A VİTAMİNLİ ''BEYPAZARI KURUSU''NA AFRİKA YOLU

ZEYNEP AKYIL

Türk geleneksel kültüründe sevilen ve dayanıklılığı yüksek bir tahıl ürünü olan Beypazarı kurusunun, vitamin yönünden zenginleştirilerek, Afrika ülkelerine ihraç edilmesi planlanıyor.

Gazi Üniversitesi, Beypazarı Belediyesi ve Herkes İçin Sağlık Derneği işbirliğinde başlatılan proje ile Beypazarı kurusunun, A vitamini ve demir yönünden zenginleştirilerek, özellikle Afrika ülkelerinde sık görülen vitamin eksikliği sorununa katkı sağlaması hedefleniyor.

Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Uğur Coşkun, AA muhabirine yaptığı açıklamada, gıda zenginleştirmesinin, gıdalarda hazırlama ve saklama sırasında kayba uğrayan besin öğelerini eklemenin, yetersiz tüketimlerinden ileri gelen hastalıkları önlemek amacıyla yapılan bir halk sağlığı uygulaması olduğunu belirtti.

Afrika ülkelerinden 58 rektörünün , Gazi Üniversitesi ziyareti kapsamında düzenlenen Beypazarı gezisinde, Beypazarı kurusunu tattığını ve çok beğendiklerini ve Afrika'da A vitamininden dolayı çok fazla körlük vakasına rastlandığının ifade ettiklerini anlattı.

Coşkun, bunun üzerine Beypazarı kurusunu A vitamini ve demir yönünden zenginleştirerek Afrika ülkelerine ihraç edilmesi konusunda bilimsel araştırma projesi hazırladıklarını belirtti.

Projenin, Gazi Üniversitesi, Beypazarı Belediyesi ve Herkes İçin Sağlık Derneği işbirliğinde gerçekleştirildiğine işaret eden Coşkun, bu çalışma ile birçok Afrika ülkesinde görülen yetersiz ve eksik beslenme sorununun çözümüne katkı sağlamayı öngördüklerini söyledi.

Coşkun, '' Afrika genelinde okul öncesi çocukların yüzde 49'unda A vitamini eksikliği görülmektedir. Demir yetersizliği ve demir yetersizliği anemisi ise özellikle Sahra altı Afrika'da gebelerin yüzde 90'ında görülen önemli mikro besin öğesi eksikliklerindendir. Afrika'da görülen mikrobesin öğesi eksikliklerine yönelik bazı tedavi ve korunma stratejileri bulunmaktadır. Bu stratejilerden biri de gıda zenginleştirme uygulamalarıdır. Afrika ülkelerinde sıklıkla görülen besin ögeleri eksikliklerine bağlı gelişen hastalıklar nedeniyle tüm dünya ülkelerinde uygulanan ulusal zenginleştirme programı çerçevesinde bazı Afrika ülkeleri için besinlerde zorunlu zenginleştirme uygulaması yapılmaktadır'' dedi.

-''Afrika damak tadına da uygun''-

Coşkun, Beypazarı kurusunun Türk geleneksel kültüründe sevilen ve sık tüketilen, dayanıklılığı yüksek bir tahıl ürünü olduğunu , bu ürünün Afrika halkının da damak tadına uygun bir gıda olduğunu, ağırladıkları Afrikalı üniversite rektörlerinin de bunu ziyaretlerinde dile getirdiğini ifade etti.

Beypazarı kurusunun geleneksel özelliği bozulmadan hamura eklenecek olan A vitamini ve demir miktarlarının belirlenmesinde, Türk Gıda Kodeksi Etiketleme Yönetmeliğinde belirtilen beslenme referans değerleri tablosundan yararlanılarak, eklenecek olan düzeyin gereksinmenin en az yüzde 15 olmasının sağlanacağını bildiren Coşkun, bu sayede Kara Kıta'da yetersiz beslenme nedeniyle görülen hastalıkların önüne geçilmesine katkı sağlanacağını vurguladı.

Coşkun, yürüttükleri proje kapsamında, Beypazarı kurusunda yapacakları besin zenginleştirmesi çalışmaları ile bu ürünün Afrika ülkelerine ihracatının yolunun açılacağına işaret ederek, "Proje ile gerek Türk kültürünün bu ülkelerdeki tanıtımına katkı sağlanacak gerekse de bu ülkelerde yüksek düzeyde eksikliklerin görüldüğü A vitamini ve demir için kaynak oluşturabilecek alternatif bir ürün elde edilecektir" değerlendirmesinde bulundu.