MEMURLARA YAPILAN İKRAMİYE ÖDEMESİ NASIL HESAPLANIR?

18.01.2017 tarihli Sayıştay Temyiz Kurulu Kararı'nda; memurlara ödenen iki maaş tutarında ikramiye hesabına taban aylığı, kıdem aylığı, aile ve çocuk yardımı ile hukuk müşaviri ve daire başkanlarıyla ilişkili olarak makam ve görev tazminatının ilave edilip edilmeyeceğine ilişkin son nokta konulmuştur.

Bu karara göre; ... Genel Müdürlüğünde çalışan memurlara ödenen iki maaş tutarında ikramiye hesabına taban aylığı, kıdem aylığı, aile ve çocuk yardımı ile hukuk müşaviri ve daire başkanlarıyla ilişkili olarak makam ve görev tazminatının ilave edilmesi suretiyle sebep olunan toplam ...-TL kamu zararının tazminine karar verilmiş, daha sonra sorumluların temyiz dilekçeleri üzerine Temyiz Kurulu'nun 01.07.2014 tarihli ve 39330 tutanak sayılı kararında konu hem sorumluluk hem de esas yönüyle incelenerek, sorumluluk yönünden harcamadan ... Genel Kurulu'nun sorumlu tutulması gerektiği ile ilgili iddiaları yerinde görülmemiş, konunun esası hakkında ise; yılda iki maaşı geçmeyen ikramiye uygulamasına ilişkin tutarın hesaplanmasında, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda tanımı yapılan aylık tutarın dışında kalan diğer ödeme unsurlarının dikkate alınmasına hukuken olanak bulunmadığı, ikramiye hesabında aylık tanımına girmeyen aile ve çocuk yardımının ve makam ile görev tazminatının da dikkate alınmaması gerektiği ifade edilerek 564 sayılı ilamın 1'inci maddesi ile verilen toplam ...-TL tazmin hükmünün tasdikine karar verilmiştir.

Konunun esasına ilişkin olarak; 2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'un 6/d maddesinde yılda iki maaşı geçmemek üzere verilecek ikramiyelerin miktar ve zamanını belirlemenin, Genel Kurul'un görevi olduğu hüküm altına alınmıştır. Görüldüğü üzere, kanunda gösterge ve ek göstergenin katsayı ile çarpımı ile bulunacak "aylık" kavramı yerine "maaş" kavramının kullanılması ile ikramiyelerin hesabında aybaşlarında memurlara ödenen bütün unsurların hesaba dahil edilmesinin amaçlandığı anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan, 375 sayılı Devlet Memurları ve Diğer Kamu Görevlilerine Memuriyet Taban Aylığı ve Kıdem Aylığı İle Ek Tazminat Ödenmesi Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 1'inci maddesinde "Bu göstergeler 657 sayılı Kanun ve diğer personel kanunlarına ve kanun hükmünde kararnamelere göre her ne ad altında olursa olsun ödenmekte olan zam, tazminat, ödenek, ücret ve benzeri ödemelerin hesabında dikkate alınmaz." denilmektedir. Düzenlemede her ne kadar "ikramiye" ifadesine yer verilmese de "her ne ad altında olursa olsun" ile "ve benzeri ödemeler" ibarelerinden, kapsamın sadece sayılan ödeme türleriyle sınırlı olmadığı, "ikramiye" hesabına da taban ve kıdem aylığının dahil edilmeyeceği açıkça anlaşılmaktadır.

Aynı şekilde, 04.07.2001 tarihli ve 631 sayılı KHK'nın "Temsil ve Görev Tazminatları" başlıklı 13'üncü maddesinde; "Temsil ve görev tazminatları; a) İlgili mevzuatına göre ödenmekte olan zam, tazminat, ödenek, döner sermaye payı, ikramiye, ücret ve her ne ad altında olursa olsun benzeri ödemelerin hesabında, b) Aylık ve ücret ödemeleri kendi özel mevzuatındaki hükümler uyarınca en yüksek Devlet memurunun veya diğer bir kamu personelinin her türlü ödemeler dahil ücretinin belli bir katı şeklinde veya benzeri atıf ve usullerle diğer şekillerde belirlenen her türlü ödemelerin tespitinde dikkate alınamaz ve bu gerekçeler ile ilave hiçbir artış yapılmaz" denilmektedir.

375 sayılı KHK'nın 1. maddesine göre, taban aylığı ve kıdem aylığının, 631 sayılı KHK'nın 13. maddesine göre de görev tazminatının, ikramiye ödemesine dahil edilmesi mümkün değildir.

* Proje teşvik ikramiyesi alan kamu görevlilerinin başları ağrıyabilir

TÜBİTAK tarafından verilen proje teşvik ikramiyeleri mahsup edilmeden görev tazminatı ödenmesi mümkün müdür?

14.12 .2 016 tarihli Sayıştay Temyiz Kurulu Kararı'nda TÜBİTAK'tan proje teşvik ikramiyesi alan öğretim elemanlarının veya kamu görevlilerinin maaş hesabında bu tutarların temsil ve görev tazminatlarından mahsup edilmesi gerektiğine karar verilmiştir. Bu nedenle bu ödemelerden yararlanan kamu görevlilerinden makam tazminatı alanların son derece dikkatli olması gerekmektedir. Aksi takdirde bu ödemeler faizi ile birlikte iade edilmek zorunda kalınacaktır. Bu ödemeleri kurumlarına bildirmeyenlerin de hemen bildirmesinde fayda olduğunu düşünüyoruz.

Bu karara göre; ... Üniversitesi ... Fakültesi'nde görevli bazı öğretim elemanlarına, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu tarafından desteklenen projelerde yer almaları nedeniyle ödenen proje teşvik ikramiyeleri mahsup edilmeden görev tazminatı ödendiği gerekçesiyle...TL'nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.

Muhtelif mevzuat çerçevesinde yapılan teşvik ödemelerinin temsil tazminatının net tutarından mahsup edileceği ifade edilmiştir. Bununla birlikte Görev Tazminatı Ödenmesi Hakkında Karar'ın 3'üncü maddesinde "10.03.2000 tarihli ve 2000/457 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı'na ekli Karar'ın 3, 4, 5 ve 6'ncı maddeleri görev tazminatı hakkında da uygulanacağı" belirtildiğinden teşvik ödemelerinin görev tazminatından da mahsup edilmesi gerekmektedir.

Temsil tazminatı ile görev tazminatı ödemelerine ilişkin hükümlerde değişiklik mevcut olup, 27.01.2000 tarihli ve 4505 sayılı Kanun'un 5 inci maddesinin (c) bendine eklenen söz konusu cümlenin, görev tazminatında mahsup işleminin devam etmekte olduğunu açıkça belirtmesi bir yana, temsil tazminatından mahsup yöntemini görev tazminatı ile aynı usullere bağlamaktan başka bir işlevi de bulunmamaktadır. (Bu durum, cümle eklenen 4505 sayılı Kanun'un 5'inci maddesinin (c) bendinin ilk iki cümlesinin temsil tazminatıyla ilgili olmasından; daha açık bir ifadeyle, temsil tazminatı ödenmeyecek olanlar ve temsil tazminatından mahsup işlemine ilişkin olmasından açıkça gözükmektedir.)

Özetle, görev tazminatından mahsup işleminin kaldırılmasına yönelik herhangi bir değişlik söz konusu olamayıp, ... Üniversitesi ... Fakültesinde görevli bazı öğretim elemanlarına, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu tarafından desteklenen projelerde yer almaları nedeniyle ödenen proje teşvik ikramiyelerinin görev tazminatlarından mahsup edilmemesi mevzuat hükümleriyle bağdaşmamaktadır.

Ahmet Ünlü