CUMHURBAŞKANI YARDIMCISI YILMAZ, "TÜRKİYE'DE DEĞİŞEN NÜFUS VE AİLENİN GELECEĞİ" SEMPOZYUMUNDA KONUŞTU:

Yeni evlenen çiftlere 150 bin lira faizsiz, iki yıl geri ödemesiz kredi veriyoruz. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığımız, özel sponsorları da dahil etti, ev eşyasında ciddi indirimler, başka birtakım desteklerle birlikte, imkanı olmadığı için evliliğini erteleyen gençlerimizin ertelememeleri için böyle bir mekanizma oluşturmuş durumdayız"

"Ocak ayından itibaren de buradaki desteklerimizi artırıyoruz. 18-25 yaş aralığında olanlara 250 bin liraya çıkaracağız, 26-29 yaş aralığında olanlara da 200 bin liraya çıkaracağız"

"Evlilik yaşının ötelenmesi bütün nüfus dinamiklerini harekete geçiriyor. Bizim kamu olarak tüm imkanlarımızı evlilere, evleneceklere açmamız lazım. Evlilik kolay, masrafsız, külfetsiz olmalı. Evlenmek isteyenleri bu kadar yormamalıyız. Aile Yılı'nda bunu yapmaya çalışıyoruz"

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Aile ve Gençlik Fonu'nda sağlanan kredi desteğini 2026 yılı Ocak ayı itibarıyla artıracaklarını belirterek, "18-25 yaş aralığında olanlara 250 bin liraya çıkaracağız, 26-29 yaş aralığında olanlara da 200 bin liraya çıkaracağız." dedi.

Yılmaz, Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı (SETA) tarafından düzenlenen "Sosyal Panorama 2025: Türkiye'de Değişen Nüfus ve Ailenin Geleceği" sempozyumunda yaptığı konuşmada, tanıtımı gerçekleşen "Sosyal Panorama 2025: Nüfus ve Aile" kitabının, Türkiye'nin toplumsal yapısına ilişkin değerlendirmeler yaparak, nüfusa dair olguları ve projeksiyonları somut bir zeminde ele almak suretiyle politika yapımına ve karar süreçlerine katkı sunacağını belirtti.

Güçlü ve dinamik bir nüfus yapısının yalnızca demografik bir hedef değil, Türkiye'nin geleceğine yön verecek stratejik bir konu olduğunu kaydeden Yılmaz, 1960'tan itibaren nüfusu azaltıcı politikalarla ilgili tarihi geçmişi hatırlattı.

Yılmaz, yıllara göre doğurganlık hızından da örnekler vererek, şunları söyledi:

"Bazı Avrupa ülkelerinden de daha geriye gitmiş durumdayız. Burada kritik bir eşik var, doğurganlık hızı 2,1 olursa nüfus durağan kalıyor, değişmiyor. Bu eşiğin altına düştüğünüz zaman belli bir süre sonra nüfusunuz azalmaya başlıyor. Biz bu oranı yeniden 2,1'in üzerine taşıyamazsak, maalesef bir süre sonra nüfusumuz gerilemeye başlayacak. 2050, 2100 projeksiyonları var, oralarda bugünkü nüfusumuzun gerisine düştüğünü görüyoruz, Türkiye'nin çok daha düşük nüfusa doğru gittiğini görüyoruz bu oranlar değişmezse. 1,48 tarihimizin en düşük değeri, tüm çabamız bunu yukarıya çekmek. Bunlar 1-2 yılda değişecek rakamlar değil. Dolayısıyla Türkiye'nin bu konuyla önümüzdeki on yıllar boyunca yakından ilgilenmesi gerekiyor."

Yaşlı nüfusun arttığını, 2000 yılında 24,8 olan ortalama yaşın 2024'te 34,4'e yükseldiğini kaydeden Yılmaz, toplam nüfusun her yıl 3-4 ay yaşlandığını ve ilden ile de değişiklik gösterdiğini kaydetti.

Yılmaz, Türkiye'nin en yaşlı ülkeler kategorisine girdiğini hatırlatarak, verilerin 20 yıl içinde toplumun genç nüfus oranının yüzde 10 seviyesine düşeceğini gösterdiğini aktardı.

Dünyadaki nüfus politikalarıyla bazı ülkelerin hem yoksul hem yaşlı ülke haline geleceğini söyleyen Yılmaz, "Bu kalkınma açısından tam bir felaket senaryosu. Türkiye şu an üst-orta gelir grubunda bir ülke, yakın bir vadede inşallah yüksek gelirli ülkeler ligine geçeceğiz. 23 yılda ekonomide ne yaptınız derseniz, alt orta gelir grubundan Türkiye'yi üst-orta gelir grubuna taşıdık, şimdi de yüksek gelirli ülkeler ligine geçmenin eşiğindeyiz. İnşallah onu da demografik fırsat penceremizi kaybetmeden başaracağız. Bunu başarmak zorundayız, bunu yapamazsak gelecekte çok daha zorlu bir demografiyle işimiz çok daha sıkıntılı olacaktır." diye konuştu.

Yılmaz, evlenme oranları ve doğurganlık hızı azalırken, boşanma, ilk evlenme yaşı, ilk anne olma yaşı, tek ebeveynli aile sayısı, yalnız yaşayan birey sayısı ve yaşlı nüfusun arttığını aktardı.

Evlilik yaşına ilişkin de Yılmaz, "Evlilik yaşının ötelenmesi bütün nüfus dinamiklerini harekete geçiriyor. Bizim kamu olarak tüm imkanlarımızı evlilere, evleneceklere açmamız lazım. Evlilik kolay, masrafsız, külfetsiz olmalı. Evlenmek isteyenleri bu kadar yormamalıyız. Aile Yılı'nda bunu yapmaya çalışıyoruz." dedi.

Yılmaz, ortalama hane halkı büyüklüğünün azalmaya devam ederek 3,11'e gerilediğini ve bu durumun da konut yapımında tercihleri bile etkilediğini söyledi.

- "Sosyal medya bugün çok ciddi problemlerin kaynağı haline gelmiş durumda"

Nüfusun sadece niceliksel değil, niteliksel olarak da güçlendirilmesi gerektiğini söyleyen Yılmaz, düzenli göç meselesinin de önemine vurgu yaptı.

Yılmaz, Suriye'den Türkiye'ye yaşanan göçle ilgili de, "Bir devrim yaşandı, şu anda eski yaptığımız fedakarlığın faydalarını görmüş olacağız. Türkçe öğrenmiş milyonlarca Suriyeli var. 8 Aralık devriminden bugüne 560 bin Suriyeli kardeşimiz geri döndü. Türkiye burada çok büyük bir imtihan verdi ve alnımızın akıyla bu imtihandan çıktık. Suriye istikrarını kuvvetlendirdikçe, refahını artırdıkça tüm bölgenin refahına da bunun katkı sunduğunu görmüş olacağız." ifadelerini kullandı.

Tersine beyin göçüne de değinen Yılmaz, "Bunu başka ülkelere kaptırmamamız, aksine bizim cezbetmemiz lazım. Öncelikle kendi insanımızı, yurt dışına gitmiş, orada yaşayan nitelikli insanları tekrar Türkiye'ye cezbetmek lazım." dedi.

Yılmaz, beyin göçünün biraz ortam, biraz da algı meselesi olduğuna dikkati çekerek, "Oradaki şartların romantik bir şekilde, gerçeklikle örtüşmeyen şekilde gençlerimize aktarılması ciddi sorun. Birçoğunun da ben, gidince ciddi hayal kırıklıklarıyla karşı karşıya kaldıklarını biliyorum. Aynı niteliklerde Türkiye'de çok daha olumlu, önemli işler yapabilecekken gidip New York'ta taksi şoförlüğü yapanlar var. Sosyal medyada oluşturulan bu imajı da kırmamız lazım." diye konuştu.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, yurt dışında yaşayan nitelikli insan kaynağını geri kazanmak amacıyla tersine beyin göçünü destekleyen somut adımların da atıldığını belirtti.

Nüfus ve aile dinamiklerini tartışırken dijitalleşme gerçeğinin de değerlendirilmek zorunda olunduğunu kaydeden Yılmaz, "Sosyal ağlar, arkadaşlık ve sosyalleşme alanına dönüşürken, çocuklar artık yalnızca fiziksel değil, dijital dünyada da siber zorbalık ve mahremiyet tehditleriyle karşı karşıyadır. Sosyal diyoruz ama asosyal medya, insanları yalnızlaştıran bir medyadan bahsediyoruz. Sosyal medya bugün çok ciddi problemlerin de kaynağı haline gelmiş durumda." ifadelerini kullandı.

Yılmaz, sosyal medyaya yaş sınırı getirilmesi konusunun da gündemlerinde olduğunu ve tartışıldığını aktardı.

- Aile ve Gençlik Fonu

Nüfus Politikaları Kurulundan da söz eden Yılmaz, "Mevzuat", "Çalışma Hayatı", "Sağlık", "Eğitim ve Ekonomik Teşvikler" ve "İletişim" olmak üzere 5 ana çalışma grubu belirlediklerini ve yıl sonunda eylem planını güncelleştirmeyi hedeflediklerini dile getirdi.

Yılmaz, somut adımlar attıklarını da kaydederek, "İlk doğumda tek seferlik 5 bin lira anneye ödeme yapma kararı aldık. İkinci çocuk için 5 yaşını tamamlayıncaya kadar aylık 1500 lira destek verme kararı aldık. Üçüncü çocuk olursa 5 yaşını dolduruncaya kadar aylık 5 bin lira destek vermeye karar verdik. Dolayısıyla doğum yardımlarını artırmış olduk." dedi.

Aile ve Gençlik Fonu'nu da kurduklarını hatırlatan Yılmaz, şöyle devam etti:

"Fon kanalıyla gelecek nesiller adına evliliklere destek sunuyoruz. Yeni evlenen çiftlere 150 bin lira faizsiz, iki yıl geri ödemesiz kredi veriyoruz. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığımız, özel sponsorları da dahil etti, ev eşyasında ciddi indirimler, başka birtakım desteklerle birlikte imkanı olmadığı için evliliğini erteleyen gençlerimizin ertelememeleri için böyle bir mekanizma oluşturmuş durumdayız. Ocak ayından itibaren de buradaki desteklerimizi artırıyoruz. 18-25 yaş aralığında olanlara 250 bin liraya çıkaracağız, 26-29 yaş aralığında olanlara da 200 bin liraya çıkaracağız."

Yılmaz, 500 bin sosyal konut kampanyasının da önemine vurgu yaparak, bu projeye sosyal politikalarını entegre ettiklerini aktardı.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, 2026-2035 döneminin Aile ve Nüfus On Yılı olarak belirlendiğini ve bu dönemin çok önemli olduğunu ifade etti.

"Sosyal Panorama 2025: Nüfus ve Aile" kitabının nüfus ve aile yapısındaki değişimleri çok boyutlu olarak ele alan önemli bir çalışma niteliği taşıdığını kaydeden Yılmaz, sempozyumun da hayırlı olmasını temenni etti.