TIPTA BİR İLK: EN YAYGIN BÖBREK TAŞLARININ İÇİNDE BAKTERİ BULUNDU

Kaliforniya Üniversitesi Los Angeles kampüsü öncülüğünde yürütülen yeni bir araştırma, böbrek taşı oluşumuna dair yerleşik kabulleri sarsan beklenmedik bir bulguya ulaştı.

Araştırmacılar, en yaygın böbrek taşı türünün içinde bakteri bulunduğunu ortaya koydu. Bu keşif, böbrek taşı oluşumunda daha önce fark edilmemiş bir biyolojik bileşenin rol oynayabileceğine işaret ediyor.

Bulgular, Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) adlı hakemli bilimsel dergide yayımlanacak. Çalışma, milyonlarca insanı etkileyen ve çoğu zaman şiddetli ağrıya yol açan böbrek taşlarının önlenmesi ve tedavisi için yeni hedefler sunabilir.

Çalışmanın yazarlarından Kymora Scotland, “Bu buluş, böbrek taşlarının yalnızca kimyasal ve fiziksel süreçlerle oluştuğu yönündeki uzun süredir kabul gören varsayımı sorgulatıyor. Taşların içinde bakterilerin yaşayabildiğini ve oluşum sürecine aktif olarak katkıda bulunabileceğini gösteriyoruz,” dedi.
Scotland’a göre bu yeni mekanizmanın ortaya konması, böbrek taşlarının mikrobiyal ortamını hedef alan yeni tedavi stratejilerinin önünü açabilir.

En yaygın taş türü mercek altında

Böbrek taşları, idrarda oluşan küçük kristallerin bir araya gelmesiyle meydana geliyor. Son yıllarda görülme sıklığı küresel ölçekte artan bu rahatsızlığın, bugün yaklaşık her 11 kişiden birini etkilediği belirtiliyor. Aile öyküsü, metabolik sendrom ve yetersiz sıvı alımı başlıca risk faktörleri arasında yer alıyor. Taşlar, idrardaki kristallerin büyüyerek normal idrar akışıyla atılamayacak boyuta ulaşmasıyla oluşuyor.

Böbrek taşlarının farklı türleri bulunuyor. Nadir görülen bir taş türünün bakteri içerdiği bilinse de, vakaların yaklaşık yüzde 80’ini oluşturan ve en yaygın tür olan kalsiyum oksalat (CaOx) taşlarında bugüne kadar bakteri varlığı gösterilmemişti.

Araştırmacılar, elektron ve floresan mikroskobu verilerini incelerken, CaOx taşlarının içinde canlı bakteriler ve kristallerle bütünleşmiş bakteri tabakaları (biyofilmler) tespit etti.

Tedaviye dair yeni sorular ve ihtimaller

Bulguların, tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları ile tekrarlayan böbrek taşı oluşumu arasındaki ilişkiye de ışık tutabileceğini belirtiliyor.

Araştırma kalsiyum bazlı taşlara odaklanırken, daha nadir görülen diğer taş türlerinin nasıl oluştuğu hâlâ net değil. Bilim insanları, bakteriler ile kalsiyum bazlı böbrek taşları arasındaki etkileşimi tam olarak anlamak için daha fazla çalışmaya ihtiyaç olduğunu belirtiyor.

“Çok kurumlu ekibimiz şu anda bakteriler ile kalsiyum bazlı böbrek taşlarının nasıl etkileşime girdiğini araştırıyor,” diyen Scotland, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Bazı hastaların neden tekrarlayan taş oluşumuna özellikle yatkın olduğunu ve belirli bakteri türlerinin bu taşların çekirdeğini nasıl oluşturduğunu anlamak istiyoruz.”