AİLE VE SOSYAL HİZMETLER BAKANLIĞI ÇOCUKLAR İÇİN DOĞRU OYUNCAK VE KİTAP SEÇME REHBERİ YAYIMLADI

Rehberde, cinsiyete göre oyuncak ayrımı yapılmaması, silah, bıçak gibi şiddet içerikli ya da şiddete teşvik edici nitelikteki oyuncaklar satın alınmaması, erken çocukluktan başlayarak çocuklara kitap okunması, kitap okuma saatleri düzenlemesi gibi öneriler yer alıyor.

Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre, Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğünce hazırlanan, "Çocuklara Yönelik Kitap ve Oyuncak Seçiminde Ailelere Öneriler" başlıklı rehberde kitapların, oyun ve oyuncakların çocuklar için yararları, kitap ve oyuncak seçiminde dikkat edilmesi gereken unsurlar anlatılarak, önerilerde bulunuldu.

Rehberde, çocuğun kitapla olumlu bağ kurabilmesinin yaşına, gelişim düzeyine, ilgi ve ihtiyaçlarına uygun özellikteki kitaplarla buluşmasına bağlı olduğu ifade edilerek, çocuklara kitap okuma alışkanlığı kazandıracak öneriler şöyle sıralandı:

"Kitap okuma konusunda çocuğunuza rol model olun. Çocuğunuzun kendi harçlığıyla kitap almasını teşvik edin. Erken çocukluktan başlayarak çocuklara kitap okuyun. Okuma yazma bilmeyen çocuklar için kitapların resmine bakarak hikaye anlatmasını isteyin. Doğmadan önce çocuğunuz için oda hazırlarken kitaplık bölümünü ihmal etmeyin. Çocuğunuzla birlikte kütüphaneye, kitabevlerine, kitap fuarlarına gidin. Çocuğunuzun ödünç kitap almasını teşvik edin. Uyku öncesinde çocuğun yaşına uygun ninni söyleyin veya masal anlatın. Televizyon, cep telefonu ve diğer teknolojik aletleri günün belli bir saatinde kullanım dışı bırakarak kitap okuma saatleri düzenleyin."

Rehberde, 0-6 yaş grubundaki çocuklara yönelik kitapların içerik, biçim, dil ve resim yönünden hangi özellikleri taşıması gerektiğine dair bilgiler de verildi.

- "Çocuk oyun oynarken sorunlarını çözebilir"

Oyunun ve oyuncakların çocukların gelişimindeki önemi de vurgulanan rehberde, pahalı oyuncağın her zaman uygun oyuncak olmayabileceği, oyuncağın, çocuğun olumlu gelişimini destekler nitelikte ve çocuk için yararlı olmasına ebeveynler tarafından dikkat edilmesi istendi.

Rehberde, oyunun, çocuğun çevresiyle iletişim kurma biçimi olduğu vurgulanarak, şu değerlendirmelere yer verildi:

"Bir sorun yaşadığı düşünülen çocukları sadece oyun oynarken izlemek bile sorunun kaynağı hakkında önemli bilgiler edinmemizi sağlar. Çocuk, oyun oynarken hem yaşadığı sıkıntıları dışa vurur hem çevresiyle ilişki kurmayı öğrenir hem de bir birey olmanın ilk adımlarını atmaya başlar. Çocuk, oyun oynarken aynı zamanda toplum ve ahlak kurallarına uyum göstermeyi de öğrenir. Arkadaşlarıyla beraber oynayan çocuklar; paylaşma, sabırlı olma gibi duygularla, iş birliği gibi sosyal hayatında gerekli olan yetenekleri kazanır. Oyun oynamak, çocuğun hayatı tanıması için hiç kimseden öğrenemeyeceği konuları kendi deneyimleriyle öğrenmesidir."

Rehberde, oyuncak seçimi konusunda şu öneri ve uyarılarda bulunuldu:

"Oyuncaklar, korku, şiddet, kötü davranış gibi çocuğun psikososyal gelişimini olumsuz yönde etkileyici unsurlar içermemelidir. Doğru oyuncağın mutlaka pahalı olmasına gerek yoktur. Çocuk için en önemli nokta, onun hayal dünyasını harekete geçiren, bilişsel süreçlerini aktive eden ve öğretici özelliklere sahip oyuncakların seçimidir. Özellikle 0-3 yaş döneminde çocuklar duyularıyla öğrenir. Bundan dolayı seçilen oyuncakların çocuğun duyu organlarına hitap etmesine özen gösterilmelidir. Silah, bıçak gibi şiddet içerikli ya da şiddete teşvik edici nitelikteki oyuncaklar satın alınmamalıdır. Satın alınan oyuncakta milli ve manevi değerlere, evrensel ahlak kurallarına aykırı unsurlar bulunmadığına dikkat edilmelidir. Oyuncaklar mümkün olduğunca sade, kolay anlaşılır şekilde tasarlanmış, ayrıntısız ve köşeleri yuvarlak olmalıdır. Sivri ve keskin yüzeyleri bulunan oyuncaklar tercih edilmemelidir."

-"Bebeklere asla balon verilmemeli"

Oyuncak satın alırken cinsiyete göre oyuncak ayrımı yapılmaması gerektiğinin vurgulandığı rehberde, oyuncakların çocukların benlik şemalarının şekillenmesine etki edebileceğine dikkat çekilerek, kız çocuklara mutfak seti, erkek çocuklara doktor seti gibi ayrımlardan kaçınılması kaydedildi.

Malzemesi kötü kokan oyuncakların kesinlikle satın alınmaması tavsiyesinde de bulunulan rehberde, şunlara dikkat çekildi:

"Oyuncağın sağlam ve dayanıklı olmasına, boyasının çabuk çıkmamasına dikkat edilmelidir. Pille çalışan oyuncakların pil kutusu kolayca açılmamalı ve vidalı olmalıdır. Oyuncağın üzerinde yer alan yaş sınırlamalarına dikkat edilmeli, özellikle bebekler tarafından ağza alınıp yutulabilecek küçük parçalar içeren oyuncaklar tercih edilmemelidir. Oyuncağın üzerinde sağlık, güvenlik ve çevre koruma standartlarına uygunluğunu gösteren CE işaretinin bulunmasına dikkat edilmelidir. Oyuncağın zararlı kimyasallar içermemesi oldukça önemlidir. Pelüş oyuncaklar bebeklerde alerjik reaksiyonlara neden olabilir. Bu nedenle oynaması için bebeklere tüylü ve pelüş oyuncak verilmemelidir. Patlama ve nefes borusunu tıkama riski nedeniyle bebeklere asla balon verilmemelidir."