AFT NEDİR VE NASIL TEDAVİ EDİLİR?

Özel BSK Kütahya Anadolu Hastanesi Dahiliye Uzmanı Dr.Ali Osman Avcı toplumumuzda %18-20 görülen ve hayat kalitesini olumsuz yönde etkileyen ve çoğumuzun mutlaka bir defada olsa başına gelmiş olan Aft ve ağız içi yaralar hakkında bilgi verdi.

Aft ağız içerisinde sıklıkla yanak ve dudak mukozasında, dil üzerinde, yumuşak damakta, farenkste, diş eti üzerinde görülen solgun sarı-kırmızı hale ile çevrili oldukça ağrılı ülserleşmiş lezyonlardır. Toplumun %18-20 az ya da çok aft sorunu ile karşı karşıyadır. Bayanlarda daha sıklıkla rastlanır. Aft genellikle tek olarak seyretse de aynı anda birkaç bölgede birden görülebilmektedir.

Günümüzde migren, yüksek tansiyon ve gastrit gibi birçok hastalığın nedenleri arasında kabul edilen stres aft oluşmasının en önemli nedenlerinden birisidir.
Hanımlarda premenstural gerginlik(adet öncesi dönem) de aft oluşumunu hızlandıran faktörlerdendir.

Bazı asitli yiyeceklerde Aftın oluşumuna sebebiyet vermektedir.Turunçgiller, sirke, turşu, patates cipsi, tuzlu ve baharatlı çerezler gibi ağız mukozasını tahriş edebilen yiyecekler aft oluşumunu hızlandıran önemli faktörler arasında sayılmaktadır.Bunların yanı sıra bazı bünyeler için alerjik olabilen kara buğday, çavdar, arpa, çikolata, fındık, kabuklu deniz hayvanları, soya, domates, bazı patlıcan, elma, incir, peynir gibi yiyecekle de aft oluşumunu hızlandırırlar.

Yanak dil dudak ısırma, sert yiyeceklerin tahrişi ve yumuşak olmayan diş fırçalama işlemleri ve iyi adapte olmayan protezlerin neden olduğu vuruklar aft için uygun zeminin oluşmasına yardımcı olurlar.

Diş macunlarının temizleme özelliğini artırmak için köpük yapıcı olarak yapılarına katılan bazı kimyasallarda ( SLS ) mukoza hücrelerinin yıkımını artıran tahriş edici bir etkendir.
Özellikle aft sorunu olan kişilerin kullanabilmesi için günümüzde daha az oranda (%1.25) SLS içeren diş macunları üretilmektedir.

Bazı Sistemik Hastalıklarda Aftın oluşumuna zemin hazırlamaktadır; Behçet Hastalığı,Ailesel Akdeniz Ateşi,Bağırsak hastalıkları,Bağışıklık yetmezliği, Stres başlıca sistemik rahatsızlıklar içinde sayılabilir.

B12 vitamini ve demir noksanlığı,sigara içme, tütün çiğneme gibi alışkanlıkların de aft oluşumuna katkıda bulunan önemli faktörler olduğu bilinmektedir.

Aft nasıl tedavi edilir?

Aftlar herhangi bir tedaviye ihtiyaç duymadan 7 ila 10 gün arasında kendiliğinden iyileşmektedirler. Aft sorunu yaşayan insanların ağrıyı hafifletmek için başvurdukları bir çok yöntem bulunmaktadır.

Aft ağrılarını en aza indirgemek için sıcak ve aşırı baharatlı acı ve ekşi yiyeceklerden kaçının. Steril edilmiş su ile sulandırılmış alkol pamuk ile ağız içerisinde bulunan ağrılı bölgeye uygulanabilir.

Su ve karbonat karışımı ile ağız çalkalanabilir. Yarım bardak suya 2 tatlı kaşığı tuz ilave edilerek 2 saatte bir gargara yapılabilir. Ağrının çok rahatsız edici olduğu durumlarda eczanelerde satılan solüsyon ve ağız içi gargaraları kullanılabilir.

Ağız içerisinde oluşun aft'ların kesin tedavisinin bir doktor tarafından belirlenebileceğini unutmayın. Kesinlikle doktorunuza danışmadan ilaç kullanmayın!