• BIST 110.248
  • Altın 155,354
  • Dolar 3,8262
  • Euro 4,5259
  • Ankara 6 °C
  • İstanbul 8 °C
  • Bursa 8 °C
  • Antalya 18 °C
  • İzmir 12 °C

Doğru teşhis için hasta ne yapmalı?

Doğru teşhis için hasta ne yapmalı?
Üç hafta önce yanlış teşhis konusuna değinmiş, teşhis hatalarının önlenmesinde sağlık sektörüne düşen görevlerden söz etmiştim. Bu hafta sıra hastaların yapabileceklerinde...

Prof. Dr. E. Murat Tuzcu

Yanlış teşhisi önlemek için sağlık sektöründeki tüm ilgililere görev düşüyor. Hastaların da yapabilecekleri var. Sorunlarına sahip çıkıp, doktorlarına yardımcı olabilmeleri mümkün.

Derdini anlatmayan derman bulamaz

Yıllar önce çalıştığım hastanede muayeneye gelen bir hastaya ne sıkıntınız var diye sorduğumda, "Ben söylersem olur mu, doktor sensin, sen bileceksin" diye cevap verince çok şaşırmıştım. İlk defa bir hastadan böyle bir cevap alıyordum. Gerçi yıllar içinde, derdini söylemeye çalışsa da, şikayetlerini doğru dürüst anlatamayan birçok hastayla karşılaştım.

Hasta doktora gitmeden önce şikayetlerini nasıl anlatacağını düşünüp, gerekirse kısa notlar alıp hazırlanırsa, doğru teşhise ulaşması daha kolay olacaktır. Diyelim ki karnınızdaki ağrı sizi en çok rahatsız eden şikayetiniz. Ağrı karnın neresinde, ortasında mı sağ alt tarafta mı? Ağrı sürekli mi, yoksa zaman zaman mı geliyor? Ağrıyı başlatan veya şiddetlendiren bir etken var mı? Örneğin yemek yemek, ya da aç kalmak ağrıyı etkiliyor mu? Herhangi bir besini yedikten ya da bazı ilaçları aldıktan sonra ağrı artıyor mu? Soruları uzatabiliriz ama ne yapmanız gerektiğini anladınız sanıyorum.

Çocuk doktorları, derdini ancak ağlayarak ifade eden bebekleri anlamakta mahirdirler. Yetişkinlere bakan doktorlar hastalarının dertlerini anlatmasını beklerler.

Şikayetler ne zaman başladı?

Doktor hastasının şikayeti kadar sıkıntılarının hikayesini de öğrenmek ister. Karın ağrısı ne zaman başladı, birkaç gün önce mi, birkaç ay önce mi? Başladığında da bugünkü özellikleri var mıydı? Yoksa ağrıların şiddeti ve sıklığı son günlerde arttı mı? Ağrıyla beraber başka rahatsızlıklar var mı? Bulantı, kusma, ishal, yorgunluk, terleme oluyor mu? İştahsızlık, kilo kaybı, halsizlik var mı?

Doktora gitmeden biraz düşünüp plan yapılırsa tüm bu bilgileri, gereksiz ayrıntılara dalmadan, konuyu dağıtmadan özlü bir biçimde aktarmak mümkün olur. Doktor sizi dinledikten sonra başka sorular da soracaktır. Ailenizde ciddi hastalıklar var mı, yakın zamanda yaşamınızda önemli değişiklikler oldu mu, sigara, içki gibi alışkanlıklarınız var mı gibi sağlığınızı etkileyebilecek birçok konuyu bilmek isteyecektir. Hazırlıklı olursanız kısa sürede istenilen bilgileri verebilirsiniz.

- 52 yaşında

- Sigara içmiyor

- Haftada 1-2 kadeh rakı içiyor

- Babası 54 yaşında kalpten ölmüş

- Annesinde diyabet var

Doktor hastasının sağlık hikayesini dinlerken kafasında bir tarih süreci canlandırarak teşhise gider. Hastanın şikayetlerini ve hikayesini kısa ve özlü olarak aktarması doktorun işini çok kolaylaştırır, yanlış teşhisi önler.

Aldığınız ilaçları biliyor musunuz?

Doktorunuzun mutlaka bilmek isteyeceği bir diğer önemli sağlık bilgisi de kullandığınız ilaçlardır. Doktorun sorusuna 'Sabahları yuvarlak mavi hapı, akşamları küçük pembe hapı alıyorum' diye cevap verirseniz işe yarar bir şey söylemiş olmazsınız. Muayeneye giderken kullandığınız ilaçların bir listesini götürmelisiniz. Bu listede ilaç isimlerinin yanı sıra dozları ve ne sıklıkla aldığınız yazılmalıdır. Bir diğer seçenek de ilaç kutularını yanınızda götürmenizdir.

Kullandığınız ilaçları sıralarken sadece reçeteyle satılanları değil reçetesiz satılanları da eklemelisiniz. Özellikle vitamin, bitkisel ilaç, doğal destek hapları gibi ürünleri ne süredir ve ne dozda aldığınızı mutlaka doktorunuza bildirmelisiniz.

Bazı ilaçlar beraber kullanıldıklarında birbirlerini etkileyebilirler. Örneğin pıhtı önleyici bir ilaç olan 'kumadin' kullanıyorsanız ve vitamin hapı almaya başlarsanız kumadinin etkisi azalır, pıhtı oluşma riski yükselir. Buna karşılık, kalp ritmini düzenleyen 'amiodaron' adlı ilacı kullanmanız gerekiyorsa, doktorunuz kumadinin etkisinin güçleneceğini, ciddi kanama riski oluşacağını da hesaba katar ve ilaç dozlarını ona göre düzenler. Tabii, aldığınız ilaçları ve dozlarını biliyorsa. Bu örneklere benzer binlerce ilaç etkileşimi vardır.

Destek hapları veya doğal ürün denilen ilaçlarda sorun daha büyüktür. Çünkü bu maddelerin birçoğu diğer ilaçlarla etkileşimi var mı yok mu, varsa ne kadardır diye incelenmemiştir. İçlerinde etkin maddenin yanı sıra kullanılan maddelerin özellikleri ve miktarları her zaman tam olarak bilinmez.

Hastalığınızın ne olduğunu anlayın

Doktorun dediklerini anlamazsanız daha basit bir dille konuşmasını rica edin. Teşhisin ne olduğunu öğrenmeniz çok önemlidir. Tek kelimeyle teşhisin ne olduğunu değil, sağlığınız için ne ifade ettiğini anlamaya çalışın. Doktor bilmediğiniz kelimeler kullanıyorsa sade bir Türkçe'yle anlatmasını rica edin. Teşhis kesin mi, başka ihtimaller var mı diye sorun. Varsa, teşhisi kesinleştirmek için yeni testler yapılması gerekiyor mu, yapılacaksa, bunların neler olduğunu ve niye yapıldığını öğrenin.

Birçok hastalıkta teşhise ulaşmak kolay olmayabilir. Doktor elinde olan verilere bakarak bir teşhis üstünde durur. Kesin olmasa da o yönde ilerlemesini sağlayan bir başlangıçtır bu. Teşhis süreci hasta için stres yaratan bir durum olabilir. Bu dönemdeki sıkıntıyı azaltabilecek en etkin yol, hastanın gidişat hakkında bilgi sahibi olması ve doktoruyla kurduğu iletişimdir.

Doktorunuzun verdiklerinden daha ayrıntılı bilgi isterseniz internette güvenilir sağlık sayfalarına başvurabilirsiniz. İnterneti, kütüphanecisi olmayan, isteyen herkesin bir sayfa veya ciltler dolusu yazı bıraktığı bir kütüphane olarak düşünmek gerekir. Sorumsuzca yazılmış yazılara, bir sağlık sorununa sabit fikirle, sadece bir yönden bakan, bilimsel verilere dayanmayan makalelere ya da kişisel tecrübeleri anlatan metinlere sık rastlanır. İlk bakışta anlaşılmayan ama bir ürünün reklamını yapmak için hazırlanmış web sayfalarından da kaçınmak gerekir. Bilgi kirliliği sadece internette değil, yazılı ve görsel basında da ciddi bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır.

Tedavi

Doktorunuz tedavinizi planlarken dikkatle dinlemeli ve belli bir tavsiyenin neden yapıldığını, bir ilacın ne için verildiğini anlamalısınız. Hasta sorununun ne olduğunu öğrenirse, tedavi planının altında yatan düşünceyi anlarsa iyileşme şansı çok daha yüksektir. Ancak bu yolla hasta doktor ortaklığı kurulabilir.

Her ilacın yan etkisi vardır. Doktor tedavinizi planlarken terazinin bir kefesine ilaçtan beklediği yararı, diğerine olası zararı koyar, ona göre karar verir. Verilen ilaçlar veya yapılan tavsiyeler konusunda endişeleriniz varsa mutlaka doktorunuzdan kaygılarınızı giderici bilgi alın. Ondan sonra da sorumlu doktorunuza danışmadan sorumsuz kişilerin söylediklerine inanarak tedavinize ara vermeyin.

İzlemek tedavinin bir parçası

Kronik hastalıklarda şifaya ulaşmak çok güçtür. Diyabetin, yüksek tansiyonun, damar sertliğine bağlı sorunların, amfizem gibi kronik akciğer hastalıklarının tümüyle ortadan kalkması bugün için söz konusu değildir. Bu ve benzeri birçok hastalıkta yapılacak tedavi ömür boyu sürer. Kişinin belli aralıkla izlenmesi, bazı testlerin tekrar edilmesi, tedavi ayarlamalarının yapılması gerekebilir. Bu süreçte hastanın ilk teşhis ve tedavi sırasında olduğu gibi kısa notlar tutması ve test sonuçlarını kaydetmesi, gelişmeleri anlamasına ve katkıda bulunmasına imkan sağlar.

Son söz: Eskinin otoriter hekim hasta ilişkisi yerini yavaş yavaş daha eşitlikçi bir ilişkiye bırakıyor. Bu yeni ilişkinin gerçekleşebilmesi için hastanın daha aktif olması gerekiyor. Sağlık okuryazarlığı yüksek, derdini özlü bir biçimde anlatabilen hastanın yanlış teşhise maruz kalması mümkün, ama pasif bir dinleyici olan edilgen hastaya göre çok daha az.

Uyarı: Sitemizde yer alan yazı, haber, makale, video, yorum ve tüm tıbbi bilgiler sadece genel bilgilendirme amaçlıdır. Bu bilgiler zamanla geçerliliğini kaybedebilir. Sitede yer alan bu bilgiler hiçbir zaman doktor muayenesinin yerini alamaz, doktor muayenesi ve tedavisi yerine kullanılamaz, kişisel teşhis ve tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilemez. Bitki Ansiklopedisinde ve haberlerde yer alan bilgiler sadece bilgilendirme amaçlıdır, uzmana danışmadan bilinçsiz kullanımda ilaçlarla etkileşime girerek ciddi yan etkiler oluşturabilir, başka bir hastalığı tetikleyebilir veya bir organınıza zarar verebilir. Sağlığınızla ilgili durumlarda lütfen uzman bir doktora danışınız. Sitemiz, uzman bir doktora danışılmadan yapılan herhangi bir uygulamadan doğabilecek zarardan sorumlu tutulamaz. Sitemizi ziyaret eden, yorum yapan ve doktorlara soru gönderen kişiler, bu uyarıları kabul etmiş sayılacaktır.
Kaynak: Haber Kaynağı
Bu haber toplam 4426 defa okunmuştur
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
Diğer Haberler
  • D vitaminini yeterli depolamanın 6 yolu23 Ağustos 2017 Çarşamba 08:00
  • Kaliteli uykunun sırrı karpuz çekirdeği ve kiraz06 Temmuz 2017 Perşembe 11:44
  • Arının ölüsü de şifa kaynağı28 Haziran 2017 Çarşamba 08:40
  • Islak çorapla uyumanın faydası22 Haziran 2017 Perşembe 14:17
  • Beş ayda 123 kişiye hayat verdiler21 Haziran 2017 Çarşamba 13:23
  • Yanlış havuz seçimi dış kulak yolu enfeksiyonu nedeni19 Haziran 2017 Pazartesi 12:39
  • "Görünmez katil" yüzünden her yıl 7 milyondan fazla kişi hayatını kaybediyor!08 Nisan 2017 Cumartesi 15:00
  • En iyi 6 doğal doktor14 Ocak 2017 Cumartesi 11:43
  • İşini sevmeyen hasta oluyor!15 Eylül 2016 Perşembe 18:32
  • Bağımlılık yaparsa işler çığrından çıkabilir18 Temmuz 2016 Pazartesi 10:20
  • EDİTÖRÜN SEÇTİKLERİ
    Tüm Hakları Saklıdır © 2006 Sağlık Aktüel | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
    Tel : (0216) 606 17 18 | Faks : (0216) 606 17 19 | Haber Yazılımı: CM Bilişim