"BÜYÜYÜNCE GEÇER" DEMEYİN: ÇOCUK GELİŞİMİNDE ERKEN MÜDAHALE HAYAT KURTARIYOR

Çocukların günlük yaşam içindeki küçük davranışları, motor ve zihinsel gelişimlerine dair hayati ipuçları barındırıyor. Oturma, koşma, kalem tutma, oyun oynama veya çevresel uyaranlara verilen tepkilerdeki farklılıklar aileler tarafından sıklıkla "büyüyünce düzelir" denilerek ertelenebiliyor. Fizyoterapist Canan Darıcı Mehlepçi, bu süreçte beklemenin gelişimsel fırsatların kaçırılmasına yol açabileceğini ifade ederek ebeveynleri çocuklarını dikkatle gözlemlemeye davet etti.

Sık Düşme ve Kalem Tutma Zorluğu Belirti Olabilir

Çocuklarda hareket ve motor beceri kayıplarının önemine değinen Mehlepçi; sık düşme, merdiven çıkmakta zorlanma, bir uzvunu diğerine göre az kullanma veya zıplamaktan kaçınma gibi durumların detaylı incelenmesi gerektiğini belirtti. Bunun yanı sıra düğme ilikleme, kaşık ve kalem tutma gibi ince motor becerilerinde yaşanan kronik zorlanmaların da gelişimsel koordinasyon veya nörolojik durumların habercisi olabileceğine dikkat çekildi.

"Değerlendirme Yapmak Hastalık Teşhisi Koymak Demektir Değildir"

Oyun kuramama, göz temasından kaçınma, kıyafet etiketine aşırı tepki verme veya yüksek sesten rahatsız olma gibi duyusal ve sosyal farklılıkların uzmanlarca ele alınması gerektiğini söyleyen Mehlepçi, ailelerin tanı konulacağı korkusuyla değerlendirmelerden kaçınmaması gerektiğini vurguladı. Mehlepçi, "Erken müdahale çocuğu bir kalıba sokmak değil, onun güçlü yönlerini destekleyerek ihtiyacı olan alanda gelişimine eşlik etmektir. Amacımız diğer çocuklarla yarıştırmak değil, çocuğun kendi potansiyelini yakalamasını sağlamaktır" dedi.

Yaşlara Göre Temel Gelişim Göstergeleri

Uzmanlar, ilk 5 yaşta çocukların genel gelişim seyri hakkında şu temel göstergeleri paylaşıyor:

• 1 Yaş: Desteksiz oturma, ayağa kalkma çabası, basit sesler çıkarma ve ismine tepki verme.
• 2 Yaş: Destekle merdiven çıkma, kelimeleri birleştirme ve basit yönergeleri anlama.
• 3 Yaş: Rahat koşma, hayali oyunlar kurma ve kalemle basit şekiller çizebilme.
• 4 Yaş: Tek ayak üzerinde durabilme, bağımsız giyinme adımları ve kurallı sosyal oyunlar.
• 5 Yaş: Makas ve kalemi kontrollü kullanma, anlaşılır konuşma ve gelişmiş koordinasyon.

Daha önce kazanılmış bir becerinin kaybedilmesi veya gelişimde belirgin bir duraklama yaşanması durumunda ise vakit kaybetmeden çocuk hekimi ve fizyoterapist değerlendirmesine başvurulması gerektiği hatırlatıldı.