GASTRONOMİ, KÜLTÜREL MİRAS VE DİJİTAL DÖNÜŞÜMLE YENİDEN TANIMLANIYOR

Gelecekte tabakların sadece tatla değil, ışık, ses ve duyguyla da bütünleşecek"

Biruni Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Fakültesi Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümünden Dr. Öğr. Üyesi Aslı Muslu Can, gastronomi alanının artık yalnızca mutfakta pişenlerle sınırlı kalmadığını belirterek, "Bugün bir tabakta sadece lezzet değil, hikaye, sürdürülebilirlik, sağlık ve hatta etik tercihler yer alıyor." ifadesini kullandı.

Üniversiteden yapılan açıklamada görüşlerine yer verilen Can, gençlerin gastronomiye olan ilgisinin arttığını ve bu alandaki eğitimlerin yalnızca yemek pişirmeye değil, çok yönlü bilgi ve becerilere dayandığını vurguladı.

Gastronominin artık prestijli bir meslek olarak görüldüğünü aktaran Can, televizyon programları, belgeseller ve sosyal medyada öne çıkan şeflerin gençler üzerinde etkili olduğunu, Z kuşağının yaratıcılık ve kendini ifade etme ihtiyacının da bu alanla örtüştüğünü belirtti.

Can, gastronomi eğitiminin yemek pişirmekle sınırlı olmadığını, aday öğrencileri yoğun ve disiplinli bir sürecin beklediğini dile getirerek, "Öğrenciler temel mutfak tekniklerinin yanı sıra beslenme bilimi, gıda kimyası, hijyen, gıda tarihi, menü planlama ve sürdürülebilirlik gibi dersler alırlar. Ayrıca stajlar, uygulamalı laboratuvar dersleri ve proje bazlı çalışmalarla sektöre hazırlanırlar. Bu süreçte fiziksel dayanıklılık ve mesleğe duyulan tutku da çok önemlidir." ifadelerini kullandı.

- "Coğrafi işaretli ürünler gibi kültürel miras unsurları yeniden değer kazanıyor"

Gastronomi mezunlarının yalnızca şeflik değil, gıda girişimciliği, gastronomi yazarlığı, deneyim tasarımı ve sürdürülebilirlik danışmanlığı gibi pek çok alanda kariyer imkanı bulabildiğini kaydeden Can, bu alanın şefliğin ötesine geçerek çok yönlü uzmanlaşma olanakları sunduğuna değindi.

Can, "Bugün bir tabakta sadece lezzet değil, hikaye, sürdürülebilirlik, sağlık ve hatta etik tercihler yer alıyor. Sadece lezzetli bir yemek değil, glutensiz mi, fonksiyonel mi, kaç kilokalori, yerel mi, mevsiminde mi, israf yaratıyor mu gibi sorular da soruluyor. Aynı şekilde ata tohumları, geleneksel pişirme yöntemleri, coğrafi işaretli ürünler gibi kültürel miras unsurları da yeniden değer kazanıyor." değerlendirmelerinde bulundu.

Türkiye'de gastronomi eğitiminin son 15 yılda büyük bir gelişim gösterdiğine işaret eden Can, birçok üniversitede yeni bölümler açıldığını, mutfak altyapılarının güçlendiğini ve akademik yayın sayısının arttığını ifade etti.

Can, bu hızlı büyümeye rağmen bazı temel eksiklerin sürdüğünün altını çizerek, yurt dışıyla entegre, sektörle işbirliği içinde ve yenilikçi yaklaşımlar sunan programlara ihtiyaç olduğunu belirtti.

- "Sürdürülebilirlik bilinci de artık birer zorunluluk haline geldi"

Dijitalleşmenin gastronomi kariyerlerini doğrudan etkilediğine vurgu yapan Can, gençlerin artık kariyerlerine sosyal medya üzerinden başladığını dile getirerek, "Yemek sunumu, video içerikler, tarif anlatımlarıyla kendine özgü bir kitle oluşturuyor. Bu durum hem fırsat hem risk. Dijital görünürlük mesleki derinliğin önüne geçmemeli. Sosyal medyanın bir vitrin olabileceğini, ancak vitrinin arkasında güçlü bir bilgi ve uygulama temeli şarttır." ifadelerini kullandı.

Csn, gastronomi alanında başarılı olmak isteyen öğrencilerin sahip olması gereken beceriler arasında ilk sırada merak duygusunun geldiğini vurgulayarak, şunları kaydetti:

"Çünkü gastronomi sürekli değişen bir alan. Ardından disiplin, hijyen ve zaman yönetimi geliyor. İyi bir damak zevki, yaratıcı düşünme, ekip çalışmasına yatkınlık ve kriz yönetimi de çok önemli. Son olarak, dijital okuryazarlık ve sürdürülebilirlik bilinci de artık birer zorunluluk haline geldi. Gastronomi gelecek 10 yılda çok sayıda teknolojik ve kültürel dönüşüm yaşayacak. Gelecekte tabakların sadece tatla değil, ışık, ses ve duyguyla da bütünleşecek. Ve tabi ki gastronomi ve teknoloji iş birlikleri, NFT menülerden sanal restoranlara kadar birçok yeni deneyimle karşılaşacağız."