BİLİMSEL ÇALIŞMALAR NE GÖSTERİYOR?: HANGİ BESİNLER KİLO ARTIŞI VE VÜCUT YAĞLANMASIYLA İLİŞKİLENDİRİLİYOR?

Beslenme Alışkanlıkları, Kilo Artışı ve Vücut Yağlanması Arasındaki İlişki

Vücutta yağlanmayı artırabilen besinler arasında şekerli içecekler, patates cipsi, kızartmalar ve sık tüketilen yüksek kalorili işlenmiş ürünler öne çıkıyor. İnsanlar üzerinde yürütülen araştırmalar, bu ürünlerin düzenli ve fazla tüketilmesinin kilo artışıyla ilişkili olduğunu gösterirken, bütün yiyecekleri kesin bir yağlandırma sırasına koymanın bilimsel olarak mümkün olmadığı vurgulanıyor. Kilo almak, vücut yağ oranının yükselmesi, karın içinde yağ birikmesi ve karaciğer yağlanmasının aynı anlama gelmediği; bazı beslenme alışkanlıklarının genel kilo artışıyla, bazılarının ise yağın vücuttaki dağılımıyla ilişkili olduğu belirtiliyor.

Şekerli İçecekler, Cips ve İşlenmiş Gıdaların Etkileri

American Journal of Clinical Nutrition dergisinde yayımlanan 2012 tarihli çalışma, normal kola tüketen grupta karaciğer, kas dokusu ve karın içi yağlanmasının diğer gruplara göre daha yüksek olduğunu, ancak toplam vücut yağ kütlesindeki değişimin anlamlı farklılık göstermediğini ortaya koydu. New England Journal of Medicine dergisinde yayımlanan geniş kapsamlı araştırmada ise günlük patates cipsi tüketimindeki artışın dört yılda ortalama 770 gram, patates kızartması tüketiminin ise yaklaşık 1,52 kilogramlık ek ağırlık artışıyla ilişkili olduğu belirlendi. Ayrıca sukut, salam, sosis gibi işlenmiş et ürünleri ile paketli tatlılar ve rafine tahılların da kilo artışıyla pozitif ilişki gösterdiği, tam tahıl ve sebze tüketiminin ise daha düşük kilo artışıyla bağdaştığı kaydedildi.

Ultra İşlenmiş Gıdalar ve Yağlı Yiyeceklere Yönelik Yaklaşım

Cell Metabolism dergisinde yayımlanan 2019 tarihli kontrollü çalışmada, ultra işlenmiş beslenme döneminde katılımcıların günlük ortalama 508 kalori daha fazla tükettiği ve vücut yağ kütlesinin ortalama 0,4 kilogram arttığı gözlendi. Uzmanlar, bir yiyeceğin fazla yağ içermesinin tek başına daha fazla vücut yağı oluşturacağı anlamına gelmediğini; zeytinyağı, ceviz ve avokado gibi besinlerin cips ve şekerli atıştırmalıklarla aynı kategoride değerlendirilmediğini ifade ediyor. Yağlanmanın önlenmesinde tek bir yiyeceği suçlamak yerine; şekerli içecekleri gün boyunca sık tüketmemek, cips ve kızartmaları büyük porsiyonlarla yemekten kaçınmak ve genel beslenme düzenini iyileştirmek büyük önem taşıyor.