DÖNER SERMAYEDEN GELİR VERGİSİ KESİNTİSİ YAPILAMAZ MI?

Bir ücret ödemesinden gelir vergisi kesintisi yapılmasının dayanağı, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunun 61 ve 94. maddeleridir.

94. maddeye göre, 61. maddede sayılan ücret ve benzeri ödemelerden gelir vergisi kesintisi yapılması gerekmekte olup, 61. maddede ise "Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini değiştirmez." hükmü yer almıştır.

Bu maddeden dolayı, uygulamada eğer yasal bir düzenleme ile verilen bir maaş unsuru için o yasal düzenlemede "gelir vergisi kesintisi yapılamayacağı" yönünde özel bir hüküm yok ise gelir vergisi kesilmektedir.

Geçen hafta sitemizde yer alan Danıştay kararı ise, "Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşların Taşra Teşkilatında Görevli Personele Ek Ödeme Yapılmasına Dair Yönetmeliğine" ilişkindir. Bu yönetmelikte döner sermaye gelirlerinden gelir vergisi kesintisi yapılmasına dair hükümler yer almaktadır. Ancak, bu hükümlerin dayanağı olan 209 sayılı Kanunda sadece döner sermaye ek ödemesinin kimlere ve ne usulde ödeneceğine ilişkin olarak Maliye Bakanlığına yetki verilmiştir. Danıştay, Kanunun yetki verdiği konuların dışına çıkılarak ayrıca yönetmelikle gelir vergisi kesintisi yapılır şeklinde bir düzenleme yapmanın normlar hiyerarşisine aykırı olduğunu belirtmiştir.

Danıştay'ın bu görüşü, döner sermayeden gelir vergisi kesintisi yapılacağı anlamıne yine de gelmez. Zira yukarıda da belirttiğimiz üzere, bir ödemeden gelir vergisi kesilmemesi için o ödeme dair kanunda "kesilemeyeceğine" dair özel bir düzenleme olmalıdır. Zira 193 sayılı kanunun 61. maddesi tüm ödemeleri "ücret" tanımı içinde değerlendirmektedir.

Bu nedenle, Sağlık Bakanlığınca çıkarılan döner sermaye yönetmeliği her ne kadar yetki dışına çıkarak, gelir vergisi kesintisi yapılacağı şeklindeki bir hüküm içermiş ve Danıştayca da bu hükmü iptal etmiş olsa da, 193'ün 61'inde yer alan genel düzenleme gereğince, Maliye Bakanlığı uygulamasının döner sermayeden yine de gelir vergisi kesintisi yapılması şeklinde olacağını bekliyoruz.