İSTANBUL'DA "NÜFUS VE AİLE: YENİ DÖNEMDE TOPLUMSAL DÖNÜŞÜMÜN İZİNİ SÜRMEK" SEMİNERİ DÜZENLENDİ

Vakfın Üsküdar'daki binasında düzenlenen seminerde, Türkiye'deki demografik eğilimler ve aile kurumundaki dönüşüm, güncel veriler ve sosyolojik perspektiflerle ele alındı.

Seminerde sunum yapan Nüfus ve Sosyal Politikalar Araştırma Merkezi Müdürü, Marmara Üniversitesi Sosyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Fatih Aysan, doğurganlık oranlarındaki düşüş, uzun vadeli etkileri, Türkiye'nin hızlanan yaşlanma süreci, evlilik ve boşanma kalıplarındaki değişim, hane halkı yapılarındaki çeşitlenme gibi konuları ele aldı.

Yaşlanmanın sonucunda Türkiye'yi nelerin beklediğine ilişkin çeşitli çalışmalar yaptığını anlatan Aysan, dünyada ve Türkiye'de toplam doğurganlık hızındaki düşüşe ilişkin sunumundaki tablodan bilgiler verdi. Aysan, 1960'larda bir kadının ortalama 6,5 çocuğu olduğunu, sonrasında dünya ve Türkiye'de doğurganlığın hızlı şekilde düştüğünü ifade etti.

Türkiye ve Avrupa'nın demografik yapısını etkileyen temel dinamiğin yaşlanma olduğunu vurgulayan Aysan, "Demografik yaşlanma, nüfus yapısının yaşlanarak toplam nüfus içindeki yaşlı sayısının artması, genç sayısının ise azalmasıdır. Yaş geçişi, yaş değişmesi, erkeklerin fazla olduğu genç nüfustan, kadınların oran olarak çok olduğu yaşlı nüfusa geçiştir. Yaşlanma sadece gelişmiş ülkelerin veya Avrupa'nın sorunu değildir. İnsanlık tarihi boyunca ilk defa küresel boyutta yaşlanma olgusuyla karşı karşıyayız." diye konuştu.

- "Evlenme yaşının ötelenmesi doğurganlığın da ötelenmesine neden oluyor"

Prof. Dr. Aysan, 2024'te yasal olarak genç nüfusun güçlendirilmesine ilişkin politikalar oluşturulduğunu belirterek, şunları kaydetti:

"Son geldiğimiz noktada daha elle tutulur düzeyde doğurganlık politikaları üretilmeye çalışılıyor ama bunlar da eğer doğurganlığı artırmak istiyorsanız, İskandinav ülkeleriyle mukayese ettiğinizde yeterli değil. En hızlı yaşlanan toplum biziz. Çocuk olmadığı için nüfus daha çok yaşlı oluyor, sağlık sisteminin daha iyi olması nedeniyle de insanlar uzun yaşıyor, bu Japonya'da 90. Türkiye gibi toplumlarda evlenme yaşının ötelenmesi doğurganlığın da ötelenmesine neden oluyor. Bu Amerika'da böyle değil, orada evlilik dışı birliktelik olduğu için."

Nüfusun yaşlanmasının refah belirtisinin hem başarısı hem de başarısızlığı olduğunu vurgulayan Aysan, "Neden başarısı? Sağlık sistemindeki ciddi gelişmeler, insanların uzun süreler yaşamasına neden oluyor. Bebek ölüm hızı Türkiye'de çok hızlı şekilde düştü, Avrupa'ya yaklaştık, bu büyük bir başarı. Bir de başarısızlığımız var. Toplum değişiyor, ona uygun politikalar geliştirmediğinizde, istihdama katılan kadınlar için ücretsiz izin, babalık izini gibi farklı politikalarla besleyemediğiniz için insanlar çocuk yapmıyor, bu da refah devletinin başarısızlığı." değerlendirmesinde bulundu.

Seminere, akademisyenler, öğrenciler ve davetliler katıldı.