HARVARD'DAN NÖROBİLİMDE TARİHİ ADIM: LABORATUVARDA 7 YIL YAŞAYAN İNSAN BEYNİ ORGANOİDLERİ GELİŞTİRİLDİ

Harvard Üniversitesinde görev yapan araştırmacılar, insan beyninin yapısal ve işlevsel özelliklerini taklit eden üç boyutlu hücre kümeleri olan beyni organoidlerini rekor bir süre boyunca canlı tuttu. Nature dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, biber tanesi büyüklüğündeki organoidler 5 yıldan uzun süre takip edilirken, çalışmanın başyazarı Paola Arlotta bazı hücrelerin yaklaşık 7 yıl boyunca yaşamını ve gelişimini sürdürdüğünü açıkladı.

"Zamanı Bükerek" Yaşlarını Biyolojik Olarak Kaydettiler

DNA metilasyonu yöntemiyle incelenen hücrelerin, doğal insan beynindeki gelişim süreçlerine benzer şekilde içsel bir "biyolojik saat" çalıştırdığı ve yaşlarına uygun değişimler gösterdiği ortaya kondu. Araştırmacılar deney sırasında bir yıllık bir organoidden alınan hücreleri iki haftalık genç hücrelerle bir araya getirdi. Yaşlı hücrelerin gelişim sürecinde hızla ileri aşamalara geçtiği gözlemlenirken, Prof. Arlotta bu durumu beyin gelişiminde "zamanın bükülmesi" olarak tanımladı.

Alzheimer Ve Şizofreni Tedavisinde Yeni Ufuklar

Damar altyapısı bulunmadığı için normalde en fazla iki yıl yaşayabilen organoidlerin yıllarca canlı tutulabilmesi bilim dünyasında "teknolojik bir atılım" olarak değerlendirildi. İnsan beyninin tam gelişimini yaklaşık 20 yılda tamamladığı göz önüne alındığında, bu uzun ömürlü modellerin Alzheimer'daki amyloid-beta ve tau proteini birikimlerini gözlemlemeyi; ayrıca şizofreni gibi zamana yayılan nörolojik hastalıkların gizemini çözmeyi kolaylaştıracağı belirtiliyor.