Sağlık Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Ekrem Atbakan, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu’nda düzenlediği basın toplantısında İlaç Takip Sistemi’ni (İTS) bir adım öteye taşıyan “ilaçta karekod okutma” uygulamasını anlattı.
 
HER YIL 2 MİLYAR İLAÇ
 
Her kutunun bir tane benzersiz numarası bulunduğunu ve bu numara ile takibinin yapılabildiğini belirten Atbakan, “Türkiye’de yılda 2 milyardan fazla kutu ilaç sisteme giriyor, tüketiliyor ya da eczane raflarında bekliyor. Kim üretiyor, nereye satılıyor tüm bunları biliyoruz. Şimdi bu uygulamayı bir adım öteye taşıyoruz” dedi. Atbakan şöyle devam etti:
 
PROGRAM YÜKLENECEK
 
“Bir ilaç üretimden tüketime kadar 15 kez sorgulanıyor. İTS’yi başta ABD olmak üzere 25’ten fazla ülke inceledi. Dünyada bir ilk. 2010’da başlayan İTS’ye yeni uygulama getirerek sorgu boyutunu büyütüyoruz. Bu büyük bir cesaret örneği. Çünkü her vatandaş aldığı ilacı sorgulatabilecek. Kötü niyetli bir uygulamayı hemen yakalayabileceğiz. Bunu bilgisayar yolu ile (ilacın üzerindeki rakamları girerek) ya da akıllı telefona yükleyeceği ‘ilaç takip sistemi’ programı sayesinde yapabilecek. Bu program yüklendiğinde telefonun kamerası karekoda tutularak ilaç hakkındaki tüm bilgiler kişiye verilecek.
 
PROGRAM GELİŞTİRİLECEK
 
Örneğin, ‘İlaç sistemde kayıtlıdır’, ‘İlacın son kullanma tarihi geçmiştir’, ‘İlaç sistemde kayıtlı değildir’, ‘İlaç piyasadan toplatılmıştır’ denilecek. Böylece ilaç sahte mi, kayıtlı mı gibi bilgiler elde edilebilecek. İlacın sistemde kayıtlı olamadığı yönünde bilgi verilirse o zaman ‘bildirin’ butonuna tıklanarak bize bildirilmesini isteyeceğiz. Konu bize iletildikten sonra hemen araştırma yapacağız. Bir hata yoksa ilaç gerçekten sistemde bulunmuyorsa o zaman Emniyet Genel Müdürlüğü ile irtibata geçeceğiz. Bir sonraki aşamada uygulamayı geliştirmeyi planlıyoruz. Örneğin, karekodu okuttuğunuzda ilacın satış fiyatı, kullanım talimatı hatta yan etkilerini bile görmeniz mümkün olacak.
 
İLACI ECZANEDEN ALIN
 
Bir gazetecinin “Bu kutuların sahtesi üretilemez mi? Karekod kopyalanamaz mı?” sorusu üzerine Atbakan, “Püskürtme yöntemi ile karekod kutuya yerleştiriliyor, sahtesi yapılabilir ama bu çok büyük bir boyuta ulaşamaz” dedi. “Bu sistemi eczacılara güvenmediğiniz için mi devreye sokuyorsunuz?” sorusuna ise Atbakan, “Hayır eczacılara güvensizlik söz konusu değil. Hatta vatandaşlarımıza ‘ilacı eczaneden satın alın önerisinde’ bulunuyoruz. Çünkü sahte ilaç el altından satılır. Sahte ilaç konusunda Türkiye’nin başı çok büyük belada değil. Hatta bazı ülkelerin daha büyük sorunları var. Biz de piyasada olmayan ilaç sayısı en fazla 30 ama biz yine de binde birlik bir sahte ilaç ihtimalini ortadan kaldırmak için bu sistemi devreye sokuyoruz” yanıtını verdi.