Kolon ve rektum kanseri tarihsel olarak ileri yaş hastalığı olarak bilinse de, son yıllarda açıklanan küresel sağlık verileri tablonun hızla değiştiğini gösteriyor. Amerikan Kanser Derneği verilerine göre ABD’de 50 yaş altındaki bireylerde kolorektal kanser görülme oranı 2013-2022 yılları arasında her yıl ortalama yüzde 2,9 artış gösterdi. JAMA’da yayımlanan güncel araştırmalar ise hastalığın 50 yaş altındaki kadın ve erkeklerde kansere bağlı ölümlerin en önemli nedeni haline geldiğini ortaya koydu.
Büyüyen Tehdidin Nedeni Henüz Net Değil
Stanford Medicine uzmanları, genç yetişkinlerde görülen vaka artışının sadece tarama testlerinin yaygınlaşmasıyla açıklanamayacağını vurguluyor. Obezite, fiziksel hareketsizlik, işlenmiş et tüketimi, sigara ve alkol bilinen risk faktörleri arasında yer alsa da; spor yapan ve sağlıklı beslenen genç yetişkinlerde de hastalığın görülmesi tek bir nedenin bulunmadığını kanıtlıyor. Bilim insanları günümüzde bağırsak mikrobiyomu değişiklikleri, antibiyotik kullanımı, çevresel toksinler ve mikroplastiklerin bu artıştaki olası rollerini araştırmaya devam ediyor.
"Gencim, Bana Bir Şey Olmaz" Anlayışı Tanıyı Geciktiriyor
Genç hastalardaki en kritik sorunun klinik belirtilerin yanlış yorumlanması olduğu belirtiliyor. Dışkıda kanama, karın ağrısı veya bağırsak alışkanlığındaki kalıcı değişiklikler gençlerde sıklıkla hemoroid (basur), huzursuz bağırsak sendromu veya beslenme hassasiyeti sanılarak erteleniyor. Yapılan araştırmalar, genç yaş grubunda belirtilerin başlangıcı ile tanı konulması arasındaki sürenin ileri yaştaki bireylere göre daha uzun olduğunu ve hastaların tıp merkezlerine sıklıkla daha ileri evrelerde başvurduğunu gösteriyor.
45 Yaş Sınırı Tarama İçin, Belirtisi Olana Yaş Sınırı Yok
Uluslararası sağlık kuruluşları hiçbir şikayeti olmayan ortalama risk grubundaki bireyler için kolorektal kanser tarama yaşını 45 olarak öneriyor. Ancak uzmanlar hayati bir ayrımın altını çiziyor: 45 yaş sınırı sadece rutin taramalar için geçerli. Dışkıda veya makattan gelen tekrarlayan kanama, haftalarca süren kabızlık veya ishal, açıklanamayan kilo kaybı ve nedeni bulunamayan demir eksikliği anemisi yaşayan kişilerin yaşa bakılmaksızın acilen kolonoskopi ve tanısal değerlendirmeye alınması gerekiyor.