YENİ YÖNTEMLE ANNELİK UMUDU ARTACAK

Amerika’daki Yale Üniversitesi Öğretim Üyesi ve Anadolu Sağlık Merkezi Tüp Bebek Bölüm Koordinatörü Prof. Dr. Aydın Arıcı, tüp bebek tedavisindeki yeniliklerle ilgili sorularımızı yanıtladı:

Sağlıklı embriyoyu nasıl seçiyorsunuz?

Prof. Dr. Aydın Arıcı: Teknoloji yakın zamana kadar bu konuda bize fazla yardımcı olmuyordu. Yaptığımız şey, mikroskop altında embriyolara bakmak ve en simetrik şekilde bölünenleri transfer etmekti. Aslında bu çok kaba bir değerlendirmeydi. Bu nedenle embriyoların en kalitelilerini seçme konusu şu ana kadar çok önemli bir sorun olarak karşımıza çıkıyordu.

Sağlıklı embriyoyu seçerken yanılma payı oluyor mu?

Prof. Dr. Aydın Arıcı: Mutlaka var. Şu an için sadece embriyonun şekline bakılıyor. Genetik analizini ise göremiyoruz. İmplantasyon öncesi genetik tanı dediğimiz bir yöntem var ancak o da yüzde 100 başarılı değil maalesef. Ayrıca kromozom sağlam olsa bile genlerde bir bozukluk olabilir. Bunların ötesinde aldığımız hücrede normal fakat diğer hücrelerde anormallik olabilir. Bu durumda bebek sağlıksız doğabilir.

Sağlıklı embriyonun seçimi konusunda önemli bir gelişme var mı?

Prof. Dr. Aydın Arıcı: Evet, çok önemli bir gelişme var. Amerika’daki Yale Üniversitesi’nin de katkısıyla geliştirilmiş olan ‘Metabolomix’ isimli yöntemle artık en sağlıklı embriyoyu seçerek çoğul gebeliklerin önüne geçebiliyoruz.

Metabolomix tekniği nasıl uygulanıyor?

Prof. Dr. Aydın Arıcı: Normalde embriyolar, kendilerini besleyen bir sıvının içinde yaşamlarını sürdürürler. İnsanlar gibi yer, içer ve daha sonra aldıkları maddeleri idrar ve dışkı yoluyla atarlar. Bir insanın sağlık sorununu belirlemek için nasıl idrar ve dışkısını inceliyorsak, yeni geliştirilen bu yöntemle artık embriyoların da atıklarını inceleyebiliyoruz. Bu analizleri yüzlerce atığı inceleyebilen ‘İspektrofotometre’ dediğimiz çok gelişmiş bir aletle yapıyoruz. Bu yöntemle embriyonun profili çıkartabiliyor ve sağlıklı olup olmadığını belirleyebiliyoruz. Ve en sağlıklı embriyoyu transfer ederek çoğul gebeliklerin de önüne geçebiliyoruz. Metabolomix tekniği şu an Amerika’da kullanılıyor. Bu proje için Sağlık Bakanlığı’ndan izin bekliyoruz, biz de bu yöntemi kullanmaya başlayacağız.

Siz bu yöntemi bizzat kullandınız mı? Sonuçlar nasıl?

Prof. Dr. Aydın Arıcı: Evet, Yale Üniversitesi’nde kullandım. Sonuçlar çok başarılı. Şu an 35 yaşından genç kadınlarda, görünüşüne bakarak seçilen tek embriyo transferiyle hamile kalma şansı yüzde 25-30 gibidir. Bu yöntemle seçilen tek embriyo transferiyle hamilelik şansı yüzde 50’ye çıkıyor.

Bu yöntem, çoğul gebeliklerin yüzde 100 önüne geçmesini sağlıyor diyebilir miyiz?

Prof. Dr. Aydın Arıcı: Yüzde 100 değil ama yüzde 99 diyebiliriz. Çünkü çok nadir de olsa, tek embriyo transfer ettiğiniz halde doğal yollarla bölünüp ikiz gebelik oluşabilir.

Bu yöntem, tüp bebek tedavisi gören çiftleri ekonomik yönden zorlayacak mı?

Prof. Dr. Aydın Arıcı: Bu yöntem çok pahalı değil. Tekniğin geliştirilmesi masraflı oldu ancak sonuçta her tüp bebek tedavisi gören kişiye uygulanabilecek bir yöntem ve maliyetleri çok fazla artırmayacak. Ayrıca en sağlıklı embriyonun seçimine olanak tanıdığı için mutlaka maliyet açısından daha uygun olacak.

Çiftlere yüzde 100 gebelik ne zaman vaat edilebilecek?

Prof. Dr. Aydın Arıcı: Birçok çifte, eğer yeterince sabırlılarsa ve ekonomik güçleri varsa zaten yüzde 100’e yakın gebelik sağlayabiliyoruz. Bu alanda yaşanabilecek en olumlu gelişme daha kısa sürede sağlıklı gebeliğin sağlanması olabilir. Çünkü tüp bebek tedavisinde biz hekimlerin en önemli amacı, tedavi sonucunda tekiz hamileliğin ve zamanında doğumun oluşmasını sağlamaktır.

Tüp bebek tedavisinde önümüzdeki yıllarda yaşanabilecek en önemli gelişme ne olabilir sizce?

Prof. Dr. Aydın Arıcı: Şu aşamada embriyolarda yapılan genetik araştırmalar henüz sınırlı. Bugün için sadece, ailedeki genetik hastalığın bir sonraki nesile geçmesini önleyebiliyoruz. Ayrıca 23 kromozomdan da en fazla dokuzuna bakabiliyoruz. Ufukta gördüğümüz yeni gelişmekte olan teknolojiler 23 kromozoma da bakabilmeye olanak sağlayacak. Bu da daha sağlıklı bebeklerin doğumunu sağlayacak.

Posta