Teknolojinin gelişmesi ve modern iş hayatının masa başına sıkışmasıyla birlikte küresel bir tehdit haline gelen "hareketsiz yaşam", tıp dünyası tarafından bir kez daha mercek altına alındı. Saygın tıp dergisi "PLOS Medicine"da yayımlanan ve çok büyük ses getiren yeni bir araştırma, aralıksız oturma alışkanlığı ile kanserden ölüm riski arasındaki doğrudan ve korkutucu bağlantıyı gözler önüne serdi. Yaklaşık 90 bin kişinin sağlık ve aktivite verilerinin ortalama 12 yıl boyunca titizlikle takip edildiği devasa araştırma, çağımızın gizli tehlikesine karşı çarpıcı bulgular ortaya koydu.
Hareketsiz Geçen Her İlave Saat Yüzde 10 Risk Demek
Araştırmadan elde edilen çarpıcı bulgulara göre, gün içinde uyanık olunan zaman diliminde tek seferde 30 dakikadan uzun süren kesintisiz hareketsizlikler, kanser vakaları ve buna bağlı ölümlerle doğrudan ilişkili bulundu. Bilim insanları, bu yarım saatlik kritik sınırı aşan ve üzerine eklenen her bir saatlik blok hareketsizliğin, bireyin kanserden ölüm riskini yaklaşık yüzde 10 oranında artırdığını hesapladı. Çalışma, sadece toplam hareketsizlik süresinin değil, bu sürenin hiç bölünmeden, "kesintisiz" bir şekilde geçirilmesinin metabolizma üzerinde yarattığı tahribata dikkat çekti.
Ütü Yapmak Bile Kansere Karşı Koruyor
Araştırma, tehlikenin boyutunu ortaya koyarken aynı zamanda korunmanın son derece basit ve pratik yollarını da bilimsel verilerle sundu. Hareketsiz geçirilen uzun blok zamanları, gün içinde ufak fiziksel aktivitelerle bölmenin hayati bir kalkan oluşturduğu kanıtlandı. Buna göre;
Uzun süreli hareketsizliği, her gün evde ütü yapmak veya hafif ev işi yürütmek gibi 1 saatlik hafif fiziksel aktivitelerle ikame etmek, kanserden ölüm riskini yüzde 12 azaltıyor.
Her gün 30 dakikalık hareketsiz oturma süresini, ortalama tempoda bir yürüyüş gibi orta yoğunluklu bir aktiviteyle değiştirmek riski yüzde 8 aşağı çekiyor.
Gün içinde hareketsizliği sadece 5 dakikalık çok yoğun ve yüksek enerjili bir egzersizle bölmek ise kanserden ölüm riskini yüzde 22 oranında devasa bir düşüşle taçlandırıyor.
Nedensellik İçin Daha Fazla Araştırma Şart
Geniş bir veri tabanına (UK Biobank) dayanması sebebiyle tıp dünyasında büyük kabul gören bu çalışma, aynı zamanda bazı kısıtlılıkları da barındırıyor. Bilim insanları, söz konusu araştırmanın doğrudan gözlemsel bir çalışmanın istatistiksel analizine dayandığını hatırlatarak; hareketsizliğin kanseri doğrudan başlatan tek neden ("nedensellik ilişkisi") olduğunun kesin olarak kanıtlanamadığını, bunun için biyolojik mekanizmaları daha derinlemesine inceleyecek yeni klinik araştırmalara ihtiyaç duyulduğunu ifade ediyor. Yine de uzmanlar, her ne sebeple olursa olsun yarım saatte bir ayağa kalkıp hareket etmenin hayati önem taşıdığının altını çiziyor.