MEMURA DOĞUM SONRASINDA TAM GÜN MÜ, YARIM GÜN MÜ İZİN VERİLMELİ?

Kenan ABACI

Bakanlar Kurulunun 06/01/2016 tarihli, 72 sayılı yazı ile "Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı" başlıklı T.B.M.M.' ne sevk ettiği torba tasarıda, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda bazı değişiklikler planlanmaktadır.

Devlet memurlarının 2012 yılından itibaren beklediği ve yılan hikayesine dönen "Doğum İzni"anılan Tasarıda Mecliste ele alınacaktır. Burada aslında önemli olan; bebekte anne sütünün önemini açıkladıktan sonra, konuyla ilgili yasa tasarısı hakkında bir kanaate varılabilinecektir.

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Kurumu Çocuk ve Ergen Sağlığı Dairesince "Emzirme Ve Anne Sütü İle İlgili Sık Sorulan Sorular" adlı ve 2015 yılında basılan kitap, anne sütünün ne kadar önemli olduğunu vurgulamaktadır. Bebek beslenmesiyle ilgili bütün bilim adamlarının, Dünya Sağlık Örgütü'nün, UNICEF' in önerisi ve Sağlık Bakanlığının politikası; "Bebeklerin ilk 6 ay su bile verilmeden sadece anne sütüyle beslenmeleri ve 6. aydan 7 sonra da uygun ek beslenme ile beraber emzirmenin 2 yaş ve ötesine kadar sürdürülmesidir." (Sağlık Bakanlığı, 2015).

Diğer taraftan ise, annenin yeterli süt oluşturabilmesi için bebeğin yeteri sıklıkta ve doğru şekilde emmesi gerekmektedir (Sağlık Bakanlığı, 2015). Emzirme son derecede sağlıklı, doğal ve maliyetsiz bir yöntemdir. Tüm araştırmalar sonucunda, emzirmenin yararlarının önemi ortaya çıkmıştır. WHO, UNICEF ve Sağlık Bakanlığı ısrarla bebeklerin emzirilmesini önermektedir.

Emzirme önemlidir çünkü:

• -Ucuzdur, hazırlama sorunu gerektirmez.
• -Anne ve bebeği arasındaki duygusal bağı güçlendirerek sevgi dolu bir ilişkiyi kolaylaştırır.
• -Emzirme anneyi anemi riskinden korur.
• -Uterusun eski haline dönmesine yardımcı olarak doğum sonrası anneyi aşırı kan kaybından korur.
• -Annenin sağlığını korur.
• -Göğüs kanseri,
• -Over kanseri,
• -Osteoporozis riski emziren annelerde daha az görülür (Prof. Dr. Sırrı Bektaş).

Meclise sevk edilen tasarının 6 ncı maddesi "657 sayılı Kanunun 104 üncü maddesinin (A) fıkrasına beşinci cümlesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki cümle, fıkranın sonuna aşağıdaki cümleler ve aynı maddeye (E) fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiş, mevcut (F) fıkrası (G) fıkrası olarak teselsül ettirilmiştir...
F) Doğum sonrası analık izni süresi sonunda kadın memur, isteği halinde çocuğun hayatta olması kaydıyla analık izni bitiminde başlamak üzere ayrıca süt izni verilmeksizin birinci doğumda iki ay, ikinci doğumda dört ay, sonraki doğumlarda ise altı ay süreyle günlük çalışma süresinin yansı kadar çalışabilir. Çoğul doğumlarda bu sürelere birer ay ilave edilir. Çocuğun engelli doğması veya doğumdan sonraki oniki ay içinde çocuğun engellilik durumunun tespiti hallerinde bu süreler oniki ay olarak uygulanır. Üç yaşım doldurmamış bir çocuğu evlat edinen memur da isteği üzerine çocuğun fiilen teslim edildiği tarihten itibaren bu haktan aynı esaslar çerçevesinde yararlanır. Memurun çalışacağı süreler ilgili kurum tarafından belirlenir." şeklindedir.

Anılan madde de; doğum sayısına bağlı olarak, 2, 4 ve en çok 6 ay olmak üzere günlük çalışma süresinin yarısı kadar çalışma imkanı tanınırken, maaşında ise herhangi bir kesinti olmayacaktır. Gerek yeni doğan bebeğin ilk altı ay boyunca sadece anne sütü ile beslenmesi gerekliliği gerekse de emzirmenin önemi Sağlık Bakanlığı tarafından bir politika olarak belirlenmiştir.

Yukarıdaki açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde; analık izni bitiminden itibaren yarı zamanlı çalışmanın bebeğin gelişimi, öte yandan annenin ise çalışma temposu ile doğum sonrası psikolojik durumu strese dolayısıyla da anne sütünün azalması gibi bazı olumsuzluklara yol açacağından, söz konusu maddenin doğum sayısına bağlı olarak, ücretli tam zamanlı izin verilmesi şeklinde yasalaşmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.