ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANLIĞININ 2026 YILI BÜTÇESİ TBMM PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU'NDA (2)

"Bütçemizden, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına 305 milyar 35 milyon 369 bin lira, Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğüne 137 milyar 95 milyon 794 bin lira olmak üzere, 2026 yılında toplam 442 milyar 131 milyon 163 bin lira kaynak aktarılması öngörülmektedir"

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, "Bakanlığımızın 2026 yılı toplam bütçe teklifi, 447 milyar 903 milyon 261 bin liradır. Bakanlık merkez ve yurtdışı teşkilatı harcamaları için 5 milyar 772 milyon 98 bin lira bütçe teklif edilmiştir." ifadesini kullandı.

Işıkhan, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda, Bakanlığı ile bağlı kuruluşlarının 2026 yılı bütçelerine ilişkin sunum yaptı.

İşsizlikle etkin mücadeleyi ve çalışma hayatını güçlendirecek tedbirleri içeren Orta Vadeli Program (OVP) ile Ulusal İstihdam Stratejsi (UİS) kapsamında yürütülen çalışmalarla, 2024 yılında istihdamda ve iş gücüne katılımda görülen artış eğiliminin bu yıl da devam ettiğini belirten Işıkhan, uygulanan kararlı politikalar sayesinde istihdamın bu yılın eylül ayında tarihin en yüksek seviyelerine ulaştığını söyledi.

Işıkhan, şu bilgileri verdi:

"Eylül ayı itibarıyla son bir yılda, iş gücümüz 35,6 milyon, istihdamımız 32,5 milyon, işsiz sayımız 3,1 milyon ve işsizlik oranımız yüzde 8,6 olmuştur. Bu oran, Orta Vadeli Program hedeflerimizle uyumlu bir şekilde son 29 aydır tek hanelerde seyretmektedir. Önümüzdeki 3 yıllık süreçte, istihdamı yıllık ortalama 600 bin kişi artırmayı hedefliyoruz. TÜİK verilerine göre, 15-24 yaş aralığındaki genç işsizlik oranı, son 6 yılda 11 puan azalarak Eylül 2025 itibarıyla yüzde 14,9'a gerilemiştir. Aynı yaş grubunda ne eğitimde ne istihdamda olanların oranı, 2025 yılı ikinci çeyreğinde yüzde 22,1'e gerilemiştir."

- "41 bin liraya kadar prim desteği sağlıyoruz"

Bakan Işıkhan, İŞKUR'un bu yılın ocak-ekim ayı döneminde, 1 milyon 286 bin 822 kişinin özel sektörde istihdamına aracılık edildiğini söyledi.

Kamu ve özel sektörde 2002 ile 2025 Ekim döneminde 16,3 milyon kişinin işe yerleştirilmesine aracılık ettiklerini belirten Işıkhan, "İlave istihdam sağlayan işverenlere sigortalı başına, 41 bin liraya kadar prim desteği sağlıyoruz. Bu kapsamda teşvikin uygulama süresinin 2026 yılının sonuna kadar uzatılabilmesine yönelik çalışmalara başlanmıştır." diye konuştu.

Bu destek mekanizmalarına finansman sağlanan, İşsizlik Sigortası Fonu'nu da doğru yatırım araçlarına yönlendirerek büyüttüklerini söyleyen Işıkhan, fon varlığının, 560 milyar liranın üzerine çıktığını söyledi.

Işıkhan ayrıca, imalat sanayindeki büyümeyi desteklemek amacıyla, bu sektörde yer alan işverenlerin aktif iş gücü programlarından yararlanma süreçlerine 31 Aralık 2026'ya kadar esneklikler getirdiklerini belirtti.

- "1,7 milyondan fazla kadını istihdama kazandırdık"

Bakan Işıkhan, engelli bireylerin istihdama katılmasını desteklemek ve işverenlerin İŞKUR'un sunduğu hizmetler ile diğer hizmetlere tek bir platformdan ulaşmasını sağlamak için, "Engelsiz İŞKUR Platformu"nu kurduklarını söyledi.

Zihinsel engelli bireyler için "Destekli İstihdam Projesi"ni hayata geçirerek, her birey için aylık 26 bin lira ücret desteği sağlamaya başladıklarını söyleyen Işıkhan, "Engelli bireylerimizin kendi işlerini kurabilmeleri için mevzuatı kolaylaştırdık. 2025 yılı Temmuz ayı içerisinde ise engelli bireylerin kendilerini iş gücü piyasasında denemeleri için özelleştirilmiş bir uygulama olarak Engelsiz İşgücü Uyum Programı'nı hayata geçirdik. 81 ilde uygulanmak üzere 10 bin kontenjan tahsis ettik." ifadelerini kullandı.

Kademeli olarak başlayan bu programlardan, 5 binden fazla vatandaşın yararlanmaya devam ettiğini söyleyen Işıkhan, kadın istihdamında da ciddi bir atılım gerçekleştirdiklerini vurguladı. Bakan Işıkhan, sözlerini şöyle sürdürdü:

"OECD raporlarında ülkemizi ön plana çıkaran ve takdirle karşılanan Kayıtlı Kadın İstihdam Programı İş Pozitif aracılığıyla 2025 yılı Kasım ayına kadar 1,7 milyondan fazla kadını istihdama kazandırdık. Her Meslekte Kadın Eli Projesi'ni başlattık. 2024 yılı Eylül ayında, yeni bir uygulama olarak özellikle istihdama katılımda zorlanan kronik işsizleri kadınları, gençleri, engellileri ve öğrencileri, iş gücüne katılama teşvik edecek İşgücü Uyum Programı'nı (İUP) hayata geçirdik. Bu kapsamda 2024 yılından bu yana, 374 bin 486 vatandaşımızı bu programdan faydalandırdık. Programa katılanların yüzde 82'si kadındır. 2025 yılı Şubat ayı içerisinde Sayın Cumhurbaşkanımız tarafından açıklanan 'İŞKUR Gençlik Programı'nı hayata geçirdik."

İş gücü piyasasını güçlendirmek amacıyla planlanan önemli çalışmalara da değinen Işıkhan, internet üzerinden yayınlanan iş ilanlarını tek bir platformda toplayacak "Açık İş Kapısı" projesini ileriki dönemde uygulayacaklarını söyledi.

Ne istihdamda ne de eğitimde olan gençler (NEET) için özel bir iş gücü uyum programını hayata geçireceklerini söyleyen Işıkhan, böylece evden çıkmayan gençleri, kısmi süreli çalışma modeliyle iş gücü piyasasına ısındırmayı ve kalıcı istihdamlarını hedeflediklerini ifade etti.

Işıkhan, pasif iş gücü programlarının erişilebilirliğinin arttırılması ve İşsizlik Sigortası Fonu'ndan yararlanma şartlarının kolaylaştırılmasına yönelik çalışmaları sürdürdüklerini ifade etti.

- Sosyal güvenlik

Işıkhan, sosyal güvenlik sisteminin sosyal devlet ilkesine uygun olarak daha kapsayıcı, sürekli gelişen, vatandaşlara daha kaliteli ve etkin hizmet sunan, kolay erişilebilen, yeni çalışma modelleriyle uyumlu ve mali sürdürülebilirliği güçlü bir yapıda olması için çalışmalarına devam ettiklerini söyledi.

Bu kapsamda, 2002'de yüzde 71,5 olan SGK gelirlerinin SGK giderlerini karşılama oranının bu yılın sonu itibarıyla yüzde 95,3 olarak gerçekleşmesinin öngörüldüğünü belirten Işıkhan, 2002 yılında yüzde 60,9 olan prim gelirlerinin emekli aylıklarını ve sağlık giderlerini karşılama oranının, yıl sonunda yüzde 75,1 olarak gerçekleşeceğinin tahmin edildiğini söyledi.

SGK açığının Gayri Safi Yurtiçi Hasıla'ya oranı 2002'de yüzde 2,2 seviyesindeyken 2025 sonunda yüzde 0,42 seviyesinde gerçekleşmesinin öngörüldüğünü belirten Işıkhan, şunları kaydetti:

"Uyguladığımız prim teşviki, destek ve indirimlerle 1 Ocak 2023 ile 31 Ağustos 2025 tarihleri arasında, 2 milyon iş yerine yaklaşık 13 milyon 228 bin sigortalıdan dolayı 853 milyar lira destek sağladık. 2002 yılında aktif sigortalı sayısı 12 milyon iken 2025 yılı Ağustos ayı itibarıyla yüzde 115 artışla yaklaşık 26 milyona ulaşmıştır. 2002 yılında yüzde 52 olan kayıt dışı istihdam oranı yıllar itibarıyla düşüş eğilimine girmiş ve 2025 yılı ikinci çeyrek verilerine göre yüzde 25,9 olarak gerçekleşmiştir. 2025 yılı içerisinde kayıt dışı istihdamın azaltılmasına yönelik olarak yoğun denetim faaliyetleri yürütülmüş, yılın ilk dokuz ayında kayıt dışı işçi çalıştıran iş yerlerine 2,3 milyar lira idari para cezası uygulanmıştır."

- "8 bin 715 ilaç geri ödeme kapsamına alınmıştır"

En düşük emekli aylığını bu yılın ocak ayında 14 bin 469 liraya, temmuz ayında ise 16 bin 881 liraya yükselttiklerini söyleyen Işıkhan, 2002 yılından bu yana en düşük emekli aylıklarında, bayram ikramiyeleriyle birlikte reel olarak yüzde 70 ile yüzde 630 oranında artış sağlandığını belirtti.

Sosyal güvenlik kapsamının yüzde 99 seviyesine ulaştığını aktaran Işıkhan, devletin temmuz ayı itibarıyla 5,7 milyon kişinin GSS primini karşıladığını, yıl sonunda ise toplam ödemenin 128,7 milyar lira olmasının öngörüldüğünü söyledi.

Bakan Işıkhan, şu ifadeleri kullandı:

"2000'li yılların başında bedeli ödenen ilaç sayısı 3 bin 986 iken, 2025 Ekim ayı sonu itibarıyla 8 bin 715 ilaç geri ödeme kapsamına alınmıştır. 2025 yılı içerisinde 353 adet ilaç geri ödeme kapsamına alınmış olup, bunun 50 adedi kanser tedavisinde kullanılan ilaçlardır. 18 yaş altındaki Tip 1 Diyabet hastası evlatlarımız için sürekli cilt altı glukoz izlem cihazlarını Sosyal Güvenlik Kurumumuz aracılığıyla geri ödeme kapsamına aldık."

- "Aile hekimlerinin reçete edebildiği ilaç sayısını artırdık"

Bakan Işıkhan, sağlık hizmetleri basamaklarının doğru ve verimli kullanılmasını sağlamak amacıyla teşvik mekanizmalarını geliştireceklerini söyledi.

Bilgisayarlı tomografi ve MR görüntülemelerinde kullanılan kontrast madde ilaçlarının hastaneler tarafından temin edilmesini sağladıklarını ifade eden Işıkhan, SMA (Spinal Musküler Atrofi) tedavisinde kullanılan ve 2017'den bu yana geri ödemesi gerçekleştirilen ilaca ilave olarak kullanım kolaylığı olan bir diğer ilacın da geri ödeme listesine eklendiğini söyledi.

Yoğun bakım ünitelerindeki sağlık verilerinin anlık olarak izlenebilmesine yönelik düzenlemenin hayata geçirildiğine dikkati çeken Işıkhan, şunları kaydetti:

"Hemofili A hastalarında evde kolaylıkla deri altına uygulanabilen ilacı geri ödeme kapsamına aldık. Aile hekimlerinin reçete edebildiği ilaç sayısını artırdık. Toplam 6 bin ilaç aile hekimlerince reçete edilmektedir. Yine önemli bir müjde olarak, 25 farklı kanser türünün tedavisinde kullanılan 5 farklı immünoterapi ilacı ile kistik fibrozis hastalığının tedavisinde kullanılan ilaç, Temmuz 2025 tarihinden itibaren SGK geri ödeme listesine alınmıştır."

- Bütçe teklifi

Işıkhan, Bakanlık ile bağlı ve ilgili kuruluşların 2026 yılı bütçe teklifleri hakkında bilgi verdi.

Bakan Işıkhan, teklife ilişkin şunları kaydetti:

"Bakanlığımızın 2026 yılı toplam bütçe teklifi, 447 milyar 903 milyon 261 bin liradır. Bakanlık merkez ve yurtdışı teşkilatı harcamaları için 5 milyar 772 milyon 98 bin lira bütçe teklif edilmiştir. Bütçemizden, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığına 305 milyar 35 milyon 369 bin lira, Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğüne 137 milyar 95 milyon 794 bin lira olmak üzere, 2026 yılında toplam 442 milyar 131 milyon 163 bin lira kaynak aktarılması öngörülmektedir. Merkezi yönetim bütçesi içerisinde yer alan ve Bakanlığımızın ilgili kuruluşu olan Mesleki Yeterlilik Kurumu Başkanlığının bütçe büyüklüğü ise, Gider Bütçesi 280 milyon 439 bin lira, Gelir Bütçesi 278 milyon 439 bin lira, Net Finansman 2 milyon liradır."

Işıkhan, tahsis edilen bütçenin, ödenek üstü harcamaya yer verilmeksizin, tasarruf ilke ve tedbirleri ile kamu yararı gözetilmek suretiyle etkin, verimli bir şekilde kullanıldığını söyledi.

Bakanlık ile bağlı ve ilgili kuruluşlarda, Meclis adına denetim yapan Sayıştay Başkanlığınca yapılan denetimlere ilişkin bilgi veren Işıkhan,"2024 yılı mali rapor ve tabloların önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi sunduğu kanaatine varıldığı görülmüştür. Sayıştay denetim raporlarında, 2024 yılında toplam, 27 bulguya rastlanmış olup, bunlardan 12'sinin muhasebe işlemlerinden kaynaklandığı görülmüştür." ifadelerini kullandı.

Işıkhan, terörün uzun yıllar, ülkeye çok büyük sosyal ve ekonomik maliyetleri olduğunu belirterek, "Terörsüz Türkiye" hedefine emin adımlarla ilerlerken, ülkeni birliği, beraberliği, ve kardeşliğinin de güçleneceğini söyledi.

(Bitti)