ASIL İŞ, YARDIMCI İŞ AYRIMI NEDİR?

Kamuda çalışan taşeron işçilerin kadrosu, seçim sonrasına kalmıştı. 6552 sayılı Torba Kanun sonrası kamuda taşeron çalıştıracak "yardımcı işler"i Bakanlar Kurulu belirleyecekti. Ancak seçim öncesi bu konuda adım atılmadı. Yalnızca elinde yargı kararı olan Karayolları işçileri kadrolarını aldı. Şimdi sırada diğerleri var...

En önemli konu: Listeler hazır mı?

Ak Parti Genel Başkan Yardımcısı Naci Ağbal'ın "seçim vaatlerini ilk 100 günde hayata geçireceğiz" yönündeki açıklaması ve taşeron işçilerle ilgili listenin de hazır olduğunu ifade etmesi taşeron işçilerde heyecan yarattı. Ağbal, Bakanlar Kurulunun, bu liste ile ilgili çalışmalarında son aşamaya gelmiş olduğunu söyledi. Dolayısıyla, taşeron işçiler için "dananın kuyruğunun" yakında kopacağını söylemek mümkün.

Taşeronla ilgili iş listesi Hazine Müsteşarlığı, Devlet Personel Başkanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile işçi memur sendikaları ve konfederasyonlarının görüşü alınarak Maliye Bakanlığı'nın teklifi üzerine Bakanlar Kurulu tarafından belirlenecek.

Yardımcı işe dikkat

Yardımcı işlerin belirlenmesi sonrası bu işler dışında, kamuda taşeron çalıştırılması ancak "teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde" söz konusu olabilecek. Kamu kurumları taşeron çalıştıracakları meslekler bazında onaya tabi olacaklar. Böylelikle, kamu kurumları kendi inisiyatifleri ile taşeron işçi çalıştıramayacak. Bu bağlamda, yalnızca kamuda taşeron olarak çalışan işçiler için mutlu son değil, kamuda taşeron kullanımının sınırlanması söz konusu olacak.

Listede yer almazsa!

Bakanlar Kurulu tarafından oluşturulacak liste "yardımcı işler"i tanımlayacak. Bu tanımlama sonrasında kamuda bu işler dışındaki işlerde çalıştırılan ve asıl iş yaptığı belirlenen taşeronlara kadro verilmesi gerekecek. Ağbal, bu sürecin 100 gün sürebileceğini ifade etti. Bir kişinin kamuda istihdam edilmeye başlaması ile ilgili prosedür zaman alacağı için konunun 100 gün içerisinde çözüleceği ifade ediliyor. Dolayısıyla, Bakanlar Kurulu'nun listesinin hazır olduğu ve son rötuşların yapıldığını söylemek mümkün. Bu listede yer alan işlerde taşeron işçi çalıştırabilmesi mümkün olacak. Bu liste dışındaki işlerde çalıştırılan işçiler için kamuda kadro hakkı gelmiş olacak.

Yardımcı işler kapsamındaki taşeron işçilerin ise önümüzdeki dönemde yapılacak düzenlemelerle farklı iş alanlarında değerlendirilmesi gündeme gelecek. Bir bölüm taşeron da bu süreçte işinden olabilir. Böylelikle devlet bir süre sonra taşeron sistemini zorunlu haller dışında asgari düzeye indirmiş olacak.

Kurum farkı olabilir

Hazırlanacak yardımcı iş listesi kamu kurumları özelinde farklılaşabilir. Kamu kurumlarının yapmaları gereken asıl işler niteliklerine ve yaptıkları işlere göre değişebilir. Örneğin, Ulaştırma Bakanlığı'nın asıl işi karayollarına asfalt dökülmesi olduğu için bu işte taşeron çalıştırılması mümkün olmayacak. Diğer yandan, direkt işi asfalt dökümü olmayan bir Bakanlıkta başka bir iş kapsamında asfalt dökülmesi işinde taşeron işçi çalıştırılabilecek. Bu nedenle, listenin kamu kurumları özelinde farklılaşması söz konusu olabilir.

Asıl iş, yardımcı iş ayrımı nedir?

Bir örnekle açıklamak gerekirse, kamuya bağlı bir devlet hastanesinde çalışan ve röntgen çeken bir teknisyen, şu anda taşeron statüsünde iş yapıyorsa, bu asıl iş olarak değerlendirilecek ve kadro alabilecek.

Aynı hastanede, personelin gidiş gelişleri için kullanılan servisin şoförlüğünü yapan biri ise, yaptığı iş sağlık ile direkt ilgili olmadığından, yardımcı işler statüsünde değerlendirilecek ve kadrosu verilmeyecek. Taşerona kadro bu ayrıma göre yapılacak.

İki yıllık kıdem şart

Bakanlar Kurulu tarafından hazırlanan liste sonrası yardımcı işler kapsamında olmayan bir işte çalıştırılan asıl işçilere kadro verilmesi için bazı kriterler gündeme gelecek. Örneğin, 6552 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği 11.09.2014 tarihinde bu işlerde çalışmakta olan ve halen çalışmaya devam edip belirli bir süre (İki yıl olması öngörülüyor) kıdemi olan kişilerin kadroya geçirilmesi söz konusu olabilir.

Taşeron işçi sayısı konusunda net bir rakamdan bahsetmek mümkün değil. Ancak Çalışma Bakanlığı verilerine göre kamuda yaklaşık 650 bin taşeron işçi bulunuyor. Bu işçilerin yaklaşık 200 bininin asıl işlerde çalıştırıldığı tahmin ediliyor. Kamu kurumlarının asıl işleri niteliğindeki işlerde çalışan işçilere kadro verilmesi çok yüksek ihtimal.

Destek primi konusu

Naci Ağbal, taşeron işçiler dışındaki vaatlerin de iktidarın ilk 100 günü içerisinde hayata geçirileceğini ifade etti. Dolayısıyla, asgari ücretteki artış konusunda yasal prosedürün tamamlanması ve 2016 yılı Ocak ayından itibaren asgari ücretteki artış ile birlikte emekli maaşlarına yapılacak zam ve sosyal güvenlik destek priminin kaldırılması gibi diğer konularda da önemli adımlar atılacak gibi görünüyor.

Kaynak: Cem KILIÇ