YAPAY ZEKA RUH SAĞLIĞI ARAŞTIRMALARINDA YENİ BİR ARAÇ OLABİLİR
Almanya'da gerçekleştirilen yeni bir araştırma, büyük dil modellerinin (LLM) ruh sağlığı alanındaki bilimsel çalışmalarda kullanılabileceğini ortaya koydu.

12 Haziran 2026 Cuma 10:16
Ruh Sağlığı Sorunları Küresel Ölçekte Artıyor
Dünya genelinde ruh sağlığı sorunlarının giderek yaygınlaştığına dikkat çeken uzmanlar, mevcut tahminlere göre 2050 yılına kadar yaklaşık 1,2 milyar insanın çeşitli ruhsal bozukluklardan etkilenebileceğini öngörüyor.
Bu tablo karşısında bilim insanları, depresyon, anksiyete ve diğer psikolojik rahatsızlıkların nedenlerini daha iyi anlamak, yeni tedavi yöntemleri geliştirmek ve mevcut uygulamaları iyileştirmek için farklı araştırma yöntemlerine yöneliyor.
Ancak konuşma terapileri ve psikolojik müdahaleler üzerinde çalışma yürütmek, ilaç araştırmalarına kıyasla daha karmaşık bir süreç olarak değerlendiriliyor. İnsan deneylerinin etik sınırları ve hayvan modellerinin insan psikolojisini tam olarak yansıtamaması, araştırmaları zorlaştıran faktörler arasında yer alıyor.
Yapay Zeka Modelleri Psikolojik Süreçleri Taklit Edebilir Mi?
Bu soruya yanıt arayan araştırmacılar, Dresden Teknik Üniversitesi bünyesinde dikkat çekici bir çalışma gerçekleştirdi.
Araştırma ekibi, büyük dil modellerinin insanlardaki ruhsal süreçleri modellemek için kullanılma potansiyelini inceledi. Çalışmaya liderlik eden Magdalena Wekenborg, elde edilen sonuçların yapay zekanın belirli koşullar altında insan duygularına ve bilişsel süreçlerine ait örüntüleri yeniden üretebildiğini gösterdiğini belirtti.
Araştırmacılara göre bu durum, ruh sağlığı alanındaki mekanizmaların daha iyi anlaşılmasına ve özellikle konuşma temelli psikoterapi yöntemlerinin geliştirilmesine katkı sağlayabilir.
Korku, Kaygı ve Stres Gibi Duygular Test Edildi
Çalışma kapsamında büyük dil modelleri; korku, kaygı, öfke, tiksinti, üzüntü, stres ve endişe gibi çeşitli duygusal durumları taklit edecek şekilde yönlendirildi.
Araştırmacılar daha sonra bu duygusal durumların farklı psikolojik düzenleme yöntemleriyle değiştirilip değiştirilemeyeceğini test etti. Böylece ruhsal bozukluklarda görülen bazı bilişsel süreçlerin yapay zeka modellerinde ne ölçüde gözlemlenebileceği araştırıldı.
Elde edilen bulgular, modellerin gerçek anlamda duygu hissetmediğini ancak dil işleme yetenekleri sayesinde belirli düşünme biçimlerini ve bilişsel eğilimleri taklit edebildiğini ortaya koydu.
İnsanlarda Yapılması Zor Deneyler Yapay Zeka Üzerinde Test Edilebilecek
Araştırmacılar, büyük dil modellerinin en önemli avantajlarından birinin deneylerin aynı koşullar altında sınırsız sayıda tekrarlanabilmesi olduğunu belirtiyor.
Çalışmanın yazarlarından Jakob N. Kather, yapay zeka modelleri üzerinde gerçekleştirilen deneylerin sistematik biçimde değiştirilebildiğini ve bunun psikoloji ile biyomedikal araştırmalar için yeni fırsatlar sunduğunu ifade etti.
Uzmanlara göre bu yaklaşım, insanlar üzerinde uygulanması etik açıdan mümkün olmayan veya son derece zor olan bazı deneysel çalışmaların simülasyon ortamında incelenmesine imkan tanıyabilir.
Uzmanlar Temkinli Yaklaşıyor
Araştırma sonuçları umut verici bulunsa da bilim insanları, büyük dil modellerinin gerçek insan zihninin yerini alabilecek sistemler olarak görülmemesi gerektiğini vurguluyor.
Yapay zeka modellerinin bilinç, duygu veya öznel deneyimlere sahip olmadığına dikkat çeken uzmanlar, bu teknolojilerin yalnızca araştırmalara destek sağlayabilecek yardımcı araçlar olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor.
Bununla birlikte çalışma, yapay zekanın ruh sağlığı araştırmalarında yeni bir dönemin kapısını aralayabileceğine işaret ediyor. Araştırmacılar, gelecekte bu tür modellerin psikolojik bozuklukların anlaşılması, tedavi yöntemlerinin geliştirilmesi ve psikoterapi çalışmalarının desteklenmesi amacıyla daha yaygın şekilde kullanılabileceğini düşünüyor.
Gazze'de Kış Şartları ve Sel İnsani Krizi Ağırlaştırıyor: "36 Hastaneden Yalnızca 19'u Kısmi Hizmet Verebiliyor"Gazze'deki insani duruma ilişkin değerlendirmelerde bulunan Almadhoun, şiddetli yağışlar, sel baskınları ve barınma yetersizliğinin enfeksiyon ve hipotermi riskini artırdığını, sağlık sisteminin ise ağır baskı altında olduğunu belirtti.20 Kasım 2026 Cuma 17:40BASIN HABERLERİ
Yeni Anestezik Adayı Nidradine, Farelerde Bilinç Kaybı Olmadan Ağrı Tepkisini AzalttıUCSF ve UC San Diego araştırmacılarının geliştirdiği nidradine adlı bileşik, yüksek dozda anestezi sağlarken düşük dozlarda farelerin dengesini ve uyanıklığını koruyarak ağrılı uyaranlara verilen tepkileri düşürdü.20 Kasım 2026 Cuma 17:20BASIN HABERLERİ
Semaglutid Tedavisine Verilen Farklı Yanıtlarda Enerji Metabolizması Mercek AltındaKanada'daki Alberta Üniversitesi araştırmacıları, GLP-1 reseptör agonisti semaglutidin kilo kaybı ve enerji tüketimi üzerindeki etkilerini altı aylık kapsamlı bir çalışmayla inceleyerek kişiselleştirilmiş obezite tedavilerine ışık tutmayı hedefliyor.20 Kasım 2026 Cuma 17:19BASIN HABERLERİ
Diş Eti Kanamaları Kalp Sağlığını Tehdit Ediyor: "Sağlıklı Diş Etleri Kanamaz"Ağız ve Diş Sağlığı Uzmanı Dt. Özlem Özhan Yatar, tedavi edilmeyen diş eti hastalıklarındaki bakterilerin kan dolaşımına karışarak kalp-damar sağlığı üzerinde riskler doğurabileceğine dikkat çekti.20 Kasım 2026 Cuma 17:08BASIN HABERLERİ
Dünya Antimikrobiyal Farkındalık Haftası'nda Uyarı: "Tahminle Değil, Laboratuvar Testiyle Tedavi"18–24 Kasım Dünya Antimikrobiyal Farkındalık Haftası kapsamında uzmanlar, bilinçsiz antibiyotik kullanımının direnç oranlarını artırdığını belirterek doğru tanı, laboratuvar testleri ve hekim kontrolünde akılcı ilaç kullanımının önemine dikkat çekti.20 Kasım 2026 Cuma 17:05BASIN HABERLERİ
Bağcılar'da Hastanede Bıçaklı Saldırı: 2 Güvenlik Görevlisi Yaralandı, 4 Şüpheli Gözaltına Alındıİstanbul Bağcılar'daki hastanede vefat eden yakınlarının cenazesini görmek isteyen kişiler ile güvenlik görevlileri arasında çıkan tartışmada 2 güvenlik görevlisi bıçakla yaralanırken, olaya karışan 4 şüpheli polis ekiplerince gözaltına alındı.20 Kasım 2026 Cuma 16:45BASIN HABERLERİ
Trafik Kazasında Hayatını Kaybeden Prof. Dr. Sevim Aydın İçin Ankara Üniversitesi'nde Tören DüzenlendiKonya'nın Kulu ilçesinde geçirdiği trafik kazasında yaşamını yitiren Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sevim Aydın için görev yaptığı Morfoloji Yerleşkesinde düzenlenen törene ailesi, mesai arkadaşları ve öğrenciler katıldı.20 Kasım 2026 Cuma 16:37BASIN HABERLERİ
Esenboğa Havalimanı'nda Gerçeğini Aratmayan Halk Sağlığı Acil Durum TatbikatıSağlık Bakanlığı koordinasyonunda Esenboğa Havalimanı'nda gerçekleştirilen tatbikatta, Ebola şüphesi taşıyan bir yolcu uçağının acil iniş senaryosu üzerinden karantina, dekontaminasyon ve tıbbi tahliye süreçleri başarıyla uygulandı.20 Kasım 2026 Cuma 16:35BASIN HABERLERİ
Paramedik Hamit Aras Davasında Savcıdan 4 Sanık İçin Ağırlaştırılmış Müebbet Talebi4 kişinin saldırısı sonucu hayatını kaybeden paramedik Hamit Aras'ın davasında Cumhuriyet savcısı, 4 sanığın "yağma amacıyla kasten öldürme" suçundan ağırlaştırılmış müebbet hapisle cezalandırılmasını talep etti.20 Kasım 2026 Cuma 16:20BASIN HABERLERİ
YÖK Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar: "Türkiye, Disiplinlerarası Bilim Sıralamasında Avrupa'da Birinci Ülke Oldu"YÖK Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar, Türkiye'nin 89 üniversite ile Times Higher Education 2027 Disiplinlerarası Bilim Sıralaması'nda Avrupa birincisi olduğunu açıkladı.20 Kasım 2026 Cuma 16:14BASIN HABERLERİ
- Geri
- Ana Sayfa
- Normal Görünüm
- © 2006 Sağlık Aktüel










