TÜİK VERİLERİ ACI GERÇEĞİ ORTAYA KOYDU: HER ÜÇ ÖLÜMDEN BİRİ KALP VE DAMAR KAYNAKLI

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), toplum sağlığına ışık tutan 2025 yılına ait kritik ölüm verilerini kamuoyuyla paylaştı. Açıklanan resmi rakamlara göre, ülkemizdeki ölümlerin yüzde 34,7'si dolaşım sistemi hastalıkları nedeniyle meydana geldi. En yaygın ölüm nedeninin kalp ve damar rahatsızlıkları olduğu gerçeği bu verilerle bir kez daha tescillenmiş oldu. Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Kalp Damar Hastanesi Kardiyoloji Kliniğinden Prof. Dr. Gökhan Çiçek, toplum genelinde bu hastalıklarda belirgin bir artış trendi gözlendiğini ifade ederek uyarılarda bulundu.

Detaylı Ölüm Nedenlerinde İskemik Kalp İlk Sırada

Dolaşım sistemi rahatsızlıklarına bağlı vefatlar alt nedenlerine göre detaylandırıldığında, çarpıcı sonuçlar ortaya çıkıyor. Veriler, bu alandaki ölümlerin yüzde 42,3'ünün iskemik kalp hastalıklarından, yüzde 24,6'sının diğer kalp rahatsızlıklarından ve yüzde 18,2'sinin ise serebro-vasküler (beyin-damar) hastalıklardan kaynaklandığını gösteriyor. Uzmanlar, bu yüksek oranların arkasındaki en temel etkenlerden birinin modern çağın getirdiği hareketsiz yaşam tarzı olduğunu vurguluyor.

Dijital Bağımlılık ve Hareketsizlik Kiloyu Tetikliyor

Toplumdaki hareketsizliğin en büyük nedenlerinden birinin dijital bağımlılık olduğunu belirten Prof. Dr. Gökhan Çiçek; çocuklarda ve yetişkinlerde telefon, internet ve sosyal medya bağımlılığının tehlikeli boyutlara ulaştığına dikkat çekti. İnsanların evlerinde günün neredeyse 8 saatini oturarak geçirdiğini, her ihtiyacın internetten sipariş edilmesiyle yürüme alışkanlığının kaybolduğunu ifade eden Çiçek, bu durumun kilo alımına, obeziteye, tansiyona, yüksek kolesterole ve diyabete zemin hazırladığını aktardı.

Tek Bir Sigara Bile Kalp Krizi Riski Taşıyor

Kalp ve damar sağlığını tehdit eden bir diğer büyük unsur ise tütün kullanımı olarak öne çıkıyor. Özellikle gençler arasında elektronik sigara kullanımının yaygınlaştığını ve bunun halk sağlığına ciddi zararlar verdiğini söyleyen Prof. Dr. Çiçek, sigaranın damarların iç yüzeyini tahriş ederek pıhtılaşmaya, dolayısıyla kalp krizi ve felce yol açtığını belirtti. Tek bir sigaranın bile bu riski barındırdığını ifade eden uzman; hareketli yaşam, sigarayı bırakma ve obeziteyle mücadele sayesinde bu hastalıkların büyük oranda ilaçsız, anjiyosuz ve ameliyatsız önlenebileceğini vurguladı.

Hastalık Sinsi İlerliyor ve Belirti Vermeyebiliyor

Dolaşım sistemi rahatsızlıklarının genç yaşlara kadar inmesinde sigara, elektronik sigara, tehlikeli madde bağımlılığı ve hareketsizlik başrolü oynuyor. Kalp damar hastalıklarının oldukça sinsi ilerlediğini ve damarlarda yavaş yavaş yağ tabakası birikerek tıkanma noktasına geldiğini anlatan Prof. Dr. Çiçek, bu durumu bir günde patlayan bir yanardağa benzetti. Şah damarı tıkanıklıklarında ani bayılma, uyuşma ve hareket kaybı görülebilirken; kalp damarlarında ise yürüme esnasında göğüs ağrısı ve ciddi nefes darlığı yaşanabiliyor. Ancak özellikle diyabet hastalarında hiçbir belirti görülmeyip, ilk bulgunun doğrudan kalp krizi olabileceği uyarısı yapılıyor.

Risk Analizi İçin Basit Testler Yeterli

Özellikle 40 yaşını aşmış bireylerin tansiyonlarını her iki koldan da düzenli olarak ölçtürmesi gerektiği belirtiliyor. Baş ağrısı veya sersemlik hissi gibi durumlarda vakit kaybetmeden doktora başvurulması, kan, kolesterol ve şeker seviyelerinin kontrol edilmesi önem taşıyor. Günümüzde ömürde bir kez bakılması önerilen "lipoprotein (a)" parametresinin ve kandaki enflamasyon belirteçlerinin de incelenebileceğini söyleyen Prof. Dr. Çiçek; basit bir EKG ve ekokardiyografi (EKO) değerlendirmesiyle bile kalp damar hastalığı risk analizinin kolayca çıkarılabileceğini sözlerine ekledi.