KARA SEVDA BEYNİN KISA DEVRESİ
Aşkla birbirine karıştırılabilen ve depresif duygu durumlarının da eşlik edebildiği kara sevda, kişilik özelliklerine bağlı olarak şekilleniyor.

15 Ocak 2014 Çarşamba 13:27
Duygusal yönelimler hoşlanma, aşk, sevda ve kara sevda gibi hafiften şiddetliye doğru farklı şekillerde hayatımızdaki yerlerini alıyor.
Aşkla birbirine karıştırılabilen ve depresif duygu durumlarının da eşlik edebildiği kara sevda, kişilik özelliklerine bağlı olarak şekilleniyor.
Beynin fonksiyonlarında önemli değişiklikler yapabilen kara sevda, kişilerin yaşamını özellikle de psikolojik açıdan büyük ölçüde etkiliyor.
REEM Nöropsikiyatri Merkezi'nden Nöroloji Uzmanı Dr. Mehmet Yavuz konuyla ilgili görüşlerini paylaşıyor.
Uçlarda yaşanan duygularla aşktan ayrılıyor
Aşk insanlara karşı olabileceği gibi doğaya veya herhangi bir başka nesneye karşı da gelişebilir.
Aşkta kişinin çevresiyle olan ilişkileri bozulmaz ve sosyal hayatı devam eder. Bu durum genellikle iş hayatını da olumsuz etkilemez, kişinin kendi ve çevresiyle alakalı kontrolü ve değerlendirmeleri bozulmaz.
Kara sevdada ise, kişi kontrolünü kaybeder. Kendisini sosyal hayattan soyutlar, tamamen sevdasına odaklanır.
Kara sevdada kişi bulunduğunu andadır, duygu çıkmazına girebilir.
Aşkta genellikle duygular karşılıklıdır.
Kara sevdada ise, genellikle tek taraflıdır. Bazen kişinin kendisine sevdalanıldığından haberi bile olmayabilir. Aşk da psikolojik belirtiler gösterir. Duygu yoğunluğu ve saplantılı sevgi hali, sosyal normların dışına çıkmaz. Halbuki kara sevdada fizyolojik unsurlar da vardır.
Kişi yemeden içmeden kesilir, zayıflar ve stres hormonlarının da etkisiyle vücut savunması düşer. Çeşitli hastalıklar baş gösterebilir, kişinin saçları beyazlayabilir.
Kişiyi korkusuz ruh haline sürüklüyor
Kara sevdada beynimizde psikolojik hayatımıza yön veren sol prefrontal korteksin fonksiyonları aksar. Ayrıca korku duyusunu kontrol eden amigdalanın çalışma karekteri de bozulur. Böylece kişi korkusuzca davranabilir.
Prefrontal korteksin de bozulması ile kişi, sosyal normların dışında davranışlar sergileyebilir. Kişi servetini ve kariyerini bu uğurda terk etme davranışı da gösterebilir.
Hormonal aktiviteleri de etkisi altına alıyor
Kara sevda esnasında birçok nöronal aktivite ve hormonal mekanizma söz konusudur. Aşk ve sevda esnasında dopamin, serotonin, oksitosin, noradrenalin, feniletilamin ve vazopressin gibi hormonal aktiviteler çeşitli duygusal ve bedensel değişmelere neden olur. Dopamin tutku ve saplantıdan sorumludur, coşku da verebilir. Kara sevdada aşırı dopamin varlığı, kişiyi akıl sınırlarının dışına çıkarabilir ve deliliğe doğru gidiş söz konusu olabilir. Kara sevdada da delilik söz konusudur. Serotonin mutluluktan sorumludur, ancak kara sevdada normale göre en az %40 serotonin azlığı söz konusudur. Bu durumda kişi depresyona yatkın hale gelir. Oksitosin, şefkatten ve hoşgörüden sorumludur. Kişiye, karşısıdakine çabuk inanan ve güvenen empatik bir ruh hali sağlar. Noradrenalin; heyecan, kalpte hızlanma, terleme, yüzde kızarma gibi belirtiler verir, iştahı keser ve zayıflamaya neden olur. Feniletilamin bir dopamin türevi olup, enerji ve keyiften sorumludur. Vazopressin de şefkat duygusu veren bir hormondur, ama asıl görevi vücuttan su atılmasıdır.
MRI bulgularıyla tespit edilebiliyor
Kadınlar ve erkekler üzerinde fonksiyonel MRI kullanılarak yapılan çalışmalar, kara sevdadan muzdarip erkeklerde beynin bir bölgesinde, kadınlarda ise üç bölgesinde yoğun aktivite varlığı tespit edilmiştir. Bu bulgu göstermektedir ki, psikolojik ve duygusal bilanço kadınlarda daha yoğundur. Fonksiyonel MRI ve PET scan kullanılarak yapılan bilimsel çalışmalar, kara sevdadaki bulguların, örneğin ellerini 100 defa yıkama gibi takıntı davranışları gösteren OKB hastalarınınki ile büyük benzerlik gösterdiği sonucunu vermiştir. Dolayısıyla gerek aşk gerekse kara sevda psikolojik bir takıntı hastalığıdır diyebiliriz.
Aşkta en kritik zaman, hormonal değişimlerle oluşuyor
Olağanüstü doğa manzaları gibi hayranlık ve beğeni uyandıran durumlarda ya da doğal felaketler gibi travma oluşturan zamanlarda dopamin, noradrenalin, oksitosin ve noradrenalin seviyelerinde anormal yükselmeler olduğu için, bu durumlarda kişinin aşık olması ya da sevdaya tutulması daha kolaydır. Bu yüzden eşinden ya da sevgilisinden ayrılmış ve travma yaşayan kişinin ilk günleri aşık olma açısından en kritik zamanlardır. Yapılan bilimsel çalışmalar kalbimiz çarptığı için aşık olduğumuzu göstermektedir. Burada noradrenalinin işlevi büyüktür.
Tedavide farklı yöntemler bulunuyor
Kara sevda tedavisi, profesyonel bir yaklaşım gerektirir. Kara sevda tedavisinde davranışcı bilişsel terapiler işe yarayabilir. Mevcut ve muhtemel serotonin eksikliğine karşı antidepresan ilaçlar sonuç verebilir. Yine noradrenalin aktivitesini düşürücü ilaçlar da denenebilir.
Bir diğer yöntem ise, beynin prefrontal korteksini ve sosyal hafızayı resetleyen TMS tedavisidir. TMS tedavisi tek başına uygulanabildiği gibi, ilaç tedavisiyle ya da terapiyle beraber de uygulanabilir. Spor aktiviteleri serotonin düzeyini artırdığından, kişi spor aktivitelerine de yönlendirilir.
Çeşitli hobiler edinilmeye çalışılması da aşk travmasını hafifletebilir.
Dr. Mehmet Yavuz
Nöroloji Uzmanı
Gazze'de Kış Şartları ve Sel İnsani Krizi Ağırlaştırıyor: "36 Hastaneden Yalnızca 19'u Kısmi Hizmet Verebiliyor"Gazze'deki insani duruma ilişkin değerlendirmelerde bulunan Almadhoun, şiddetli yağışlar, sel baskınları ve barınma yetersizliğinin enfeksiyon ve hipotermi riskini artırdığını, sağlık sisteminin ise ağır baskı altında olduğunu belirtti.20 Kasım 2026 Cuma 17:40BASIN HABERLERİ
Yeni Anestezik Adayı Nidradine, Farelerde Bilinç Kaybı Olmadan Ağrı Tepkisini AzalttıUCSF ve UC San Diego araştırmacılarının geliştirdiği nidradine adlı bileşik, yüksek dozda anestezi sağlarken düşük dozlarda farelerin dengesini ve uyanıklığını koruyarak ağrılı uyaranlara verilen tepkileri düşürdü.20 Kasım 2026 Cuma 17:20BASIN HABERLERİ
Semaglutid Tedavisine Verilen Farklı Yanıtlarda Enerji Metabolizması Mercek AltındaKanada'daki Alberta Üniversitesi araştırmacıları, GLP-1 reseptör agonisti semaglutidin kilo kaybı ve enerji tüketimi üzerindeki etkilerini altı aylık kapsamlı bir çalışmayla inceleyerek kişiselleştirilmiş obezite tedavilerine ışık tutmayı hedefliyor.20 Kasım 2026 Cuma 17:19BASIN HABERLERİ
Diş Eti Kanamaları Kalp Sağlığını Tehdit Ediyor: "Sağlıklı Diş Etleri Kanamaz"Ağız ve Diş Sağlığı Uzmanı Dt. Özlem Özhan Yatar, tedavi edilmeyen diş eti hastalıklarındaki bakterilerin kan dolaşımına karışarak kalp-damar sağlığı üzerinde riskler doğurabileceğine dikkat çekti.20 Kasım 2026 Cuma 17:08BASIN HABERLERİ
Dünya Antimikrobiyal Farkındalık Haftası'nda Uyarı: "Tahminle Değil, Laboratuvar Testiyle Tedavi"18–24 Kasım Dünya Antimikrobiyal Farkındalık Haftası kapsamında uzmanlar, bilinçsiz antibiyotik kullanımının direnç oranlarını artırdığını belirterek doğru tanı, laboratuvar testleri ve hekim kontrolünde akılcı ilaç kullanımının önemine dikkat çekti.20 Kasım 2026 Cuma 17:05BASIN HABERLERİ
Bağcılar'da Hastanede Bıçaklı Saldırı: 2 Güvenlik Görevlisi Yaralandı, 4 Şüpheli Gözaltına Alındıİstanbul Bağcılar'daki hastanede vefat eden yakınlarının cenazesini görmek isteyen kişiler ile güvenlik görevlileri arasında çıkan tartışmada 2 güvenlik görevlisi bıçakla yaralanırken, olaya karışan 4 şüpheli polis ekiplerince gözaltına alındı.20 Kasım 2026 Cuma 16:45BASIN HABERLERİ
Trafik Kazasında Hayatını Kaybeden Prof. Dr. Sevim Aydın İçin Ankara Üniversitesi'nde Tören DüzenlendiKonya'nın Kulu ilçesinde geçirdiği trafik kazasında yaşamını yitiren Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sevim Aydın için görev yaptığı Morfoloji Yerleşkesinde düzenlenen törene ailesi, mesai arkadaşları ve öğrenciler katıldı.20 Kasım 2026 Cuma 16:37BASIN HABERLERİ
Esenboğa Havalimanı'nda Gerçeğini Aratmayan Halk Sağlığı Acil Durum TatbikatıSağlık Bakanlığı koordinasyonunda Esenboğa Havalimanı'nda gerçekleştirilen tatbikatta, Ebola şüphesi taşıyan bir yolcu uçağının acil iniş senaryosu üzerinden karantina, dekontaminasyon ve tıbbi tahliye süreçleri başarıyla uygulandı.20 Kasım 2026 Cuma 16:35BASIN HABERLERİ
Paramedik Hamit Aras Davasında Savcıdan 4 Sanık İçin Ağırlaştırılmış Müebbet Talebi4 kişinin saldırısı sonucu hayatını kaybeden paramedik Hamit Aras'ın davasında Cumhuriyet savcısı, 4 sanığın "yağma amacıyla kasten öldürme" suçundan ağırlaştırılmış müebbet hapisle cezalandırılmasını talep etti.20 Kasım 2026 Cuma 16:20BASIN HABERLERİ
YÖK Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar: "Türkiye, Disiplinlerarası Bilim Sıralamasında Avrupa'da Birinci Ülke Oldu"YÖK Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar, Türkiye'nin 89 üniversite ile Times Higher Education 2027 Disiplinlerarası Bilim Sıralaması'nda Avrupa birincisi olduğunu açıkladı.20 Kasım 2026 Cuma 16:14BASIN HABERLERİ
- Geri
- Ana Sayfa
- Normal Görünüm
- © 2006 Sağlık Aktüel










