Ergenlik dönemi; merak, arkadaş çevresi etkisi, sosyal medya ile dijital platformlardaki gizli tütün reklamları, yanlış risk algısı ve yeni nesil nikotin ürünlerine kolay erişim gibi nedenlerle bağımlılık riskinin en yüksek olduğu yaşam evresi olarak kabul ediliyor. Bu dönemde maruz kalınan nikotin, henüz gelişimini tamamlamamış olan çocuk ve ergen beyin yapısını doğrudan olumsuz etkiliyor. Yapılan araştırmalar, erken yaşta nikotin kullanımının dikkat dağınıklığı, öğrenme güçlüğü, hafıza zayıflığı ve dürtü kontrol bozukluğu gibi kalıcı hasarlara yol açtığını; ayrıca ilerleyen yaşlarda alkol ve diğer zararlı madde bağımlılıklarına zemin hazırladığını gösteriyor.
Bu kritik tablonun önüne geçmek amacıyla 18 yaş altı bireylere yönelik müdahaleleri temel mücadele politikası haline getiren Sağlık Bakanlığı, gençlerin hem fiziksel hem de psikososyal gelişim süreçlerine uygun, bilimsel temelli yeni bir sağlık hizmeti modelini devreye soktu: Adolesan Sigara Bırakma Poliklinikleri.
Gençlere Özel Multidisipliner Yaklaşım ve Bilimsel Destek
Yeni nesil polikliniklerde, klasik yetişkin tedavilerinden farklı olarak gençlerin yaş gruplarına ve gelişimsel özelliklerine uygun, kanıta dayalı danışmanlık hizmetleri sunuluyor. Ergenlerde bağımlılık tedavisinin sadece hekim kontrolüyle sınırlı kalamayacağını öngören bu modelde; aile katılımı, motivasyonel görüşme teknikleri ve psikososyal destek mekanizmaları aktif olarak işletiliyor.
Süreç içerisinde ihtiyaç duyulması halinde; çocuk ve ergen ruh sağlığı uzmanları (pedopsikiyatristler), psikologlar, sosyal hizmet uzmanları ve ilgili diğer tüm branşlarla tam koordinasyon sağlanıyor. Bu sayede tütün kullanımının henüz yolun başındayken sonlandırılması, bağımlılığın kronik hale gelmesinin önlenmesi ve gelecek nesillerin sağlıklı yetişmesi amaçlanıyor.
Hekimler İçin Özel Rehber Hazırlandı
Sağlık Bakanlığı, bu polikliniklerde görev alarak gençlerle doğrudan iletişim kuracak hekimlerin profesyonel süreç yönetimini desteklemek amacıyla kapsamlı bir de klinik rehber hazırladı.
Haziran 2026 itibarıyla pilot olarak hizmet vermeye başlayan Adolesan Sigara Bırakma Poliklinikleri, şu an ilk etapta Ağrı, Ankara, Bursa, Çanakkale, Çorum ve Kütahya olmak üzere 6 ildeki toplam 7 merkezde faaliyet gösteriyor. Bakanlık, bu özel kliniklerin kısa süre içinde Türkiye’nin 81 iline yaygınlaştırılması için çalışmalarını hız kesmeden sürdürüyor.
Öte yandan, 9 Temmuz 2026 verilerine göre, genel yaş gruplarına hitap eden standart sigara bırakma polikliniklerinin sayısı ise Türkiye genelinde 1600'e ulaşmış durumda. Yeni açılan adolesan merkezleriyle birlikte, tütünle mücadele ağının çok daha güçlü ve hedef odaklı bir yapıya kavuşması hedefleniyor.