BAKAN MEMİŞOĞLU AÇIKLADI: AMATEM VE ÇEMATEM’LERE BİR YILDA 8 BİN 772 BAŞVURU!

TBMM Suça Sürüklenen Çocuklara İlişkin Araştırma Komisyonu, AK Parti İstanbul Milletvekili Müşerref Pervin Tuba Durgut başkanlığında toplandı.

Komisyon'da, Bakanlığının çalışmalarına ilişkin bilgi veren Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, aile hekimliği sistemi kapsamında yürütülen izlem programlarıyla çocukların büyüme ve gelişimlerinin düzenli takip edildiğini, riskli durumların erken aşamada tespit edilerek ilgili birimlere yönlendirme yapıldığını söyledi.

Bu çalışmaların önemli bir ayağını 0-6 Yaş Çocuğun Psikososyal Gelişimini Destekleme Programı'nın oluşturduğunu belirten Memişoğlu, şu bilgileri paylaştı:

"Program kapsamında aile hekimleri ve aile sağlığı çalışanları tarafından gebelerin sağlık durumları ile 0-6 yaş aralığındaki çocukların gelişimleri bütüncül bir yaklaşımla izlenmektedir. 2025 yılı içerisinde bu program kapsamında 675 bin 815 bebek ve çocuğumuzun psikososyal izlemi gerçekleştirilmiştir. Programın ülke genelinde etkin biçimde uygulanabilmesi amacıyla 40 bin 87 hekim ile 44 bin 296 ebe ve hemşire olmak üzere toplam 84 bin 383 sağlık personeline eğitim verilmiştir."

Memişoğlu, Türkiye'de çocuk ve ergen ruh sağlığı alanında kamu, özel ve üniversitelerde 2 bin 260 çocuk ve ergen ruh sağlığı uzmanının hizmet verdiğini aktararak, "711 çocuk ve ergen ruh sağlığı uzmanı ile 441 asistan hekim, Bakanlığımıza bağlı 229 sağlık tesisinde aktif olarak hizmet sunmaktadır. Bu hizmetler çok disiplinli ekip anlayışıyla yürütülmektedir. Bakanlığımız bünyesinde görev yapan 1040 psikolog, 963 sosyal çalışmacı ve 534 çocuk gelişimci, çocuklarımızın ruhsal iyilik halinin korunması ve güçlendirilmesinde önemli rol üstlenmektedir." ifadelerini kullandı.

Üniversiteler ve öğrenci yurtlarında "gençlik ruh sağlığı faaliyetleri" kapsamında çalışmalar yaptıklarını söyleyen Memişoğlu, şunları kaydetti:

"Bu çerçevede 2025 yılı içerisinde 144 bin 478 gencimize eğitim ve danışmanlık hizmeti sağladık. Çocukların korunmasına yönelik önemli yapılardan biri de Çocuk İzlem Merkezlerimizdir. Adli süreçlere konu olan çocukların olumsuz etkilenmesini önlemek amacıyla çok disiplinli bir yaklaşımla hizmet sunulmaktadır. Halihazırda 70 ilimizde 74 Çocuk İzlem Merkezi faaliyet göstermekte olup ülke genelinde yaygınlaştırma çalışmalarımız süratle devam etmektedir. Çocuk ihmali ve istismarının önlenmesine yönelik farkındalık faaliyetleri de düzenli olarak yürütülmektedir. İl sağlık müdürlüklerimizin koordinasyonunda gerçekleştirilen eğitimler kapsamında sağlık personelimizin yanı sıra çocuklarla temas eden farklı kurum çalışanları ve vatandaşlarımız dahil olmak üzere 1 milyon 283 bin 203 kişiye eğitim verilmiştir."

"Çocuk ve ergenlere yönelik hizmetler 22 ilde bulunan 24 ÇEMATEM'ler aracılığıyla yürütülmektedir"

Çocukların suça sürüklenmesinde önemli risk alanlarından birinin madde kullanımı ve davranışsal bağımlılıklar olduğunu belirten Memişoğlu, bu nedenle bağımlılıkla mücadele çalışmalarını çocuklar, gençler ve aileleri kapsayacak şekilde yürüttüklerini anlattı.

Memişoğlu, "Son bir yılda 'Dijital Dünyada Ebeveyn/Çocuk ve Genç Olmak' temasıyla 'An Sende Kalsın' sloganı kapsamında yürütülen eğitim ve farkındalık çalışmalarıyla yıl içinde toplam 1 milyon 418 bin 612 kişiye ulaşılmıştır." diye konuştu.

Bakan Memişoğlu, Sağlıklı Hayat Merkezlerinde psiko-sosyal danışmanlık, sigara bırakma danışmanlığı ve bağımlılıkla mücadele danışmanlığı hizmetleri sunulduğunu belirterek, "Bunun yanı sıra akran zorbalığı, ergenlik dönemi sorunları, aile içi iletişim, çocuk ihmali ve istismarı, psikososyal kriz durumları ve sınav kaygısı gibi konularda da çocuklara ve ailelerine destek verilmektedir. Madde bağımlılığı alanında danışmanlık hizmeti sunan ALO 191 Danışma Hattı aracılığıyla bugüne kadar yaklaşık 552 bin danışmanlık hizmeti verilmiştir." dedi.

Bağımlılıkla karşı karşıya kalan vatandaşlar için tedavi ve rehabilitasyon altyapısını sürekli güçlendirdiklerini vurgulayan Memişoğlu, Alkol ve Madde Bağımlılığı Araştırma, Tedavi ve Eğitim Merkezleri (AMATEM) ile Çocuk Ergen Madde Bağımlılığı Tedavi Merkezlerine (ÇEMATEM) ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı:

"Ülke genelinde 64'ü yataklı, 79'u ayaktan olmak üzere toplam 143 AMATEM ve ÇEMATEM'de 1582 yatak kapasitesiyle hizmet sunulmaktadır. Çocuk ve ergenlere yönelik hizmetler 22 ilde bulunan 24 ÇEMATEM'ler aracılığıyla yürütülmektedir. Bu merkezlerin 15'i yataklı olup toplam 242 yatak kapasitesine sahiptir. Geride bıraktığımız bir yıllık süre içerisinde bu merkezlere 8 bin 772 ayaktan başvuru yapılmış, 1128 çocuk ve ergen yatarak tedavi görmüştür. Başvuruların büyük oranı birden fazla madde kullanımına ilişkindir. Merkezlerde yalnızca tıbbi tedavi değil, psikososyal destek ve aile danışmanlığı hizmetleri de sunulmakta, tedavi sonrası sosyal uyum süreci yakından izlenmektedir."

Bakan Memişoğlu soruları yanıtladı

Memişoğlu, TBMM Suça Sürüklenen Çocuklara İlişkin Araştırma Komisyonunda milletvekillerin sorularını yanıtladı.

Bakan Memişoğlu, otizm tarama programı kapsamında 2025 yılında 220 bin çocuğa tarama yapıldığını, 8 bin 362 çocuğun riskli göründüğünü, bunların 1000'e yakınının çocuk psikiyatristince tedavi edilmeye başlandığını bildirdi.

Türkiye'nin sağlık kapasitesinin ulaşılabilirlik anlamında dünyaya örnek olduğunu belirten Memişoğlu, "Hatta 'fazla ulaşılabilir' diye tartışılan bir sağlık sistemimiz var. Bu, çocuk psikiyatristinde de böyle. Kamu hastanelerinde 2025'te 1 milyon 910 bin çocuk psikiyatrisi kapasitemiz var. Randevu ile ilgili problem varmış gibi söyleniyorsa bizim aile hekimlerimizden burada açtığımız kapasite 160 bin. Aile hekimlerinin kapasitesi 73 bin. Aile hekimlerine gidildiği zaman hekim istediği zaman istediği çocuk psikiyatristinden randevu alabiliyor." ifadelerini kullandı.

Sağlıklı Hayat Merkezlerinin önemine dikkati çeken Memişoğlu, "Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığımız ile konuştuk. Bütün sağlıklı hayat merkezlerimizde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile ilgili bir binada bir sosyolojik alan, birim oluşturuyoruz. Böylece sağlıklı hayat merkezlerimiz aynı zamanda Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının sosyal açıdan aileleri destekleyeceği bir birim oluşuyor şimdi." diye konuştu.

Bu merkezlerde verilen hizmetleri paylaşan Memişoğlu, "2025 yılında sadece sağlıklı hayat merkezlerimizde 278 bin psikolog, 106 bin sosyal çalışmacı, 192 bin çocuk gelişimi hizmeti vermişiz. Bunların doluluk kapasitesi yüzde 20. Biz 5 kat daha burada hizmet verebiliriz ama bunları maalesef belki de tanıtamıyoruz veya proaktif olarak ailelere bunu daha çok anlatamıyoruz." dedi.

"Bizim amacımız çocukları ayakta ailesiyle beraber tedavi etmek"

"Çocuklarda tütün, madde ve davranışsal bağımlılıkla ilgili okullarda özellikle 12-18 yaş grubunda Milli Eğitim Bakanlığı ile birlikte tarama ve danışmanlık hizmetleri planlamaya çalışıyoruz." diyen Memişoğlu, Kovid-19'dan sonra özellikle davranışsal sorunları 12-18 yaş grubunda daha büyük risk oluşturmaya başladığını vurguladı.

Sağlık Bakanı Memişoğlu, "Bu konuda açık cezaevinde olanlarla da normal bir okul ve lise tarama programlarıyla MEB ile çalışacağız. Hüküm giyen bağımlı bir kişinin infazının son bir senesine yakın içeride bir bağımlılık merkezi oluşturarak, cezaevinde hükümlüyken tedaviye başlıyoruz. İki pilot çalışma yapıyoruz, eğer verim alırsak bunları genişleteceğiz." şeklinde konuştu.

Çocuk Ergen Madde Bağımlılığı Tedavi Merkezlerinin (ÇEMATEM) sayısının 22 olduğunu hatırlatan Memişoğlu, "Maalesef toplumun ve ailelerin yaklaşımı konusunda biz halen daha bu ÇEMATEM'leri çok işler hale getirmiş değiliz. Türkiye'ye yayalım ama bugün ÇEMATEM'lerin doluluk oranlarına baktığınız zaman çoğunda yüzde 50'nin altında. Çünkü aileler bu çocukları bırakmıyor. Bizim amacımız çocukları ayakta ailesiyle beraber tedavi etmek. Çocuk bir bağımlıysa bu sadece kendisinden kaynaklanmıyor. Çevresi gibi ailesiyle de problemi olduğu net." değerlendirmelerinde bulundu.

Toplumda bağımlılık riskinin arttığını söyleyen Memişoğlu, "Bu, toplumsal dayanışmayla çözülecek. Paydaşlarımızla çok daha etkin çalışıp bunun üstesinden gelmeyi planladığımızı bilmenizi istiyorum." dedi.

Açık cezaevlerindeki suça sürüklenen çocuklarla ilgili Adalet Bakanlığı ile görüşüp tedavi yöntemleri üzerinde çalışacaklarını bildiren Memişoğlu, 15 ÇEMATEM, 18 Alkol ve Madde Bağımlılığı Araştırma, Tedavi ve Eğitim Merkezleri (AMATEM) açmayı planladıklarını söyledi.