AZERBAYCAN’DA TALASEMİ HAKKINDA DİKKAT ÇEKİCİ SONUÇLAR

2023 Talasemi Farkındalık Raporu'na göre, Azerbaycan kadınlarının yüzde 75'i talasemi sağlık riskleri hakkında çok az şey biliyor.

Ulusal Hematoloji ve Transfüziyoloji Merkezi Tıbbi Genetik Bölümü Başkanı Dr. Agha Rza Aghayev, BGI Genomics Global 2023 Talasemi Farkındalık Raporu'nun Azerbaycan ile ilgili bulguları hakkındaki görüşlerini paylaştı ve bu hastalığın farkındalığını artırmak için daha fazla fikir sundu.

Rapor, Azerbaycan'ın talasemi sağlık riskleri ve tedavisi hakkında çok az şey bilen küresel ortalamaya (yüzde70,5 - yüzde 75,2) göre daha yüksek bir kadın yüzdesine sahip olduğunu gösteriyor. Ancak Azerbaycan'ın zorunlu evlilik öncesi hemoglobinopati tarama programı her çift için geçerli olup bu tarama sürecine kadınların katılımının artmasıyla sonuçlanmaktadır. Azerbaycan'da, dünya ortalamasına (yüzde 50,9) kıyasla, her ikisinin de talasemi taşıyıcısı olması halinde eşlerini genetik danışmanlık ve preimplantasyon genetik tanı (PGD) almaya ikna edebileceklerini söyleyen kadınların yüzdesi (yüzde 44,6) daha düşük.

Dr. Agha Rza Aghayev şunları ifade etti: "Benim kişisel bakış açıma göre, son yıllarda genetik hastalıkların önlenebilirliği konusunda kadınların farkındalığında kayda değer bir artış oldu."

Dr. Aghayev'in görüşüne göre genetik danışmanlık ve PGD'nin önündeki engeller şu faktörleri içerebilir:

"Genetik danışmanlık ve PGD dahil olmak üzere uzmanlaşmış sağlık hizmetlerine erişim, Azerbaycan'ın belirli bölge veya bölgelerinde sınırlı olabilir. Bunun nedeni coğrafi engeller veya sağlık altyapısındaki eşitsizlikler olabilir. Sağlık reformları bu zorlukların yakın gelecekte aşılabileceğine işaret etmektedir. Etik kaygılar veya dini inançlar, genetik müdahalelere yönelik algıları etkileyebilir, bu da bu prosedürlere karşı çekincelere veya muhalefete yol açabilir. Hedeflenen eğitim kampanyaları yoluyla bu engellerin anlaşılması ve ele alınması, sağlık hizmetlerine erişilebilirliğin iyileştirilmesi, maliyetlerin azaltılması ve genetik danışmanlık ve PGD isteyen çiftler için destekleyici bir ortam oluşturulması, Azerbaycan'da bu zorlukların aşılmasına yardımcı olabilir."