Gıda Alerjisinde Küresel Artış
Dünya genelinde yapılan araştırmalar, gıda alerjisi görülme sıklığının yükseldiğini ortaya koyuyor. Avrupa Alerji ve Klinik İmmünoloji Akademisi’nin (EAACI) verilerine göre çocuklarda gıda alerjisi oranı yüzde 6 ila 8 arasında değişiyor. Erişkinlerde ise bu oran yüzde 3 ila 4 seviyesinde. Uzmanlar, hafif belirtiler nedeniyle tanı konulmamış vakaların daha fazla olabileceğine dikkat çekiyor.
ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri’nin (CDC) verileri de son 20 yılda çocuklarda gıda alerjisi bildirimlerinin belirgin şekilde arttığını gösteriyor.
Alerjinin Yaşı Yok
Türkiye Solunum Araştırmaları Derneği Astım ve Alerji Çalışma Grubu Başkanı Zeynep Ferhan Özşeker, gıda alerjisinin her yaşta görülebileceğini belirterek toplumda farkındalığın hâlâ yeterli olmadığını ifade ediyor. Özşeker’e göre alerji yalnızca çocukluk dönemine ait bir durum değil; bebeklerde, çocuklarda ve erişkinlerde ilk kez ortaya çıkabiliyor.
Bağışıklık sisteminin ani ve aşırı yanıt vermesi sonucu gelişen reaksiyonların şiddeti, tüketilen miktarla her zaman bağlantılı olmuyor.
Bir Lokma Bile Risk Oluşturabilir
Uzmanlar, toplumda yaygın olan “Az miktardan bir şey olmaz” düşüncesinin yanlış olduğunu vurguluyor. Özşeker, mikrogram düzeyinde dahi temasın ciddi sonuçlara yol açabileceğini belirtiyor. Özellikle kuruyemiş, yer fıstığı, süt, yumurta ve bazı deniz ürünleri küçük miktarlarda bile ağır alerjik reaksiyona neden olabiliyor.
Bu reaksiyonların en tehlikelisi olan anafilaksi, dakikalar içinde gelişebiliyor ve solunum yollarını etkileyerek hayati risk oluşturabiliyor.
Bu Belirtiler Ciddiye Alınmalı
Gıda alerjisi her zaman ağır belirtilerle başlamayabilir. Ancak dilde tat değişikliği, dudak veya dilde şişme, ses kısıklığı, yutkunma güçlüğü, göğüste baskı hissi, kaşıntı ve nefes darlığı gibi şikayetler ortaya çıktığında vakit kaybetmeden acil yardım çağrılması gerekiyor.
Tanısı konulmuş hastalarda adrenalin otoenjektör kullanımı hayat kurtarıcı olabilir. Uzmanlar, özellikle risk grubundaki bireylerin bu konuda bilinçli olması gerektiğini vurguluyor.
Okullarda Güvenlik Önlemleri Neden Önemli?
Birçok ülkede okullarda besin paylaşımı sınırlandırılırken, restoranlarda alerjen bilgisi zorunlu tutuluyor. Ambalajlı ürünlerde ise üretim sürecine dair uyarılar standart hale gelmiş durumda.
Uzmanlara göre okul ortamında besin paylaşımı ciddi risk oluşturabiliyor. Çünkü bir öğrencinin alerjisi olan besin, başka bir çocuk için güvenli olabilir; ancak küçük bir temas bile alerjik çocukta hayati tehlike yaratabiliyor.