AVRUPA’DA KIZAMIK GERİ DÖNDÜ: VAKA SAYILARI KATLANIYOR

Kızamık, aşı hedeflerinin tutturulamaması nedeniyle Avrupa genelinde yeniden yayılıyor. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), 2024 yılında vaka sayılarındaki artış nedeniyle birçok ülkede kızamığın yeniden endemik hâle geldiğini açıkladı.

DSÖ’nün pazartesi günü yaptığı açıklamaya göre Ermenistan, Avusturya, Azerbaycan, İspanya, İngiltere ve Özbekistan, 2024’teki vaka sayıları temel alınarak yeniden endemik kızamık bulaşının görüldüğü ülkeler arasına girdi. Bir ülkede virüsün bir yıldan uzun süre kesintisiz şekilde yayılması, o ülkenin “kızamıktan arındırılmış” statüsünü kaybetmesine yol açıyor.

DSÖ Avrupa Sözcüsü Bhanu Bhatnagar, Euronews Health’e yaptığı açıklamada, “Güçlendirilmiş sürveyans, daha etkili salgın müdahalesi ve aşısız ya da eksik aşılı topluluklara yönelik odaklı çalışmalarla tüm ülkeler kızamığı ortadan kaldırabilir ve bu durumu sürdürebilir.” dedi.

DSÖ, kızamığın aşı oranları düştüğünde yeniden ortaya çıkan ilk hastalıklardan biri olduğuna dikkat çekerek, ülkeler ve uluslararası kuruluşlar düzeyinde acil siyasi ve mali taahhüt gerektiği uyarısında bulundu.

Yeni salgın sinyalleri

İngiltere'de 2024 yılında 2 bin 911 laboratuvar onaylı kızamık vakası kaydedildi. Bu, ülkede 2012’den bu yana görülen en yüksek yıllık vaka sayısı oldu.

2025’in son verilerine göre ise vaka sayısı 957’ye ulaştı; vakaların büyük bölümünü 10 yaş ve altı çocuklar oluşturuyor.

İspanya’da da vakalar artış eğiliminde. Resmi verilere göre ülkede 2025’te yaklaşık 400 vaka görüldü. Bu sayı, 2024’ün iki katı, 2023’teki 11 vaka ile kıyaslandığında ise keskin bir artış anlamına geliyor.

Avusturya’da da 2024’te 542 kızamık vakası bildirildi. Bir önceki yıl bu sayı 186 olarak kaydedilmişti.

Avrupa genelinde endemik yayılım

Avrupa Birliği genelinde durum daha da çarpıcı. Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi verilerine göre, 2024’te AB ülkelerinde toplam 35 bin 212 kızamık vakası rapor edildi. Bu, bir önceki yıla göre on katlık bir artış anlamına geliyor.

En fazla etkilenen grup bir yaş altındaki bebekler olurken, onları 1–4 yaş arası çocuklar izledi.

DSÖ’ye göre kızamık şu anda 12 ülkede endemik durumda: Bosna-Hersek, Fransa, Gürcistan, Almanya, İtalya, Kazakistan, Kırgızistan, Polonya, Romanya, Rusya, Türkiye ve Ukrayna.

Romanya, 2024’te 30 bin 692 vaka ile en yüksek sayıyı bildiren ülke oldu. Bu rakam, 2023’te 3 bin 371 olarak kaydedilmişti.

Vaka sayılarının büyük bölümünün aşısız kişilerde görüldüğüne dikkat çeken DSÖ, kızamığın önlenmesi için iki doz aşıyla en az yüzde 95 aşılama oranının korunması gerektiğini vurguladı.

Kızamık nedir?

Kızamık son derece bulaşıcı bir hastalık. Uzmanlara göre bağışıklığı olmayan kişilerin yaklaşık yüzde 90’ı, enfekte bir kişiyle temas ettiğinde hastalığa yakalanıyor.

Belirtiler genellikle enfeksiyondan 10–12 gün sonra ortaya çıkıyor. Akıntılı burun, öksürük ve hafif ateş gibi soğuk algınlığı benzeri semptomlardan, ışığa hassasiyet, yüksek ateş ve tüm vücuda yayılan kırmızı döküntülere kadar ilerleyebiliyor.

Virüs, hasta kişilerin öksürme ve hapşırmasıyla havaya yayılan damlacıklar yoluyla bulaşıyor. Kızamığın özel bir tedavisi ya da ilacı bulunmuyor; hastalık çoğu vakada iki hafta içinde komplikasyonsuz atlatılıyor. En etkili korunma yöntemi ise iki doz kızamık aşısı.