"GERİ TEPME TIKANIKLIĞI" UYARISI: BURUN AÇICI SPREYLERDE 5 GÜN SINIRINI AŞMAYIN

Soğuk algınlığı veya sinüzit dönemlerinde nefes almayı kolaylaştıran burun spreyleri, bilinçsiz ve uzun süreli kullanıldığında tam aksi bir etki yaratarak kisir döngüye yol açabiliyor. Uzmanlar; oksimetazolin ve ksilometazolin gibi damar daraltıcı (topikal dekonjestan) etken maddeleri içeren spreylerin önerilen süreden fazla kullanılmasının "geri tepme tıkanıklığı" riskini doğurduğuna dikkat çekiyor.

MHRA'dan 5 Günlük Sınır Kararı

İlaç kullanımına bağlı rinit (rhinitis medicamentosa) ve ilaca karşı tolerans gelişimi riskini göz önüne alan Birleşik Krallık İlaç ve Sağlık Ürünleri Düzenleme Kurumu (MHRA), 30 Nisan 2026 tarihi itibarıyla bu etken maddeleri içeren sprey ve damlaların kullanım süresini en fazla 5 günle sınırlandırdı. Bazı ülkelerde ise etikete göre bu süre 3 güne kadar düşebiliyor.

Sprey Burnu Nasıl Daha Fazla Tıkar?

Damar daraltıcı spreyler ilk sıkıldığında burun mukozasındaki şişliği hızla azaltarak hava yolunu açıyor. Ancak ilacın etkisi geçtikten sonra damarlar yeniden genişliyor ve burun içi doku öncekinden daha fazla şişebiliyor. Hastanın tekrar rahatlamak için spreyi sıklaştırması, burunda yanma, kuruluk, kanama ve mukozada kalıcı tahriş gibi yan etkilere zemin hazırlıyor.

Tuzlu Su ve Kortizonlu Spreyler Aynı Riski Taşımıyor

Uzmanlar, tüm burun spreylerinin aynı kategoride değerlendirilmemesi gerektiğinin altını çiziyor. Serum fizyolojik (tuzlu su) spreyleri ile alerji tedavisinde kullanılan intranazal kortikosteroid spreyler damar daraltıcı etken madde içermediği için geri tepme tıkanıklığı riski taşımıyor.

Sprey Bağımlılığı Kısır Döngüsüne Dikkate

Haftalardır veya aylardır damar daraltıcı sprey kullanmak zorunda kalan kişilerin ilacı aniden kesmek yerine bir Kulak Burun Boğaz (KBB) uzmanına başvurması gerekiyor. Altta yatan alerjik rinit, sinüzit veya kemik eğriliği gibi temel nedenlerin doğru tedavi edilmesi bu kısır döngüden çıkmanın tek yolu olarak gösteriliyor.