‘SAĞLIKLI NEFES, SAĞLIKLI YAŞAM’

Yılda yaklaşık 3 milyon kişinin hayatını kaybetmesine olan KOAH'ın en sık görülen ölüm nedenleri arasında üçüncü sırada yer aldığına dikkat çeken Bilecik İl Sağlık Müdürü Ferhat Damkacı, hastalıktan korunmanın ve erken tanının önemine dikkat çekti.

Damkacı, yaptığı açıklamada, solunum sistemiyle ilgili nefes darlığı, öksürük, balgam çıkarma gibi kalıcı yakınmalarla seyreden KOAH'ın yaygın, önlenebilir ve tedavi edilebilir bir akciğer hastalığı olduğuna dikkat çekilerek, şu bilgilere paylaşıldı, "KOAH, kalıcı solunumsal yakınmalarla birlikte nefes alıp vermede zorluk ile karakterize, yaygın, önlenebilir ve tedavi edilebilir bir akciğer hastalığıdır. Hastalık, dünyada yetişkin nüfusun 10'da 1'ini etkiler ve dünya çapında en yaygın üç ölüm nedeninden biridir. Tüm dünyada KOAH nedenli ölüm sayısı 2019'da 3,22 milyonu bulmuş ve ölüm sayısı 2007 ile 2017 arasında yüzde 17,5 artmıştır. Günümüzde tütün kullanımı yanında, iç ve dış ortamda fosil yakıt (odun, kömür, petrol, gaz) ile biyokütle (bitki sapları, tezek vb) dumanına ve hava kirliliğine maruz kalma da önemli risk faktörlerini oluşturmaktadır. Yetersiz beslenme, enfeksiyonlar ve/veya iç ve dış ortam kirleticilerine pasif maruz kalmaya bağlı olarak doğumdan önce ve sonra akciğer gelişiminin geri kalması da KOAH'a yol açabilir. Artan şehirleşme, kötüleşen hava kalitesi ve artan tütün kullanım oranları da çoğu düşük ve orta gelirli ülkelerde bu faktörlere maruz kalma riskini artırmaktadır. Bu risk faktörlerine maruziyetin azaltılması, KOAH'ın gelecekteki yükünü azaltmak için esastır. KOAH erken yaşta başlayabilir ve genç bireyleri etkileyebilir. KOAH öncesi koşulların farkına varılması, önlenmesi, hasta olanların erken teşhisi ve uygun tedavi yaklaşımları önemlidir. KOAH'da en sık görülen yakınmalar; öksürük, balgam, nefes darlığı ve bazı olgularda yorgunluk hissidir. Hastanın yakınmaları hastalığın ilerlemesi ile daha da artarak kişinin yaşam kalitesini olumsuz etkiler. KOAH'ın tanısı, sağlık kurumlarında basit ağrısız bir test olan "nefes ölçüm testi" ile kolayca konulabilir. Teşhisin doğrulanması, solunum fonksiyon testleri kullanılarak hava akımında azalmaya yol açan tıkanıklığın belirlenmesine bağlıdır"

İnhaler tedavi önemli

Damkacı, açıklamasında KOAH tedavisinde hekim tarafından hastaya başlanılan nefes açıcı "inhaler" tedavinin önemini vurgulayarak, şu hatırlatmaları yaptı:

"KOAH tanısı konulan kişilerin tütün ve tütün ürünlerinin kullanımını bırakmaları, zararlı toz ve gaz içeren ortamlardan, hava kirliliğinden uzak durmaları, sağlıklı beslenmeleri ve günlük egzersiz yapmaları gereklidir. Yoksulluk ve sağlıkta eşitsizliklerle ile mücadele kitlesel önlemler için önemlidir. KOAH tedavisinde nefes açıcı özellikte "inhaler" olarak adlandırılan solunum yolu ile uygulanan ilaçlar ile hava yollarındaki daralmanın azaltıp hastanın olabildiğince rahatlatılması amaçlanmaktadır. Solunum yetmezliği olan KOAH'lı hastalarda evde oksijen tedavisi ve/veya evde solunum cihazı tedavisi gibi tedavilere ihtiyaç olabilmektedir. Son yıllarda KOAH hastalarının çok küçük bir alt grubunda, ehil ellerde yapılması gereken yapılan bronkoskopik tedaviler hastalığı değil etkilerini geçici bir süre giderebilen tedavilerdir ve hastalığı ortadan kaldırmazlar. Hastalığın seyrini kötüleştiren, hatta ölümlere neden olan alevlenmelerden ve zatürreden korunmak için grip ve zatürre aşılarının yaptırılması ve nefes yoluyla alınan ilaç tedavilerinin düzgün uygulanması gerekir. Bu tedavilerin yanı sıra sağlıklı beslenme, fiziksel aktivitenin ve gerekirse akciğer rehabilitasyonu uygulanması hastaların günlük yaşamlarının daha kaliteli hale gelmesini sağlar"

'Sağlıklı Nefes, Sağlıklı Yaşam'

Hastalıklardan korunmanın KOAH tedavisinin önemli bir bileşeni olduğunu aktaran Damkacı, KOAH için alınacak koruyucu tedbirlerle ilgili olarak da "Akciğerleri sağlıklı tutmak ve sağlıklı nefes alabilmek için; tütün ve tütün ürünlerini kullanmayın. Düzenli ve dengeli beslenin. Düzenli egzersiz yapın. Soluduğunuz ortam havasını temiz tutun. Maskenizi takın. Yaş grubunuza uygun aşınız olun" ifadelerine yer verdi.