Özel Hastanelerin 2012 puanlandırılması: Kalite Yöneticilerine etkileri!

Özel Hastanelerin 2012 puanlandırılması: Özel Hastane Kalite Yöneticilerine Etkileri (!)

Bilindiği üzere Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 73 üncü maddesi gereği Özel Hastanelerin alacağı ilave ücretleri belirlemek amacı ile “Özel Hastaneler İle Vakıf Üniversite Hastanelerinin Puanlandırılması Ve İlave Ücret Alınması Hakkında Yönerge” yi oluşturarak 2010 yılından beri Sosyal Güvenlik Kurumu ile tüm branşlarda sözleşmeli hastaneleri puanlandırma (sınıflandırma)ktadır.

SGK, Kurum Başkanlık Makamının 28/10/2011 tarihli Olur’una istinaden 2011 yılında bu yönergede değişiklik yaparak, yönergenin adını “Özel Hastanelerin Puanlandırılması ve İlave Ücret Alınması Hakkında Yönerge” olarak değiştirdi, hastane puanlama ölçütlerinde hasta hakları, hasta ve çalışan güvenliği ölçümünü Hizmet Kalite Standartları (HKS) içinde değerlendirerek, HKS toplam puanını 250 ye çıkarttı. Yönergedeki en önemli değişiklik ise 2 (iki) yıldır HKS nin öz(ön)değerlendirme ile hastane tarafından SGK ya bildirilmesi ve Sağlık Bakanlığı tarafından bu bildirimin doğruluğunu denetleyen bir HKS değerlendirmesi yapılırken, 2012 yılı için puanların (sınıflamanın) oluşturulmasında HKS için Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenmiş bölümlerde gerçekleştirilen denetim (değerlendirme) sonucu alınacak puanların 2012 yılı puanlama ölçütlerine direkt etki (250 puan) edecek olması idi.

Sağlık Bakanlığı HKS değerlendirmelerinin diğer yıllardan farklılıkları; Sağlık Bakanlığı değerlendiricilerinin ilk defa 2012 puanlandırmasına yönelik bir değerlendirmeyi özel ve kamu için tek rehberden yapmaları, illerde lokal değerlendiricilerin kullanılması idi. Sonuç olarak yoğun bir mesai ve başarı ile Hizmet Kalite Standartları çerçevesinde Kamu, Özel Hastaneler (SGK ile anlaşması olan) ile Ağız Diş Sağlığı Merkezlerini kapsayan Merkezi Değerlendirmeleri 81 ilde 24 Ekim 2011 – 14 Ocak 2012 tarihleri arasında tek bir rehberden ve belirlenmiş bölümlerden gerçekleştirildi.

Sosyal Güvenlik Kurumu, yönergede yer alan diğer puanlama ölçütleri ve Sağlık Bakanlığı’ndan gelen HKS puanlarını değerlendirerek, son 2 yılın aksine yılbaşında değil 29.12.2011 tarihinde Sosyal Güvenlik Kurumu resmi web sitesinde Özel Hastanelerin puanlarını ve 2012 yılı için hastalardan alacakları ilave ücret tavanlarını açıkladı. 2010-2011 puanlandırma süreçlerini hatırlayacak olursak, yayının ardından ilk bir hafta on gün içinde bir revizyon olmuştur. Son 2 yılda yapılan puanlamada olduğu gibi bu yılda puanlama ölçütlerinden hastanelerin ne kadar puan aldıkları, puanlama ölçütleri içindeki puan dağılımları ve hizmet kalite standartları puan alınamayan alanlar vb. gibi geri bildirimler yapılmamıştır.

Açıklanan puanların değerlendirmesi ve diğer yıllar ile karşılaştırılması aşağıda özetlenmiştir.

Hastanelerin alabileceği ilave ücret oranı	2010 Sayı	2010 Yüzde	2011 Sayı	2011 Yüzde	2012 Sayı	2012 yüzde
%30 ilave ücret	1	0,3%	4	0,9%	3	0,7%
%40 ilave ücret	34	8,9%	28	6,6%	75	16,4%
%50 ilave ücret	120	31,4%	122	28,9%	141	30,9%
%60 ilave ücret	142	37,2%	151	35,8%	147	32,2%
%70 ilave ücret	85	22,3%	117	27,7%	90	19,7%
Genel Toplam	382		422		456

Bu tabloda görüleceği üzere 2010 ve 2011 yılı arasında ciddi değişiklik olmamasına rağmen 2012 yılında %70 ve %60 ilave ücret grubunda sayısal/oransal azalma mevcut iken %40 ilave ücret grubundaki sayı 2011 e göre 2012 yılında 3 katlık bir artış görülmektedir.

Yine yıllara göre puanları azalan, artan, değişmeyen ve yeni eklenenleri değerlendirdiğimizde ;

Yıllara göre hastane	2010-2011 Hastane Sayısı	2010-2011 Yüzde	2011-2012 Hastane Sayısı	2011-2012 Yüzde
Puanları değişmeyenler	294	69,8%	258	56,0%
Puanları düşenler	30	7,1%	139	30,2%
Puanları yükselenler	58	13,8%	20	4,3%
Puanları yeni değerlendirilenler	39	9,3%	39	8,5%
değerlendirilmeyenler		0,0%	5	1,1%
Genel Toplam	421		461

Yukarıdaki tablo değerlendirildiğinde; puanları düşenlerin geçen yıla göre %7,1 den %30 a yükseldiği en göze çarpan özellik olarak görülmektedir. Puanları artan grupta oranın %13,8 den %4,3 e düştüğü, yeni değerlendirmeye giren bir anlamda yeni yatırım olarak değerlendirilebilecek hastane sayısının her yıl ortalama %9 oranında artmış olduğu müşahade edilmektedir.

2011-2012 oranların değişim sayıları ve yüzdeleri aşağıdaki tabloda özetlenmiştir.

2011-2012 karşılaştırma	Sayı (n)	% değişim
Puanlaması değişmeyen	258	56,0%
Puanlamaya yeni eklenen	39	8,5%
%50 den %60 a yükselen	8	1,7%
%30 dan %40 a yükselen	4	0,9%
%60 dan %70 e yükselen	4	0,9%
%40 dan %50 ye yükselen	3	0,7%
%40 dan %60 a yükselen	1	0,2%
%60 dan %50 ye düşen	55	11,9%
%50 den %40 a düşen	43	9,3%
%70 den %60 a düşen	33	7,2%
%60 dan %40 a düşen	3	0,7%
%40 dan %30 a düşen	2	0,4%
%70 den %50 ye düşen	2	0,4%
%50 den %30 a düşen	1	0,2%
2012 de puanlanmayan	5	1,1%
Genel Toplam	461	100%

Özel Hastanelerin 2012 yılı puanlarının 2011 yılına göre değişimlerinin il bazında değerlendirmesinde;

İller	değerlen-dirilmeyenler	değişme-yenler	İl içinde % değişmeyen	düşenler	İl içinde % düşen	yeni değerlen- dirilenler	İl içinde % yeni değerlen-dirilen	yükse-lenler	İl içinde % yükselen	Genel Toplam
Siirt				3	100%					3
Çankırı				1	100%					1
Kırşehir				1	100%					1
Muş				1	100%					1
Rize				1	100%					1
Sivas				1	100%					1
Yozgat				1	100%					1
Balıkesir		1	17%	4	67%	1	17%			6
Afyon		1	33%	2	67%					3
Aksaray		1	33%	2	67%					3
Nevşehir		1	33%	2	67%					3
Adana		3	27%	7	64%	1	9%			11
Malatya		2	20%	6	60%	2	20%			10
Isparta		1	20%	3	60%			1	20%	5
İçel	1	3	25%	6	50%	2	17%			12
Gaziantep		5	50%	5	50%					10
Samsun		2	25%	4	50%	1	13%	1	13%	8
Van		2	50%	2	50%					4
Yalova				1	50%			1	50%	2
Bolu		1	50%	1	50%					2
Çorum		1	50%	1	50%					2
Giresun		1	50%	1	50%					2
Karaman		1	50%	1	50%					2
Manisa		2	20%	4	40%	4	40%			10
Osmaniye		2	40%	2	40%	1	20%			5
Ordu		3	60%	2	40%					5
K.maraş		4	67%	2	33%					6
Şanlıurfa		1	33%	1	33%	1	33%			3
Trabzon		1	33%	1	33%	1	33%			3
Edirne		2	67%	1	33%					3
Kırklareli		2	67%	1	33%					3
İstanbul	1	76	61%	37	30%	2	2%	8	6%	124
Muğla		4	57%	2	29%	1	14%			7
Denizli		5	71%	2	29%					7
Antalya		15	63%	6	25%	2	8%	1	4%	24
Diyarbakır		3	38%	2	25%	2	25%	1	13%	8
Tekirdağ		6	75%	2	25%					8
Kayseri		8	53%	3	20%	3	20%	1	7%	15
Bursa		6	60%	2	20%	2	20%			10
Hatay		7	70%	2	20%	1	10%			10
Aydın		3	60%	1	20%	1	20%			5
Ankara	1	17	65%	5	19%	2	8%	1	4%	26
Batman		5	83%	1	17%					6
Sakarya		5	83%	1	17%					6
İzmir	1	10	59%	2	12%	3	18%	1	6%	17
Konya	1	8	73%	1	9%	1	9%			11
Kocaeli		8	80%			1	10%	1	10%	10
Elazığ		3	75%			1	25%			4
Kütahya		1	50%			1	50%			2
Mardin		1	50%			1	50%			2
Urfa						1	100%			1
Ağrı		1	50%					1	50%	2
Bingöl								1	100%	1
Iğdır								1	100%	1
Eskişehir		5	100%							5
Kastamonu		3	100%							3
Çanakkale		2	100%							2
Uşak		2	100%							2
Zonguldak		2	100%							2
Bitlis		1	100%							1
Burdur		1	100%							1
Düzce		1	100%							1
Erzincan		1	100%							1
Erzurum		1	100%							1
Karabük		1	100%							1
Niğde		1	100%							1
Tokat		1	100%							1
Genel Toplam	5	258	56%	139	30%	39	8%	20	4%	461

Tablodan da görüleceği üzere tablo sonundaki 13 ilde 2011 yılına göre değişim “0” iken, 47 ilde (%9 ila %100 arasında ortalama %30 oranında) puanların azalması yönünde değişim olmuştur.

İllere göre 2012 puanlamasının özet tablosu aşağıdadır.

İller	30%	40%	50%	60%	70%	Genel Toplam
İstanbul	1	29	36	33	24	123
Ankara	1	3	5	6	10	25
Antalya		6	6	8	4	24
İzmir		2	5	4	5	16
Kayseri			4	8	3	15
Adana	1	2	2	4	2	11
İçel		3	3	4	1	11
Bursa			4	2	4	10
Gaziantep		1	3	3	3	10
Kocaeli		1	3	3	3	10
Konya			5	3	2	10
Hatay		1	4	3	2	10
Manisa			5	5		10
Malatya		2	5	3		10
Samsun			1	4	3	8
Diyarbakır		1	2	2	3	8
Tekirdağ		2	3	3		8
Denizli		1	1	2	3	7
Muğla			5	2		7
Sakarya		2	1	1	2	6
Kahramanmaraş			3	2	1	6
Balıkesir		2		4		6
Batman		1	2	3		6
Eskişehir			1		4	5
Aydın			3		2	5
Ordu			2	2	1	5
Isparta			2	3		5
Osmaniye		1	2	2		5
Elazığ			2		2	4
Van		2		1	1	4
Şanlıurfa			2		1	3
Trabzon				3		3
Afyon		1		2		3
Kırklareli		1		2		3
Aksaray			2	1		3
Kastamonu			2	1		3
Edirne		1	1	1		3
Nevşehir		1	1	1		3
Siirt		2	1			3
Uşak				1	1	2
Giresun				2		2
Kütahya				2		2
Zonguldak				2		2
Çorum			1	1		2
Mardin			1	1		2
Yalova			1	1		2
Bolu		1		1		2
Çanakkale			2			2
Ağrı		1	1			2
Karaman		1	1			2
Erzurum					1	1
Tokat					1	1
Urfa					1	1
Burdur				1		1
Düzce				1		1
Erzincan				1		1
Karabük				1		1
Sivas				1		1
Bitlis			1			1
Çankırı			1			1
Muş			1			1
Niğde			1			1
Yozgat			1			1
Bingöl		1				1
Iğdır		1				1
Kırşehir		1				1
Rize		1				1
Genel Toplam	3	75	141	147	90	456

Tüm bu sonuçlar ışığında hastaneler ve kalite yöneticileri açısından, puanları düşen hastane sayısı ve oranının %30 olması ve buna puanlama ölçütleri dağılımının açıklanmaması da eklendiğinde kalite yönetim sistemlerinde derin bir motivasyon bozukluğunu beraberinde getirmiştir.

Bu yıl için 139 hastanede (%30) şu an puan azalma nedenleri tartışılmakta, çoğu zaman kalite yöneticileri sorumlu tutulmakta, hatta kalite yönetim sistemleri ve kalite kültürü yerleşmiş veya yerleştirmek isteyen bir çok hastane bu isteklerinden vazgeçmekte,HKS nın itibarı da zedelenmektedir.

Hizmet Kalite Standartları değerlendirmelerinin değerlendirilen hastaneye daha şeffaf bir yapıda bilgi veren tarzda yeniden düzenlenmesi gerekmektedir.

Özel Hastanelerde 2012 yılı için puan azalmasının olası nedenleri olabilecek gözlemlerimiz;

a. Hizmet Kalite Standartları değerlendirme (denetim) lerinin real-time olarak puanlamaya yansıması,

b. HKS için lokal değerlendirici (denetçi) lerinin kullanılması (çapraz denetim veya bağımsız kuruluşlarca yapılacak değerlendirmeler mutlaka gündeme alınmalıdır.)

c. Lokal denetçilerde değerlendirme farklılıkları,

d. 2012 yılı için yaklaşık %9 luk hastane sayısı eklenmesi ile Hizmet Dilim Endeksinde geçtiğimiz yıllara göre azalmalar olarak belirlenmiştir.

Saygılarımla,

Uz.Dr.Cengiz KONUKSAL

Sağlık ve Sigorta Yöneticileri Derneği

Yönetim Kurulu Üyesi

www.sasder.org

http://www.facebook.com/sasder

M : 0505 2671464

T :0212 5439350

cengiz.konuksal@usk.com.tr