KANSER TEDAVİSİNDE HAYVAN DENEYLERİ TARİHE KARIŞIYOR: "MİNİ TÜMÖR" MODELLERİYLE NOKTA ATIŞI İLAÇ DÖNEMİ!

Atlas Üniversitesi Araştırma Merkezi (ARC), kanser hastalarını yıpratan aylarca süren "deneme-yanılma" süreçlerini ve geleneksel laboratuvar testlerini bitirecek çığır açan bir teknolojiye imza atıyor. Hastadan alınan tümör hücreleriyle laboratuvarda üretilecek "mini organ modelleri" sayesinde, en doğru ilaç hastaya hiç dokunulmadan yapay zekayla saniyeler içinde belirlenecek.

Haber Metni: Onkoloji alanında tıp dünyasını tamamen değiştirecek, hastaların tedavi süreçlerindeki yıpranma payını ve ilaçların ağır yan etkilerini sıfıra indirecek devrim niteliğinde bir bilimsel adım atıldı. Atlas Üniversitesi Araştırma Merkezi (ARC), kanser araştırmalarını ve biyolojik testleri tamamen laboratuvar ortamında üretilen ve insan biyolojisini birebir taklit edebilen üç boyutlu “mini organ modelleri” (organoidler) üzerine taşımaya hazırlanıyor. Geliştirilen bu üst düzey sağlık teknolojisi sayesinde, kanser hastasından cerrahi olarak alınan son derece küçük bir tümör hücresi, laboratuvar ortamında üç boyutlu yazıcılar ve özel biyolojik tekniklerle çoğaltılacak. Böylece hastanın tümörünün dışarıda adeta “mini bir kopyası” imal edilecek. Hastaya hiçbir kimyasal yüklenmeden ve vücuduna dokunulmadan, onun için en etkili ve nokta atışı kanser ilacının hangisi olduğu bu yapay organ modelleri üzerinde test edilebilecek.

Yapay Zeka Yüzlerce İlacı Saniyeler İçinde Tarayacak

Geleneksel tıp ekosisteminde bir ilacın insan üzerindeki klinik etkilerinin anlaşılabilmesi için uzun yıllar süren laboratuvar testleri ve etik açıdan da çok tartışılan hayvan deneylerinin yapılması gerektiğini hatırlatan Atlas Üniversitesi Rektörü ve Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Ersoy Kocabıçak, yeni kurulan merkezle birlikte bu yüzyıllık sürecin kökten değiştiğini ilan etti. Prof. Dr. Kocabıçak, merkezin işleyiş mantığını ve yapay zekanın buradaki rolünü şu sözlerle aktardı:

“Merkezimizde hayata geçirdiğimiz ileri teknoloji sayesinde, kanser hastalarımızdan alınan canlı hücrelerle laboratuvar masasında hastaya özel mini tümörler üreteceğiz. Sisteme entegre edilen yapay zekâ algoritmaları ve ileri veri analitiği mekanizmaları, bu yapay dokular üzerinde yüzlerce farklı ilaç kombinasyonunu ve adayını saniyeler içinde tarayacak. Böylece hangi hastaya hangi kanser ilacının tam şifa sağlayacağı, hastaya hiçbir yan etki ve zaman kaybı yaşatılmadan, doğrudan laboratuvar ortamında önceden tespit edilecek. Tıpta gerçek anlamda 'nokta atışı' kişiselleştirilmiş tedavi dönemi başlayacak. Buradaki yegane amacımız, onkolojideki deneme-yanılma yöntemini en aza indirerek hastalara en doğru tedaviyi en kısa sürede ulaştırmaktır.”

Parkinson ve Felçli Hastalar İçin Küresel Bilim Seferberliği

Araştırma merkezinde yürütülecek bilimsel çalışmaların yalnızca kanser hücresi popülasyonu ile sınırlı kalmayacağını, toplum sağlığını küresel ölçekte tehdit eden Parkinson ve diğer nörodejeneratif (beyin hücresi yıkımıyla giden) hastalıklar, kalp-damar hastalıkları, diyabet ve obezite gibi pek çok kronik alanın da ileri teknolojilerle mercek altına alınacağını kaydeden Prof. Dr. Ersoy Kocabıçak, yapay zekânın gücünden yararlanacaklarını ifade etti. Yapay zekanın hastaların genomik verilerini, radyolojik görüntüleme sonuçlarını ve klinik geçmişlerini saniyeler içinde birlikte analiz ederek tıp dünyasında çığır açacak yepyeni biyobelirteçlerin keşfedilmesine öncülük edeceğini söyleyen Kocabıçak, bu doğrultuda yurt dışında çok önemli işlere imza atmış dünyaca ünlü Türk bilim insanlarını Türkiye'deki bu projede bir araya getirdiklerini açıkladı.

Dünyaca Ünlü Otoriteler Kadroya Dahil Edildi

Özellikle Parkinson ve nörodejeneratif hastalıkların tedavisinde cerrahi ve teknolojik bir devrim hedeflediklerini belirten Prof. Dr. Ersoy Kocabıçak, Türkiye'nin bu alandaki gücünü dünyaya duyuracak akademik kadroyu ve hedefleri şu şekilde detaylandırdı:

“Bu büyük vizyon için derin beyin stimülasyonu (DBS / Beyin Pili) alanındaki güçlü klinik altyapımızı uluslararası dev iş birlikleriyle daha da tahkim ettik. Yapay zekâ destekli bu yeni sistemde, dünyaca ünlü beyin cerrahı Prof. Dr. Yasin Temel ve damar biyolojisi alanında küresel bir otorite olan Prof. Dr. Süleyman Ergün gibi isimlerin liderliğinde yürütülecek çalışmalarda, hastaların karmaşık genomik haritaları tek tek işlenecek. Laboratuvarda başlattığımız bu büyük bilimsel seferberlik, çok yakın bir gelecekte felçli ve Parkinsonlu hastalarımız için yepyeni bir umut ışığına dönüşecek.”

Hastalık Ortaya Çıkmadan Laboratuvarda Öngörülecek

Bilimsel keşiflerin laboratuvar tüplerinde ve bilgisayar yazılımlarında başladığını ancak nihai ve kutsal hedefin her zaman toplum sağlığını kökten iyileştirmek olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Ersoy Kocabıçak, vatandaşların bu araştırmaların meyvelerini çok yakında hastanelerdeki tedavi kalitesinde, dramatik şekilde azalan ağır ilaç yan etkilerinde ve uzayan sağlıklı yaşam sürelerinde doğrudan hissedeceklerini müjdeledi. Kocabıçak, geleceğin modern sağlık sisteminin artık hastalıklar ortaya çıkıp vücudu yıktıktan sonra değil, riskleri daha laboratuvar aşamasındayken öngörerek erkenden müdahale eden proaktif bir yapıya evrileceğini belirterek sözlerini noktaladı.