Bel fıtığı ameliyatlarının yüzde 99'u gereksiz

Bel fıtığı tedavisinde cerrahlar kesin çözüm için ameliyatı önerirken, fizik tedavi uzmanları ameliyata gerek görmüyor. Prof. Dr. Eser Alptekin: Ameliyatların yüzde 99'u gereksizdir. Fiziksel kusur ve felç riski varsa cerrahi müdahale yapılmalıdır

Günümüzde bel fıtığı sorunu yaşayanların sayısı hızla artıyor. Ancak yüzlerce kişi, ağrıdan kıvrandığı günün ertesinde kendisini ameliyat masasında buluyor. Son günlerde ise bu konuyla ilgili, fizik tedavi uzmanları ve beyin cerrahları arasında polemik yaşanıyor. Cerrahlar hastalığın kesin çözümünün ameliyat olduğunu söylerken, fizik tedavi uzmanları ameliyatın son nokta olduğunu savunuyorlar. Prof. Dr. Eser Alptekin bel fıtığı tedavisiyle ilgili soruları yanıtladı.

KALÇADA AĞRI VAR MI?
İnsanlar doktora gitmeden, kendi kendilerine bel fıtığı teşhisi koyabilir mi?
Birçok insan bel fıtığı olduğunu bilmeden, yıllarca ağrıyla yaşıyor. Amerika'da hayatı boyunca hiç bel sorunu yaşamamış 2 bin kadavra üzerinde bir araştırma yapılmış. Araştırmada; bunların yüzde 40'ının bel fıtığı hastası olduğu ortaya çıkmış. Kanada'da bin 700 kadavra üzerinde yapılan bir diğer araştırmada ise, yüzde 39'unun bel fıtığı olduğu belirlenmiş. Bel ağrısı çekenler, mutlaka uzman bir doktora görünmeli.

Her bel ağrısı, bel fıtığı anlamına mı gelir?
Hayır, gelmez! Beldeki ağrı; ağrı kesicilerle geçmiyorsa, kalçaya ve bacaklara vuruyorsa, bacakta ve bel bölgesinde uyuşukluk varsa, sağ kalça ile sol kalça, sağ bacakla, sol bacak arasında his farkı varsa; bel fıtığından şüphelenilebilir.

NEŞTER BIRAKILSIN
Kimlerin ameliyat olması gerekiyor peki?
1980'lerde, tüm dünyada; bel fıtığı teşhisi konan hastaların yüzde 46'sı ameliyat edilirdi. Zaman içerisinde bu ameliyatın komplikasyonlarının olduğu görüldü. Bel fıtığı nedeniyle fiziksel kusur oluşmuşsa, hasta idrarını ve büyük abdestini kontrol edemiyorsa, felç öncesi belirtiler başlamışsa ve fizik tedavi fayda etmiyorsa ameliyat önerilmeli. Yapılan bel fıtığı ameliyatların yüzde 99'u gereksizdir. Bel fıtığı tedavisi için artık neşterin bir kenara bırakılması gerekiyor! Dünya da bu konuda hemfikir.

BEL KAYMASI NEDİR?
Bel kayması, zorlama veya büyük bir travma sonucu; bir omurun, diğerinin üzerine kaymasıdır. Genellikle düşmeler, trafik kazaları ve ani hareketler yüzünden olur. Bel kaymasında, bel fıtığından farklı olarak sorun; omurlar arasındaki yastıkçıklarda değil, kemiktedir. Bu durumda hayati bir risk varsa, cerrahi müdahale gerekir. Çünkü kemiğin yapısındaki bozulma yüzünden, hasta felç olabilir.


EN YARARLI SPOR YÜZMEDİR
Hangi sporlar bel fıtığını önler?
Karın ve bel kaslarını güçlendiren sporlar, bel fıtığının önlenmesinde ve tedavisinde etkilidir. Çünkü vücudun yükünü bel ve boyundaki omurlar taşır. Bu kasların güçlü olması, omurlara binen yükü azaltır.

SPORA ANİDEN BAŞLANMAMALI
Sporların kişinin fiziki yapısına ve kondisyonuna göre yapılması gerekir. Hiç spor yapmamış bir insanın; birdenbire hızlı bir tempo ile yüzmeye, yürümeye veya koşmaya başlaması, vücudunun başka yerlerine zarar verebilir. Bel fıtığının hem önlenmesinde, hem de tedavisinde en yararlı spor yüzmedir. Özellikle serbest stil ve sırt üstü yüzme çok faydalıdır.

Eğik oturmak omurları yıpratır

Birçok kişi zamanının büyük bölümünü iş yerinde oturarak geçiriyor. Bel sağlığı için iş yerinde nelere dikkat etmek gerekiyor?

En önemli şey; düzgün bir pozisyonda oturmaktır. Belin destekli olması gerekir. Çünkü desteksizken omura binen yük maksimuma çıkar. Oturduğu zaman insanın beline binen yük, iki misli artar. 70 kiloluk bir insanın; beline yatarken 20 kilo, ayaktayken 120, otururken ise 140 kilo yük biner. Bu nedenle oturuş pozisyonu çok önemlidir. Eğik durmak belki kısa vadede rahat gibi görünebilir ama zaman içinde omurlardaki statik dengeleri bozacaktır.

SİGARA VE ŞOK DİYET HASTALIĞI ARTIRIYOR
Sigara bel ve boyun fıtığını olumsuz etkiler mi?
Yapılan araştırmalarda; bel fıtığı olan erkeklerin, yaklaşık yüzde 63'ünün sigara içtiğini gösteriyor. Sigara; sinir uçlarındaki damarlarda daralmaya neden oluyor. Sigara yüzünden bölgedeki kanlanma azalıyor, dokulardaki beslenme bozuluyor; bel ve boyun fıtığı artıyor.

Şişmanlığın bel fıtığı üzerinde etkisi var mı?
Şişmanlarda fazla kiloyla birlikte bele binen yük artar. Şişman kişinin kilo vermesi şarttır. Bize bel fıtığı nedeniyle başvuran hastalara fizik tedaviyle birlikte diyet öneriyoruz. Ancak şok diyetler sonucu ani kilo alıp vermek de bel fıtığına neden olabiliyor.