İngiltere'de Ulusal Sağlık ve Bakım Araştırmaları Enstitüsü (NIHR) desteğiyle yürütülen çığır açıcı bir araştırma, aşı tedarikinde en büyük engellerden biri olan "soğuk zincir" zorunluluğunu ortadan kaldırmaya hazırlanıyor. Bilim insanları, sıvı haldeki tetanoz-difteri aşısını özel bir şeker molekülü kullanarak kurutulmuş toz formuna dönüştürmeyi başardı.
Bitkilerin Dayanıklılık Sırrı Aşıya İlham Oldu
Teknoloji, kuraklık dönemlerinde tamamen kuruyup yağmurla birlikte yeniden canlanan dayanıklı bitki türlerinden ilham alınarak geliştirildi. Bitkilerin hücrelerini kuraklığa karşı korumak için ürettiği "trehaloz" adlı şeker maddesi, aşının etkin bileşenlerini de aşırı sıcaklıklara karşı koruma altına alıyor.
Laboratuvar verileri, toz haline getirilen aşının bileşenlerinin -20 ile +40 santigrat derece arasındaki zorlu sıcaklık koşullarında dahi yapısını ve dayanıklılığını koruduğunu ortaya koydu.
Gönüllüler Üzerindeki Denemeler Başarılı
Bir yıl boyunca oda sıcaklığında muhafaza edildikten sonra su ile tekrar sıvılaştırılarak 60 gönüllü üzerinde denenen aşı; güvenli, iyi tolere edilebilir ve geleneksel buzdolabı aşılarıyla eşdeğer seviyede bağışıklık yanıtı oluşturdu. Sonuçları The Lancet grubuna bağlı EClinicalMedicine dergisinde yayımlanan çalışmanın ardından, araştırmacılar önümüzdeki aylarda 160 kişinin katılacağı daha geniş kapsamlı klinik testlere başlayacaklarını bildirdi.
Küresel Aşı İsrafına Karşı Büyük Neşter
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre, dünya genelinde üretilen aşıların yaklaşık yarısı nakliye sırasındaki bozulmalar, son kullanma tarihinin geçmesi ve özellikle soğuk zincir kırılmaları nedeniyle uygulanamadan çöpe gidiyor. Bu yeni yöntem, özellikle elektrik altyapısının yetersiz olduğu gelişmekte olan ülkelerde ve sıcak iklim bölgelerinde aşıya erişimi kolaylaştırarak milyonlarca dozluk israfın önüne geçmeyi vaat ediyor.