SAĞLIKLI KİLO KONTROLÜ KRONİK HASTALIKLARIN ÖNLENMESİNDE KRİTİK ROL OYNUYOR

Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Sağlık Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Pınar Sökülmez Kaya, toplumda sağlıklı kilo kontrolü konusunda yaygın olarak yapılan yanlışlara dikkati çekerek, bu sürecin yalnızca estetik bir kaygıdan ibaret olmadığını, aynı zamanda birçok kronik hastalığın önlenmesinde de kritik bir rol oynadığını vurguladı.

OMÜ'den yapılan yazılı açıklamaya göre, Kaya, vücut ağırlık kontrolünün sağlıklı yaşam tarzının sürdürülebilmesi için son derece önemli olduğunu belirtti.

Vücut ağırlık kontrolünün yaş, cinsiyet, genetik yapı, yaşam biçimi ve çevresel etkenler gibi birçok faktörden etkilendiğinin altını çizen Kaya, "Ağırlık kontrolünü sağlamak için en etkili yöntemlerin başında dengeli beslenme ve düzenli fiziksel aktivite gelir. Sağlıklı bir vücut ağırlığı, kan basıncı, kolesterol ve kan şekeri seviyelerinin düzenlenmesine yardımcı olur." ifadelerini kullandı.

- "Yalnızca kalori hesabı yeterli değil"

Toplumda yaygın olan "kalori hesabı yeterlidir" düşüncesinin yanıltıcı olabileceğini vurgulayan Kaya, şöyle devam etti:

"Kilo kontrolünde sadece kalori hesabı yapmak yeterli değildir. Alınan enerjinin tüm besin öğelerini içermesi gerekir. Et, süt, yoğurt, ekmek, tahıllar, kuru baklagiller, sebze ve meyveler gibi besin gruplarının hepsinden yeterli ve dengeli şekilde tüketmek gerekiyor. Ayrıca öğün sayısı ve öğünlerin içeriği de vücut ağırlığını doğrudan etkiler. Sadece boy uzunluğuna göre değil, bel çevresi, bel-kalça oranı ve vücut yağ yüzdesi gibi kriterlerle de değerlendirme yapılmalıdır."

Modern yaşamın getirdiği stres, uyku düzensizlikleri ve su tüketiminin yetersizliği gibi faktörlerin de kilo kontrolünü zorlaştırdığına dikkati çeken Kaya, "Düzenli uyku hormon seviyelerini dengede tutar ve kilo alımını engelleyebilir. Günde en az 7 saat uyumak, kilo kontrolü için önemli. Stres de aynı şekilde etkili; bazı bireylerde iştah kaybına neden olurken, bazı bireylerde sürekli atıştırma isteğini tetikleyebilir. Aynı zamanda yetersiz su tüketimi de tokluk hissini azaltarak fazla yeme riskini artırabilir." bilgisini paylaştı.

- Dışarıda yemek yerken bilinçli seçimler yapılmalı

Günümüzde dışarıda yemek yeme alışkanlığının yaygınlaştığını belirten Kaya, şunları kaydetti:

"Dışarıda yemek yerken öncelikle yemeğin hazırlandığı yerin hijyeninden emin olunmalı. Et yiyecekseniz kıyma yerine kuşbaşı veya ızgara gibi daha az işlem görmüş, yağsız etleri tercih etmelisiniz. Yanında bol miktarda yağsız salata tüketilmeli. Mayonez, krema gibi katkılar içeren yiyeceklerden uzak durulmalı. İçecekler arasında sade kahve, bitki çayları, taze sıkılmış meyve suları ve ayran yer alabilir."

Tatil dönemleri ve mevsim geçişlerinin kilo kontrolünü zorlaştırabileceğini ifade eden Prof. Dr. Kaya, "Tatillerde özellikle açık büfe restoranlarda ihtiyacımızdan fazlasını tabağımıza almamaya özen göstermeliyiz. Ayrıca bu dönemlerde mevsim sebze ve meyvelerini tüketmek hem bağışıklık sistemine katkı sağlar hem de kalori alımını dengelemeye yardımcı olur. Hareketliliği azaltmamak, yürüyüş gibi aktiviteleri ihmal etmemek de önemlidir." uyarısında bulundu.