MUAYENEHANELERİ KAPATIP, HEKİMLERİ UCUZ İŞGÜCÜ YAPAN YASAYA "HAYIR" DİYORUZ‏

Kamuoyuna "Tam Gün Yasası" olarak sunulmuş olan 5947 sayılı Üniversite ve Sağlık Personelinin Tam Gün Çalışmasına ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un bazı maddelerinin iptali istemiyle Ana Muhalefet Partisi tarafından açılmış olan davada, 16.7.2010 tarihli karar ile yürütmenin durdurulmasına karar verilmiş ve söz konusu Karar 22.7.2010 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.  

Anayasa Mahkemesi'nin yasaya ilişkin 04.12.2010 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan gerekçeli kararına göre;

a) Hekim ve dişhekimlerinin yalnızca kamu kurumunda mesleklerini icra edebileceklerine ilişkin kural Anayasa'ya aykırı bulunarak iptal edilmiştir.

b) Üniversite öğretim üyelerinin mesai sonrası da olsa yüksek öğretim kurumlarından başka yerlerde ücretli veya ücretsiz, resmi veya özel başkaca herhangi bir iş göremeyecekleri, ek görev alamayacakları ve mesleklerini serbest olarak icra edemeyeceklerine ilişkin düzenleme Anayasa'ya aykırı bulunarak iptal edilmiştir.

c) Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık kurumları ile esenlendirme tesislerine verilecek döner sermaye gelirlerinin kaynağına, dağıtılmasına ve bu işlemlerin yürütülmesine ilişkin esas ve usulleri belirleyen 209 sayılı Yasa'nın döner sermaye işletmelerinin gider kalemleri arasında yer alan kurum çalışanlarına yapılan ek ödemenin oranlarına ilişkin kural içeren 5. maddesinde, yapılacak ödemenin bir alt sınır bulunmaması gerekçesiyle iptal edilmiştir.  

Tüm bu gelişmelerin ışığında Tam Gün Yasası'na ilişkin görüş ve önerilerimiz bir kez daha kamuoyuyla paylaşmak istiyoruz;

1)  Prensip olarak Tam Gün çalışmaya karşı değiliz, ancak bu yasa tek bir işte, tam gün, insanca çalışabilmenin yasası değildir. Anayasa Mahkemesinin "Tam Gün"le ilgili yürütmeyi durdurma kararı sonrasında Sağlık Bakanının "muayenehanelerin kapatılması için elimizde başka argümanlarımız da var" cümlesinde de ifade ettiği gibi bu yasa, sağlığın piyasalaştırılması sürecinde muayenehaneleri kapatıp hekimleri ucuz işgücü yapma yasasıdır.

2)  Kasım ve Aralık aylarında yayınlanan "performans katsayısının uygulanmasına dair" yönergeler ile hekim, dişhekimi ve diğer sağlık çalışanlarının alacakları ücretler; Sağlık Bakanının iddia ettiği gibi artmamakta, aksine düşürülmektedir. Bunun sonucunda sağlık çalışanları insanca yaşayabilecekleri ücretleri elde edebilmek için daha çok çalışmaya zorlanmaktadırlar. Yani, "insanca yaşabilecek ücret için insanca yaşamlarından vazgeçirilmektedirler". Bu yönergelerin, Anayasa Mahkemesi gerekçeli kararının ruhuna uygun bir şekilde yeniden düzenlenmesi gerekmektedir.

 3) Sağlık hizmetlerini ucuzlatabilmek için hekim emeği ve diğer bileşenlerin ucuzlatılmasının bir diğer örneği ise, Sağlık Bakanlığı tarafından uygulamaya konulan ADSM ve diş hastanelerinin laboratuar hizmet alımları ile ilgili Valiliklere gönderdiği 4 Haziran 2010 tarihli yazısıdır. Bu yazı 2010 yılında değiştirilen Sağlık Uygulama Tebliği esas alınarak protez laboratuarından açık eksiltme yolu ile hizmet alınmasını öngörmektedir. Uygulama bu yönde olur ise; laboratuar hizmetlerinde tekelleşmeye, ihale sonrası oluşan ücretler nedeniyle halk sağlığı açısından kabul edilemeyecek bir kalitesizliğe, diş protez teknisyenlerinin büyük bölümünün işsiz kalmasına, ve maliyetlerin düşürülmesi adına diş protez teknisyenlerinin sağlıklarının bozulmasına yol açacaktır.  

Buradan da anlaşılacağı üzere, "sağlık hizmetlerinin ucuzlatılması halkın sağlık düzeyinin yükselmesini sağlamaz." Sağlık hizmetlerinin daha çok tüketilmesine yol açabilecek olan bu ve benzeri uygulamalar ne sağlık çalışanlarına ne de halkımıza yarar sağlar. Amaç; daha fazla sağlık hizmeti tüketilmesi değil, ihtiyaç oranında, kaliteli hizmet üretilmesi olmalıdır.

Sayın Sağlık Bakanına önerimiz; Anayasa Mahkemesi gerekçeli kararının ruhuna aykırı uygulamalardan vazgeçip, başta meslek örgütleri olmak üzere tüm sağlık çalışanları ve sağlık hizmetlerini tüketen halkımızla birlikte çözüm yollarının üretilmesidir.

Prof.Dr. Taner Yücel
Türk Diş Hekimleri Birliği
Genel Başkanı