TÜRK HEKİM GELİŞTİRDİĞİ YÖNTEMLE DÜNYA TIP LİTERATÜRÜNE GEÇTİ

Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kardiyoloji Kliniğinden Doç. Dr. Yücel Balbay ve arkadaşları, radiyal arter anjiyografisinde geliştirdikleri bir yöntemle Avrupa ve Türkiye’de literatüre girdi ve çalışmaları önemli bilimsel dergilerde yayımlandı.

“Balbay Manevrası” adı verilen yöntem ile radiyal arter girişimlerinin daha kolay ve komplikasyonsuz hâle getirildiğini ifade eden Doç. Dr. Balbay, çalışma ekibinde bulunan Dr. Sefa Ünal ve Dr. Çağrı Yayla ile birlikte “Balbay Manevrası”nın  detaylarını Medimagazin’e anlattı.

Doç. Dr. Balbay, “2005 yılından bu yana radiyal arter girişimi yapıyorum. Türkiye’de bu işleme ilk başlayan kliniğiz.  Zaman içerisinde insan gözlemleri ile kendisine özgü teknikler geliştirebiliyor.  Benim de öyle oldu.

Radiyal arter ulaşması zor bir arterdir.  Çapı ortalama 2 mm kadardır ve oraya iğne ile girmek, orayı kateterize etmek zordur. Yüzeyel bir arterdir ve bölge hazırlanırken bir de antiseptik solüsyon ile temizliği yapıldığında çabucak soğur ve vazospazm olur.  İşlemi gerçekleştirmeden önce lokal anestezi de yaparız ve bu işlem bölgeyi daha da soğutur, vazospazm olma riski daha da artar.” açıklamalarında bulundu.

“Radiyal artere girişimi çok kolaylaştırdığını gördüm”
 

Girişimin zor olmasının o bölgenin soğumasından kaynaklandığını ifade eden Balbay, “Buna sebep olan şeyin oranın soğuması olduğunu düşündüğüm için avucumun içi ile o bölgeyi ısıttım ve zaman tuttum.  Isı ne kadar sürede geriye dönüyor, diye çalışmalar yaptım ve bu sürenin ortalama 3 dakika olduğunu tespit ettim. Denemelerin sonucunda, 3 dakika sonunda radiyal arter nabzının başlangıç seviyesine ulaştığını ve radiyal artere girişimi çok kolaylaştırdığını gördüm.” dedi.

Çalışma arkadaşları olan asistan ve uzman hekimlere de bu yöntemi önerdiğini dile getiren Doç. Dr. Balbay, “Baş asistan bir arkadaşımın önerisi ile bu yöntemin bilimsel çalışmasını yapmak istedik. Çalışmada adı geçen arkadaşlarıma çok teşekkür ediyorum.  İsimlendirmeyi de onlar yaptılar ve bu yönteme ‘Balbay Manevrası’ dememizi önerdiler. Tıpta size has bir yöntem bulduysanız isim vermekte sakınca yok ama ben yine de ‘ısıtma yöntemi’ diyordum. Ancak arkadaşlarım tevazu gösterdiler ve ‘Balbay Manevrası’ dediler.” ifadelerini kullandı.

Çalışma, Floransa’da gerçekleştirilen Uluslararası Koroner Arter Hastalığı Kongresi ve 2016- Avrupa Kardiyoloji Kongresi’nde de kabul edildi.

Balbay, “Özellikle Avrupa Kardiyoloji Kongresi’nde sunulmuş olması bizim için çok önemliydi. Bunun yanı sıra poster özeti, uluslararası kabul görmüş bir dergi olan ‘American Journal of Cardiology’de yayımlandı.  Orada poster özeti de olsa yayımlanmış olması önemliydi.  Bunun yanı sıra yayın olarak da kabul edildi.” dedi ve sözlerini şöyle sürdürdü:

“Bilimsel bir çalışmanın duyurulmuş olması genç arkadaşlarımızın motivasyonuna katkı sağlayacaktır.  Onlar da biz de yapabiliriz, biz de bir şeyi düzeltip daha olumlu hâle getirebiliriz, diyebilirler. Hatta ben çıtayı daha da yükseltirsek bir molekül keşfi ya da bir cihazın geliştirilmesinde genç meslektaşlarıma motivasyon sağlarsa çok memnun olurum.”

Çalışmanın bir ekip ürünü olduğunun altını çizen Doç. Dr. Balbay, “Başta hastane yöneticim Mustafa Paç olmak üzere bu çalışmada yer alan tüm arkadaşlarıma teşekkür ediyorum. Yüksek İhtisas Hastanesinde yaptığımız bu çalışma bir kurum kimliği de taşıyor.” şeklinde konuştu.

“Aslında amacımız spazmı ortadan kaldırmak”
 

Uluslararası kongrelerde çalışmanın sunumunu yapan Dr. Sefa Ünal, “Radiyal arter anjiyografisinde en zor kısım radiyal artere iğne veya kateter ile girebilmek. Ameliyathane soğuk bir ortam ve hasta ağrıyı hissetmesin diye anestezik madde enjekte ediliyor ve oradaki spazm iyice artıyor.  Bu teknikle spazm ortadan kalkıyor. 

Aslında amacımız spazmı ortadan kaldırmak. Spazm ortadan kalkınca radiyal artere girmek gerçekten çok kolaylaşıyor.  Çalışmadaki amacımız da buydu; bu tekniği uygularsak radiyal artere girme başarımız artıyor.” açıklamalarında bulundu.

Zor olarak bilinen bu tekniğin aslında çok da zor olmadığını dile getiren Ünal, “Herkes tarafından kullanılabilen bir teknik olduğunu hekim arkadaşlarımıza iletmiş olduk. Hekimler hiçbir maliyeti olmayan ve müdahaleyi kolaylaştıracak bu tekniği kullanabilirler. Hastaya avantajı ise radiyal anjiyografinin diğer yöntemlere göre ölümü azaltan bir yöntem olması.” dedi.

Hastalarının yüzde 90’ına radiyal arter anjiyografisi yaptığını ifade eden Dr. Ünal,  ‘Balbay Manevrası’ sayesinde bu oranın yüzde 100’lere ulaştığını  belirtti.

Yöntem hiçbir maliyet oluşturmuyor

Uzmanlara göre manevrayı uygulamak için özel bir eğitime ya da ilave kaynağa ihtiyaç yok.  Kısa süreli bir anlatım ile maliyeti olmayan bu yöntemi uygulamak mümkün.

Komplikasyonsuz olması nedeni ile hekimler açısından da kolay bir yöntem olan “Balbay Manevrası” ile Türkiye’de her yıl çok sayıda uygulanan anjiyografi daha kolay hâle gelmiş olacak.

“Radiyal artere tek vuruşta ulaşma sayımız yüksek”

Radiyal arter girişimi ile skorlama sistemi oluşturduklarını ifade eden Dr. Çağrı Yayla,  “Fonksiyon sayısı arttıkça skor düşüyor.  ‘Balbay Manevrası’ dediğimiz bu ısıtma yöntemi ile kokteyl denilen yöntemi karşılaştırdığımızda radiyal artere tek vuruşta ulaşma sayımız ısıtma yönteminde çok yüksek oranlarda anlamlı çıktı.

Radiyal artere giriş sayısının azaltılması ile hastanın ağrısını ve ileride ağrı olma ihtimalini azalttıklarını dile getiren Yayla,  girişimin ikinci kez yapılmasının hem spazm oluşumu hem de ileride anjiyografiden kaynaklı damar tıkanıklığına yol açabileceği bilgisini verdi.

Dr. Yayla, “Radiyal artere giriş ile ilgili lokal anestezinin içine damarı genişleteceğini bildiğimiz birtakım ilaçlar katarak enjekte edilmesi gibi başka çalışmalar da yapılmış. Biz de zaten çalışmamızın başarısını kokteyl dediğimiz karışımla karşılaştırarak gösterdik.

İğne ile yaptığınız çok sayıda girişim sonrasında damara hiç girememeye başlıyorsunuz. Bu teknik sayesinde hızlı bir müdahale ile hem hasta için komplikasyon riskini azaltıyorsunuz hem de bir kalp krizi vakası ise doktor erken müdahale edebiliyor.  Çünkü radiyal arter girişimi bazen anjiyodan daha uzun sürebiliyor.” açıklamalarında bulundu.

Çalışma SCI’da yer aldı

Balbay Manevrası’nın Avrupa “Science Citation Index (SCI)”e giren Portekiz’in uluslararası kardiyoloji dergisine kabul edildiğini ifade eden Dr. Çağrı Yayla, “Bu derginin editörü aynı zamanda Avrupa Kardiyoloji Derneğinin de başkanı olan Prof. Dr. Fausto Pinto. Çalışmamız kabul edildi ve basım aşamasında.  Böylece ‘Balbay Manevrası’ hem uluslararası hem de Türkiye literatürüne girdi.” açıklamalarında bulundu.