SİBİRYA'DAKİ ŞÜPHELİ ÖLÜM SALGIN KAYGISINA NEDEN OLDU: COVID-19'DAN ALINAN DERSLER NEDEN ÖNEMLİ?

Sibirya'daki Şüpheli Ölüm ve Bulaş Zinciri

Marmara Üniversitesi'nden Dr. Araştırma Görevlisi Kerem Arısın ile Sakarya Üniversitesi'nden Dr. Öğretim Üyesi Abdullah Uçar, İrkutsk'taki Veba Araştırma Enstitüsü'nde görevli bir laborantın ağır zatürre nedeniyle hayatını kaybetmesi üzerine küresel sağlık güvenliğini değerlendirdi. Vefat eden çalışan ve temaslı 200 kişi üzerinde yapılan 5 bin 500'den fazla testin negatif çıktığını ve bölgede yeni bir vaka artışı raporlanmadığını belirten uzmanlar, mevcut veriler ışığında olayın yeni bir salgın habercisi gibi görünmediğini kaydetti. Ancak Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) etkenin netleştirilememesi sebebiyle şeffaflık çağrısında bulunduğu ve laboratuvar kaynaklı bulaş olasılığını tamamen dışlamadığı ifade edildi.

Salgında Zaman En Kıymetli Kaynak: Şeffaflık ve Eşitlik Şart

COVID-19 tecrübesinin salgınlarda zamanın ve şeffaf bilgi paylaşımının ne kadar kritik olduğunu gösterdiğini vurgulayan akademisyenler; bağışıklığın olmaması, hızlı bulaşma ve asemptomatik seyir gibi faktörlerin küresel felaketleri tetiklediğine dikkat çekti. Mayıs 2025'te kabul edilen DSÖ Pandemi Anlaşması ile aşı ve ilaca adil erişim adımları atılsa da genetik veri paylaşımı konusundaki anlaşmazlıklar ve bazı ülkelerin DSÖ'den çekilme kararları nedeniyle küresel iş birliğinin sınandığı belirtildi. Türkiye'nin filyasyon ve yerli tanı kapasitesine vurgu yapılan değerlendirmede, erken uyarı sistemleri ile laboratuvar biyogüvenlik denetimlerinin tavizsiz uygulanması gerektiği ifade edildi.