• BIST 107.840
  • Altın 143,621
  • Dolar 3,5343
  • Euro 4,1419
  • Ankara 26 °C
  • İstanbul 25 °C
  • Bursa 26 °C
  • Antalya 31 °C
  • İzmir 28 °C

MS hastalarının üçte ikisi 20-40 yaş arasında

MS hastalarının üçte ikisi 20-40 yaş arasında
Ülkemizde yaklaşık 35 bin Multipl Skleroz (MS) hastası olduğu tahmin ediliyor. Dünyada Kuzey Avrupa ve Amerikalılarda daha sık görülen MS, yetişkinlik döneminde kendini belli ediyor.
Acıbadem Maslak Hastanesi’nden Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Ayşe Sağduyu Kocaman, hastalığın üçte ikisinin 20-40 yaş arasındaki genç kişilerde görüldüğünü, genetik yatkınlık olmakla birlikte, araştırmalarda hastalıktan sorumlu belirli bir genin bulunamadığını belirtiyor.
 
Toplumda MS olarak bilinen Multipl Skleroz hastalığı, merkezi sinir sisteminde görülüyor. Bu hastalıkta, merkezi sinir sisteminin sinir hücrelerinden çıkan ve akson olarak isimlendirilen uzantılarının ve bu uzantıların çevresini saran miyelin olarak isimlendirilen yapılar etkiliyor. Başta bağışıklık sistemi hücreleri olmak üzere hasar gören bu yapılar, hastalığı ortaya çıkarıyor. Acıbadem Maslak Hastanesi’nden Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Ayşe Sağduyu Kocaman,  hastalığın üçte ikisinin 20-40 yaş arasındaki genç kişilerde görüldüğünü, genetik yatkınlık olmakla birlikte, araştırmalarda hastalıktan sorumlu belirli bir genin bulunamadığını belirtiyor.
 
MS hastalığı hakkında merak edilen soruları yanıtlayan Prof. Dr. Ayşe Sağduyu Kocaman, şu bilgileri veriyor:
 
Hastalığın belli başlı belirtileri nelerdir?
Hastalık çok farklı ve kişiden kişiye değişken belirti ve bulgularla başlayabilir. Bu belirtiler hastalığın başlangıç dönemlerinde genellikle kendiliğinden de düzelebildiği için hastaların hekime başvurması ve tanı alması gecikebilir.
 
Başlıca belirtileri arasında şunlar yer alıyor:
 
· Vücudun değişikli bölgelerinde özellikle gövdede, yüzde, kollar ya da bacaklarda uyuşukluk, karıncalanma, güçsüzlük.
· Görme keskinliğinin azalması ya da çift görme, baş dönmesi, dengesizlik, beceriksizlik.
· İdrar kaçırma ya da idrar yapamama.
· Dışkılama sorunları.
· Yorgunluğun baş göstermesi.
· Daha az sıklıkla bellek sorunları.
· Duygu durum değişiklikleri.
· Cinsel işlev bozuklukları.
· Konuşma bozuklukları.
· Baş ağrısı, uyku bozuklukları ya da epileptik nöbetler gözlenebilir.
· MS’de yorgunluk, halsizlik, uyuşmalar, elektriklenmeler gibi belirtiler gün içerisinde aralıklarla olabileceği gibi günlerce, haftalarca da sürebilmektedir. Belirti ve bulguların 24 saatten uzun sürdüğü dönemler “atak dönemi” olarak tanımlanır.
 
MS hastalığının tipleri nelerdir?
 
Atak ve İyileşmelerle Giden MS (Relapsing - Remitting MS) : Bu tipte ataklar olur ve ataklar tam veya kısmen düzelir. MS’li kişilerin çoğu başlangıçta atak ve iyileşmeler ile giden seyir gösterir. Atakların ne sıklıkta geleceğini tahmin etmek mümkün değildir. Ancak bazen yılda birkaç kez bazen 2-3 yılda bir, hatta bazı hastalarda yıllar sonra bile atak olabilmektedir.
 
İkincil İlerleyici MS ( Sekonder Progresif MS) : Atak ve iyileşmeler ile giden MS hastalarının bir kısmında daha sonra ataklar azalır ya da görülmezken özürlülükte sinsi bir artışın olduğu ilerleyici forma geçiş olduğu süreçtir.
 
Birincil İlerleyici MS ( Primer Progresif MS ) : Hastalık sinsi başlar ve yıllar içerisinde gittikçe artan özürlülük ortaya çıkar. İlerleme hızı değişken olmakla birlikte genellikle yavaş seyirlidir. Bu gruptaki hastalar MS’li olguların daha az bir bölümünü oluşturur.
 
Yenileyici İlerleyici MS (Relapsing Progresif MS) : Bu tipte de hastalık başlangıçtan itibaren sinsi ve ilerleyici seyretmekle beraber arada ataklar görülebilmektedir.
 
GENETİK YATKINLIK VAR, AMA YOL AÇAN GEN BULUNAMADI
 
MS doğrudan genetik geçişli bir hastalık olmamakla birlikte ortaya çıkmasında genetik yatkınlıktan söz edilmektedir. Hastaların yüzde 15-20’sinin ailesinde MS öyküsü tanımlanmaktadır. Son yıllarda MS’ in genetik ya da ailesel yönünü araştıran çok sayıda, çok merkezli çalışma yapılmış ancak henüz sorumlu tutulabilecek bir gen bulunamamıştır. Hastalığa yakalanma riskinin artışından sorumlu tutulan genlerin de ırksal farklılıklar gösterdiği gözlenmiştir. Genetik yatkınlığı olan bireylerde çevresel faktörlerin etkisiyle hastalık ortaya çıkabileceği düşünülmektedir.
 
Bu hastalığı hazırlayan bazı koşullar ve tetikleyen durumlar var mıdır?
Bağışıklık sistemiyle ilişkili hastalıklara yatkınlığın hastalığı hazırlayan koşulların başında geldiği düşünülmektedir. Tetikleyici faktörler arasında çeşitli viral enfeksiyonlar, bazı canlı virüs aşılamaları, stres, travma gibi çevresel faktörler sayılabilir.
 
Kadınlarda mı erkeklerde mi daha sıktır? ABD, Avrupa ve ülkemizde görülme sıklığı ile ilgili veri var mıdır?
Kırk yaş altı başlangıçlı, ataklar ve düzelmelerle giden tip MS kadınlarda erkeklere oranla yaklaşık 2 kat daha sık görülmektedir. Buna karşın 40 yaş ve üzeri başlangıçlı birincil ilerleyici MS’de kadın ve erkek oranı yaklaşık eşittir. Ülkemizde yeterli epidemiyolojik çalışma olmamakla birlikte her yüz bin kişide 30 ile 100 kişinin MS’li olduğunu bildiren iki çalışma bulunmaktadır ve yaklaşık 35 bin MS hastası olduğu düşünülmektedir. Dünyadaki MS prevalans çalışmalarına baktığımızda görülme sıklığının ekvatordan uzaklaştıkça arttığını görüyoruz; Ekvator çevresinde 1/100 000 olan prevalans Güney Amerika ve Güney Avrupa’da 6-14/100 000 iken, Kuzey Amerika ve Kuzey Avrupa’da 30-80 /100 000’ dir.
 
MS sıklığı yıllara göre artan bir hastalık mıdır?
MS’ e yakalanma riski yaşlandıkça azalmaktadır. Hastaların üçte ikisi 20-40 yaş arasında iken üçte biri 40 yaş üstü ya da 20 yaş altıdır. 55 yaşın üzerinde risk belirgin olarak azalmaktadır.
 
Hastalığın nedenleri nelerdir?
Hastalığın nedenleri ne yazık ki henüz aydınlatılabilmiş değildir. Özellikle son 20 yıl içinde bu konuda pek çok çalışma yapılmasına ve çeşitli ipuçları yakalanmasına rağmenhastalığa yol açannedenleri henüz tam olarak anlayabilmiş değiliz. Bunun belki de önemli bir nedeni hastalığın her kişide farklı şekillerde ortaya çıkması, seyrinin ya da tedaviye yanıtların kişiden kişiye farklılıklar göstermesi yani MS’ in çok farklı yüzünün olmasıdır. Bu farklı yüzleri nedeniyle MS’ in tek bir hastalık olmadığı, farklı özelliklerde ama benzer ortak yönleri olan hastalıklar grubu olduğu düşünülmektedir. Bağışıklık sisteminin tüm hücrelerinin hastalığın ortaya çıkmasında payı olduğu düşünülecek olursa temelde MS bir bağışıklık sistemi hastalığı olarak görülebilir. Öte yandan hastalığın başlangıçtan beri ilerleyici seyir gösteren tipinde bağışıklı hücreleri yanı sıra daha farklı, bizim nöro-dejeneratif dediğimiz, merkezi sinir sistemini geri dönüşümsüz olarak yıkan, bozulmasına neden olan mekanizmalar devreye girmektedir. Bu nedenle MS’ in hem yangısal hem de yıkıcı bir hastalık olduğu kabul edilmektedir.
 
MS’ in tanısı nasıl konulur?
MS’ in tanısında hastada ortaya çıkan belirtileri çok iyi dinlemek,yani ayrıntılı öykü almakve yine ayrıntılı bir nörolojik muayene yapmak en önemli kuraldır. MS konusunda deneyimli bir hekim ayrıntılı öykü ve muayene ileklinik olarak MS ön tanısını koyabilir. Tanıyı kesinleştirmede en önemli kural bu hastalıkla karışabilecek diğer hastalıkların dışlanmasıdır. Bu nedenle beyin ve omuriliğin manyetik rezonans görüntüleme ile değerlendirilmesi oldukça önemlidir. Kimi olgularda kesin tanı için beyin omurilik sıvısının incelenmesi, kan testleri ve elektrofizyolojik çalışmalar gerekebilir.
 
Tedavisi mümkün müdür?
MS’ in kesin tedavisi henüz yok, ancak erken tanı ve tedavi ile hastalığı kontrol altına almak mümkündür. Özellikle ataklar ve düzelmelerle seyreden formunda atakları erken dönemde kontrol altına alınan hastaların uzun dönem klinik seyirlerinin belirgin olarak daha iyi olduğu klinik çalışmalarla kanıtlanmıştır.
 
YENİ TEDAVİLER YÜKSEK DOZ KORTİZONU ÖNLEDİ
 
MS’in temel olarak 3 tip tedavisi vardır; Belirtilere yönelik tedavi, atak tedavisi ve atakları önleme tedavisi. MS tedavisi konusunda yapılan çalışmaların büyük bölümü atakları önlemeye ve hastalığı kontrol altına almaya yönelik tedavi alanında olmakla birlikte diğer alanlarda da gelişmeler vardır. Söz gelimi yürüme güçlüğü çeken hastalarda yürüme mesafesinin artmasına neden olan ve yurtdışında bu nedenle ruhsatlanan bir ilaç ülkemizdeki hastalarda da Sağlık Bakanlığı onayı ile yurtdışından getirtilerek kullanılabiliyor. Atakları önlemeye yönelik tedaviler bu güne kadar hep enjeksiyon şeklindeyken, geçtiğimiz yılın son aylarında ilk kez hap şeklinde olan ve en az diğer tedaviler kadar etkin olan bir MS ilacı yurtdışında onay almıştır ve çok yakında ülkemizde de piyasaya çıkacaktır. Ancak burada üzerinde önemle durulması gereken nokta mevcut enjeksiyon tedavileri ile hastalığı kontrol altında olan ve ilaca bağlı önemli bir yan etki gözlenmeyen hastaların yalnızca hap olması nedeniyle ilaç değişikliği talep etmemelidir. Enjeksiyon yani aşı şeklinde olan bu tedavilerin 20-25 yıllık güvenlik çalışmaları olduğu akılda tutulmalıdır.
 
Hastalar düzenli tedavi aldığında yaşam konforları ne kadar artıyor?
Düzenli tedavi ile atak sıklıkları ve şiddetleri belirgin olarak azalan bu hastaların atak döneminde yaşadıkları sıkıntılardan ve atak nedeniyle yüksek doz kortizon almaktan kurtulması yaşam kalitesi açısından oldukça önemlidir. Ayrıca erken dönemde tedavi başlanan ve tedavilerini düzenli kullanan hastalarda başta zihinsel işlevler olmak üzere yürüme, denge gibi merkezi sinir sistemi etkilenmesine bağlı özürlülüğe neden olan bozuklukların da daha geç ya da daha az geliştiği görülmektedir.
 
MS hakkında hastaların bilmesi gerekenler nelerdir?
Son yıllarda MS’in beynin toplar damar sisteminde oluşan bir yetmezlik sonucu geliştiğini ve stent olarak isimlendirilen damar içine koyulan damar genişleticilerle hastalığın tedavi edilebileceğine dair fikirler ileri sürülmüştür. Uluslararası MS Federasyonu bu konuda bir açıklama yaparak bu alanda yapılan çalışmaların henüz yetersiz olduğunu, bu tip uygulamaların yalnızca etik kurulların onayı ile çalışma kapsamında yapılabileceğini ve günümüzde MS tedavisinde stent uygulamasının yeri olmadığını belirtmiştir. Bu konuda da hastalarımızın dikkatini çekmek isterim.
Uyarı: Sitemizde yer alan yazı, haber, makale, video, yorum ve tüm tıbbi bilgiler sadece genel bilgilendirme amaçlıdır. Bu bilgiler zamanla geçerliliğini kaybedebilir. Sitede yer alan bu bilgiler hiçbir zaman doktor muayenesinin yerini alamaz, doktor muayenesi ve tedavisi yerine kullanılamaz, kişisel teşhis ve tedavi yönteminin seçimi için değerlendirilemez. Bitki Ansiklopedisinde ve haberlerde yer alan bilgiler sadece bilgilendirme amaçlıdır, uzmana danışmadan bilinçsiz kullanımda ilaçlarla etkileşime girerek ciddi yan etkiler oluşturabilir, başka bir hastalığı tetikleyebilir veya bir organınıza zarar verebilir. Sağlığınızla ilgili durumlarda lütfen uzman bir doktora danışınız. Sitemiz, uzman bir doktora danışılmadan yapılan herhangi bir uygulamadan doğabilecek zarardan sorumlu tutulamaz. Sitemizi ziyaret eden, yorum yapan ve doktorlara soru gönderen kişiler, bu uyarıları kabul etmiş sayılacaktır.
Kaynak: Haber Kaynağı
Bu haber toplam 7532 defa okunmuştur
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
Diğer Haberler
  • MS ile yaşamın en iyi destekçisi egzersiz30 Haziran 2014 Pazartesi 11:02
  • Dünya genelinde kaç kişi MS hastası?29 Mayıs 2014 Perşembe 13:56
  • Multipl Skleroz (MS) Hastalarına 'Akdeniz Diyeti'29 Mayıs 2013 Çarşamba 10:25
  • Tuz bağışıklık sistemi hastalıklarını etkileyebiliyor!07 Mart 2013 Perşembe 11:48
  • MS hastalığında yeni bir tedavi ümidi!10 Şubat 2013 Pazar 14:34
  • Multipl Skleroz (MS) hastalarına göz testi takibi30 Aralık 2012 Pazar 10:49
  • MS Hasta Okulu 10.kez toplandı28 Mayıs 2012 Pazartesi 13:04
  • MS tedavisinde yeni umut05 Mayıs 2012 Cumartesi 09:44
  • Stres ve travma MS’i tetikliyor12 Eylül 2011 Pazartesi 11:36
  • MS hastalarının üçte ikisi 20-40 yaş arasında09 Eylül 2011 Cuma 11:43
  • EDİTÖRÜN SEÇTİKLERİ
    Tüm Hakları Saklıdır © 2006 Sağlık Aktüel | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
    Tel : (0216) 606 17 18 | Faks : (0216) 606 17 19 | Haber Yazılımı: CM Bilişim