ARAŞTIRMA: FAZLA KİLO VASKÜLER DEMANS RİSKİNİ ARTIRIYOR

Fazla kilolu olmanın damar kaynaklı demans gelişme riskini önemli ölçüde artırdığı, geniş kapsamlı yeni bir araştırmayla ortaya kondu.

Obezitenin, sinir hücrelerinde hasara yol açan ilerleyici bir beyin hastalığı olan vasküler demansla uzun süredir ilişkilendirildiği biliniyordu. Ancak fazla kilonun hastalığın doğrudan nedeni mi olduğu, yoksa demans riskini artıran başka sağlık sorunlarının bir sonucu mu olduğu bugüne kadar netlik kazanmamıştı.

İngiltere ve Danimarka’dan araştırmacılar, iki ülkeden 500 binden fazla kişinin verilerini analiz ederek, yüksek vücut kitle indeksinin (VKİ) damar kaynaklı demans riskini doğrudan artırdığını tespit etti.

İngiltere Alzheimer Derneği’ne göre vasküler demans, Alzheimer’dan sonra en yaygın ikinci demans türü ve beyne giden kan akışının azalması sonucu ortaya çıkıyor.
Çalışmanın yazarı, Kopenhag Üniversitesi öğretim üyesi ve Kopenhag Üniversite Hastanesi başhekimi Prof. Ruth Frikke-Schmidt, bulgulara ilişkin açıklamasında, “Bu çalışma, yüksek vücut ağırlığı ve yüksek tansiyonun sadece birer uyarı işareti değil, demansın doğrudan nedenleri olduğunu gösteriyor,” dedi.

Araştırmada “Mendelci rastgeleleştirme” adı verilen bir yöntem kullanıldı. Bu yöntemde, genetik olarak yüksek VKİ’ye yatkın doğan bireylerle böyle bir yatkınlığı olmayanlar karşılaştırıldı. Sonuçlar, genetik olarak daha yüksek VKİ’ye sahip kişilerin vasküler demans riskinin belirgin şekilde arttığını ortaya koydu.

Araştırmacılar ayrıca fazla kilonun demans riskini neden artırdığını da inceledi. Bulgular, yüksek tansiyonun bu etkiyi önemli ölçüde açıkladığını gösterdi.

Çalışma, sağlıklı kilonun korunması ve tansiyonun kontrol altında tutulmasının ilerleyen yaşlarda demans riskini azaltmada kritik rol oynayabileceğine işaret ediyor.

Frikke-Schmidt, “Yüksek VKİ ve yüksek tansiyonun tedavisi ve önlenmesi, demansın önlenmesi açısından henüz yeterince değerlendirilmemiş önemli bir fırsat sunuyor,” dedi.

Yakın zamanda kilo verme ilaçlarının Alzheimer’ın erken evrelerinde bilişsel gerilemeyi durdurmada etkili olmadığını gösteren bir çalışmaya rağmen, Frikke-Schmidt, bilişsel belirtiler ortaya çıkmadan önce başlanan kilo kaybı tedavilerinin demansa karşı koruyucu olup olmayacağının henüz test edilmediğini belirtti.

“Mevcut verilerimiz, erken dönemde kilo kaybı müdahalelerinin özellikle damar kaynaklı demansı önleyebileceğini düşündürüyor,” dedi.

Dünya Sağlık Örgütü’ne göre demans, küresel ölçekte giderek büyüyen bir halk sağlığı sorunu. Hastalığın şu anda bir tedavisi bulunmuyor ve her yıl dünya genelinde yaklaşık 10 milyon yeni demans vakası görülüyor. Demans hastaları, hafıza, düşünme ve muhakeme yetileri başta olmak üzere zihinsel işlevlerde ciddi kayıplar yaşıyor.