Ailede kanser vakalarının bulunması kişide mutlaka kanser gelişeceği anlamına gelmiyor. Bütün kanserlerin genlerde meydana gelen hücresel değişikliklerle ortaya çıktığını ancak bunların büyük bölümünün yaşam boyunca kazanılan "somatik" değişiklikler olduğunu belirten uzmanlar, doğrudan kalıtsal aktarım oranının sanılanın aksine %5-10 seviyesinde kaldığına dikkat çekiyor.
Anne ve Baba Tarafı Eşit Derecede Önemli
Kalıtsal kanser riski değerlendirilirken hem anne hem de baba tarafının ayrı ayrı incelenmesi gerekiyor. Anne veya baba tarafında BRCA1, BRCA2 ve Lynch Sendromu gibi bilinen genetik faktörlerin bulunması; meme, yumurtalık, kolon ve endometrium gibi kanser türlerinde yatkınlığı artırabiliyor. Ancak uzmanlar, genetik test pozitif çıksa bile bunun kesin bir kanser tanısı anlamına gelmediğini, sadece topluma göre riskin yükseldiğini ve kişiye özel erken tarama takviminin oluşturulmasını sağladığını ifade ediyor.
Genç Yaşta Tanı ve Nadir Vakalar Kırmızı Çizgi
Ailesinde kanser öyküsü bulunan bireylerin panik yapmak yerine doğru aile ağacı bilgilerini toplaması öneriliyor. Özellikle aynı aile kolunda birden fazla kişide benzer kanserlerin görülmesi, 50 yaşından önce gelişen kolon kanseri gibi beklenenden genç yaşta tanı alınması, erkeklerde meme kanseri gibi nadir vakaların bulunması veya aynı kişide birden fazla bağımsız kanser gelişmesi durumunda tıbbi genetik danışmanlığına başvurulması tavsiye ediliyor.
Genetik Test Negatif Çıksa Bile Sağlıklı Yaşam Sart
Evde yapılan ticari DNA testlerinin tıbbi genetik değerlendirmesinin yerini tutmayacağını hatırlatan uzmanlar, genetik test sonuçları ne olursa olsun tütünden uzak durmak, ideal kiloyu korumak, fiziksel aktif olmak ve yaşa uygun rutin taramaları aksatmamanın kanserden korunmadaki en güçlü kalkan olduğunu belirtiyor.