DÜNYA GENELİNDE OKUMA YAZMA BİLMEYENLERİN ÇOĞUNLUĞUNU KADINLAR OLUŞTURUYOR

Hükümetler ve uluslararası kuruluşlarca özellikle kadınlar ve dezavantajlı gruplar için geliştirilen özel programlar, okuryazarlık oranlarını yükseltmeyi ve toplumsal eşitsizlikleri azaltmayı hedefliyor. Yüksek gelirli ülkelerde internet kullanım oranı yüzde 93'e çıkarken, düşük gelirli ülkelerde bunun yüzde 27'de kalması, dijitalleşmenin küresel ölçekte yeni eşitsizlikler yarattığını ortaya koyuyor.

Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) 1967'de 8 Eylül'ün "Dünya Okuryazarlık Günü" olarak kutlanmasına karar verdi.

Her yıl 8 Eylül'de kutlanan gün kapsamında, bireyler ile toplumların okuryazarlığının öneminin vurgulanması ve konuyla ilgili sorunlar hakkında farkındalık yaratılması amacıyla çeşitli faaliyetler düzenleniyor.

Bu yıl "Dünya Okuryazarlık Günü", dünya çapında "Dijital çağda okuryazarlığı teşvik etmek" temasıyla kutlanıyor.

UNESCO, okuryazarlığın sadece bireysel gelişim değil aynı zamanda toplumsal ilerleme ve sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşmak için de kritik unsur olduğunu vurguluyor.

Okuryazar bireyler, eğitim ve istihdam olanaklarına daha kolay erişebiliyor, sağlık hizmetlerinden daha bilinçli faydalanıyor, toplumla daha güçlü bağlar kurabiliyor ve demokratik süreçlere katılımda daha etkin rol oynuyor.

Bu nedenle hükümetler ve uluslararası kuruluşlar, okuryazarlığı artırmak için çeşitli girişimler yürütüyor.

Özellikle kadınlar ve dezavantajlı gruplar için geliştirilen özel programlar, okuryazarlık oranlarını yükseltmeyi ve toplumsal eşitsizlikleri azaltmayı hedefliyor.

- Okuma yazma bilmeyenlerin çoğunluğu kadın

UNESCO tarafından yapılan açıklamada, 1979'da dünya nüfusunun yalnızca yüzde 68'i okuma yazma bilir­ken, bugün oranın yüzde 86'nın üzerine çıkarak okuryazarlıkta büyük ilerleme kaydedildiği belirtildi.

Öte yandan, yaklaşık 50 yıllık süre zarfında okuryazarlık seviyesinde kaydedilen istikrarlı ilerlemeye rağmen 739 milyon yetişkinin okuma yazma bilmediği aktarılan açıklamada, bu kişilerin üçte ikisini kadınların oluşturduğuna işaret edildi.

Açıklamada, 15 yaş ve üzeri erkeklerde okuryazarlık oranı yaklaşık yüzde 90'a ulaşırken, kadınlarda ise bunun yüzde 82,7 seviyesinde kaldığı bildirildi.

Dünya genelinde yaklaşık 250 milyon çocuğun temel okuryazarlık becerilerini edinemediği belirtilen açıklamada, 1 milyara yakın kişinin okuryazarlıktan yoksun olduğu kaydedildi. Açıklamada, dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 13,7'sine denk gelen bu rakamın, küresel ölçekte ciddi bir sorun olarak öne çıktığı vurgulandı.

Açıklamada, ayrıca Kovid-19 salgını döneminde eğitime erişimin kısıtlanmasıyla okuryazarlık seviyesinde gerileme yaşandığı belirtildi.

- Dijitalleşme okur yazarlıkta yeni eşitsizlikler yaratıyor

UNESCO tarafından yayımlanan raporda, dijitalleşmenin, mevcut okuryazarlık sorunlarını daha da karmaşık hale getirdiği aktarıldı.

Raporda, internete erişim, cinsiyet, beceriler ve katılım alanlarındaki dijital uçurumun okuryazarlıktaki bölgesel ve toplumsal farklılıklarla birleşerek, eğitimdeki eşitsizlikleri daha da artırdığı ifade edildi.

Dünya genelinde insanların yaklaşık yüzde 68'inin internet kullandığına işaret edilen raporda, yüksek gelirli ülkelerde internet kullanım oranı yüzde 93'e ulaşırken, düşük gelirli ülkelerde ise bunun yüzde 27 seviyesinde kaldığı bildirildi.

Raporda, bu verilerin dijital çağda okuryazarlığın önemini bir kez daha ortaya koyduğu belirtildi.

Okuryazarlığın, dijital becerilerin ve kapsayıcı dijital dönüşümün temelini oluşturduğu kaydedilen açıklamada, bireylerin dijital çağda bilgiye erişmesi, eleştirel düşünmesi ve yaşam boyu öğrenme süreçlerinde aktif rol alması için okuryazarlığın vazgeçilmez olmaya devam ettiği vurgulandı.