ÇÖLYAK MI GLUTEN DUYARLILIĞI MI?...
Gluten duyarlılığı hastalığı çoğu zaman çölyakla karıştırılır. Yanlış teşhis oranı çok yüksek olan bu iki hastalık arasındaki farkı belirtilerin doğru tanımlanması ve genetik testler söylüyor.

08 Ocak 2016 Cuma 12:24
Selahattin DÖNMEZ
Çölyak hastalığı genetik otoimmün (bağışıklık sistemiyle ilgili) bir hastalıktır. Gluten proteini, buğday, çavdar ve benzeri tahıllarda bulunur. Çölyak hastaları gluten proteinini sindiremez. Bu hastaların bağırsaklarındaki villüsler (besinleri emen ve besinlerin kana karışmasına yardımcı olan tüyler) kendi bağışıklık sistemleri yüzünden zarar görür ve demir, folik asit, kalsiyum, D vitamini gibi gerekli besinlerin emilimini engeller. Çölyak hastalığı tedavi edilmez ise, ishal, şişkinlik, gaz, kabızlık, yorgunluk, eklem ağrıları, hepatit, tip 1 diyabet ve bağırsak kanserine neden olabilir. Çölyak hastalığına tek bilinen tedavi, gluten içermeyen bir diyetle yaşamayı öğrenmektir. Çok küçük oranlarda gluten bile bağırsakların zarar görmesini sebep olabilir.
Yanlış teşhis kalıcı hasar bırakıyor
Gluten duyarlılığı, çölyak hastalığı olmayan fakat yine de gluteni tolere edemeyenler için kullanılır. Gluten içeren yemekler yedikten sonra, gluten duyarlılığı olan insanlar genelde mide ve bağırsaklarında çölyak hastalığı belirtileri gösterse de, bağırsakları zarar görmez. Birçok insanda, gluten tamamen kırılamaz, sindirilemez ve rahatsızlık oluşturur. Çölyak hastalarında ise, kırılamayan gluten problemler yaratır ve bağırsakları zedeler. Gluten duyarlılığı ve çölyak hastalığı arasındaki farkı herkesin anlaması gerekir, çünkü bu konudaki yanlış teşhis oranı çok yüksektir. Gluten duyarlılığını teşhis eden bir test henüz bulunmamıştır. Teşhis sadece eliminasyon yöntemiyle yapılmaktadır: buğday alerjisi ve çölyak hastalığı test edilerek seçenekler arasından elenir ve hasta gluten içermeyen bir diyete olumlu cevap veriyor ise, gluten duyarlılığı teşhisi konur.
Biyopsi KAN ve genetik test şart
Araştırmalara göre, çölyak hastalığı olan insanların yüzde 85’i hasta olduklarını farkında değiller. Uzmanlara göre, teşhis için kullanılması gereken en doğru test endoskopi ve ince bağırsak biyopsisidir. İnce bağırsak biyopsisiyle, bağırsaktan örnekler alınır ve villüsün etkinliği incelenir. Eğer villüslar düzleşmiş ise, besinlerin emilmesinin engellendiği görülür ve bu çölyak hastalığı teşhisine bir örnek olur. Çölyak hastalığında yanlış teşhisin konulması çok olası. Test çölyak hastalığı araştırma merkezinde yapılmaz ise, yanlış teşhise neden olabilir. Endoskopi sırasında bağırsaktan 4-6 örnek alırsa yanlış teşhis riski azalır. Biyopsiden önce, kan ve genetik testler yapılır. Kan testinden önce, hastanın gluten içeren yemekler yemesi istenir (2-6 hafta arası haftada en az 2 dilim ekmek önerilir). Çölyak hastalarının kan testlerinde immünoglobin A antikor eksikliğine rastlanır. Gluten içeren yemekler genetik testlerini etkilemez. Çölyak hastalığı ailede var ise, bütün aile üyelerinin test edilmesini tavsiye ediyorum. Teşhis konmadan, glutensiz diyete geçilmesini kesinlikle önermiyorum.
- Kahvaltı: Glutensiz yulaf ezmesi, yoğurt üzerine doğranmış muz, keten tohumu, bal, epekli-glutensiz mısır gevreği, yağsız süt, çilek
- Öğle ve Aksam Yemeği: Biftek, marul, közde patates, fırında pişirilmiş tavuk göğsü, zeytin yağı, patlıcan, sarımsak, limon suyu, parmesan peyniri, taze fasulye, hindi, soğan, havuç, zencefil
-Ara Öğünler: Ceviz, meyve, yağsız yoğurt
Gazze'de Kış Şartları ve Sel İnsani Krizi Ağırlaştırıyor: "36 Hastaneden Yalnızca 19'u Kısmi Hizmet Verebiliyor"Gazze'deki insani duruma ilişkin değerlendirmelerde bulunan Almadhoun, şiddetli yağışlar, sel baskınları ve barınma yetersizliğinin enfeksiyon ve hipotermi riskini artırdığını, sağlık sisteminin ise ağır baskı altında olduğunu belirtti.20 Kasım 2026 Cuma 17:40BASIN HABERLERİ
Yeni Anestezik Adayı Nidradine, Farelerde Bilinç Kaybı Olmadan Ağrı Tepkisini AzalttıUCSF ve UC San Diego araştırmacılarının geliştirdiği nidradine adlı bileşik, yüksek dozda anestezi sağlarken düşük dozlarda farelerin dengesini ve uyanıklığını koruyarak ağrılı uyaranlara verilen tepkileri düşürdü.20 Kasım 2026 Cuma 17:20BASIN HABERLERİ
Semaglutid Tedavisine Verilen Farklı Yanıtlarda Enerji Metabolizması Mercek AltındaKanada'daki Alberta Üniversitesi araştırmacıları, GLP-1 reseptör agonisti semaglutidin kilo kaybı ve enerji tüketimi üzerindeki etkilerini altı aylık kapsamlı bir çalışmayla inceleyerek kişiselleştirilmiş obezite tedavilerine ışık tutmayı hedefliyor.20 Kasım 2026 Cuma 17:19BASIN HABERLERİ
Diş Eti Kanamaları Kalp Sağlığını Tehdit Ediyor: "Sağlıklı Diş Etleri Kanamaz"Ağız ve Diş Sağlığı Uzmanı Dt. Özlem Özhan Yatar, tedavi edilmeyen diş eti hastalıklarındaki bakterilerin kan dolaşımına karışarak kalp-damar sağlığı üzerinde riskler doğurabileceğine dikkat çekti.20 Kasım 2026 Cuma 17:08BASIN HABERLERİ
Dünya Antimikrobiyal Farkındalık Haftası'nda Uyarı: "Tahminle Değil, Laboratuvar Testiyle Tedavi"18–24 Kasım Dünya Antimikrobiyal Farkındalık Haftası kapsamında uzmanlar, bilinçsiz antibiyotik kullanımının direnç oranlarını artırdığını belirterek doğru tanı, laboratuvar testleri ve hekim kontrolünde akılcı ilaç kullanımının önemine dikkat çekti.20 Kasım 2026 Cuma 17:05BASIN HABERLERİ
Bağcılar'da Hastanede Bıçaklı Saldırı: 2 Güvenlik Görevlisi Yaralandı, 4 Şüpheli Gözaltına Alındıİstanbul Bağcılar'daki hastanede vefat eden yakınlarının cenazesini görmek isteyen kişiler ile güvenlik görevlileri arasında çıkan tartışmada 2 güvenlik görevlisi bıçakla yaralanırken, olaya karışan 4 şüpheli polis ekiplerince gözaltına alındı.20 Kasım 2026 Cuma 16:45BASIN HABERLERİ
Trafik Kazasında Hayatını Kaybeden Prof. Dr. Sevim Aydın İçin Ankara Üniversitesi'nde Tören DüzenlendiKonya'nın Kulu ilçesinde geçirdiği trafik kazasında yaşamını yitiren Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sevim Aydın için görev yaptığı Morfoloji Yerleşkesinde düzenlenen törene ailesi, mesai arkadaşları ve öğrenciler katıldı.20 Kasım 2026 Cuma 16:37BASIN HABERLERİ
Esenboğa Havalimanı'nda Gerçeğini Aratmayan Halk Sağlığı Acil Durum TatbikatıSağlık Bakanlığı koordinasyonunda Esenboğa Havalimanı'nda gerçekleştirilen tatbikatta, Ebola şüphesi taşıyan bir yolcu uçağının acil iniş senaryosu üzerinden karantina, dekontaminasyon ve tıbbi tahliye süreçleri başarıyla uygulandı.20 Kasım 2026 Cuma 16:35BASIN HABERLERİ
Paramedik Hamit Aras Davasında Savcıdan 4 Sanık İçin Ağırlaştırılmış Müebbet Talebi4 kişinin saldırısı sonucu hayatını kaybeden paramedik Hamit Aras'ın davasında Cumhuriyet savcısı, 4 sanığın "yağma amacıyla kasten öldürme" suçundan ağırlaştırılmış müebbet hapisle cezalandırılmasını talep etti.20 Kasım 2026 Cuma 16:20BASIN HABERLERİ
YÖK Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar: "Türkiye, Disiplinlerarası Bilim Sıralamasında Avrupa'da Birinci Ülke Oldu"YÖK Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar, Türkiye'nin 89 üniversite ile Times Higher Education 2027 Disiplinlerarası Bilim Sıralaması'nda Avrupa birincisi olduğunu açıkladı.20 Kasım 2026 Cuma 16:14BASIN HABERLERİ
- Geri
- Ana Sayfa
- Normal Görünüm
- © 2006 Sağlık Aktüel










