Türk Jinekoloji ve Obstetrik Derneği (TJOD) Başkanı Prof. Dr. İsmail Mete İtil, Diyarbakır’da Down sendromlu bebek doğumu sonrası bir meslektaşlarına açılan ve yaklaşık 78 milyon liralık tazminat kararıyla sonuçlanan dava sürecine ilişkin açıklama yaptı.
Söz konusu davanın hem hekimlik pratiği hem de hukuki sorumluluklar açısından son derece kaygı verici bir örnek oluşturduğunu vurgulayan Prof. Dr. İtil, kararın bu haliyle kabul edilemez olduğunu belirtti.
“Süreç yakından takip ediliyor”
Prof. Dr. Mete İtil, davanın 2021 yılında Down sendromlu bir bebeğin doğumu sonrasında, tıbbi malpraktis ve hekimin aydınlatma yükümlülüğünün ihlali iddiasıyla açıldığını hatırlattı. Davanın, hekimin özel bir hastanede çalıştığı ve hasta ile sözleşmenin özel hastane üzerinden yapıldığı gerekçesiyle ilgili özel hastaneye yöneltildiğini aktaran İtil, söz konusu hastanenin dava sürecine yeterli ilgi göstermediği ve kapanma aşamasında olduğuna dair bilgi alındığını söyledi.
“Meslektaşımız tarama testleri konusunda hastayı bilgilendirmiştir”
Davaya konu olan süreçte meslektaşlarının hastayı toplam üç kez, son olarak 17. gebelik haftasında gördüğünü ifade eden Prof. Dr. İtil, her muayenede ikili ve üçlü tarama testleri konusunda bilgilendirme yapıldığını ve bu bilgilerin elektronik hasta kayıt sistemine işlendiğini belirtti.
Daha sonraki dönemde hekimin sağlık sorunları nedeniyle hastanın takibine başka bir merkezde devam edildiğini ve doğumun Ergani Devlet Hastanesi’nde gerçekleştiğini aktaran İtil, annenin 35 yaşında, iki sağlıklı çocuğu bulunduğunu ve bu gebeliğin üçüncü gebelik olduğunu kaydetti.
İstanbul Adli Tıp Kurumu tarafından hazırlanan bilirkişi raporuna da değinen Prof. Dr. Mete İtil, hastanenin sunduğu evraklarda tarama testlerine ilişkin bilgilendirmenin kayıtlı olduğunu, ancak hastanın sunduğu belgelerde bu kaydın yer almadığını aktardı. Bu nedenle değerlendirme yapılamadığı bilgisinin mahkemeye iletildiğini söyledi.
“Mahkeme, aydınlatma yükünü tamamen hekime yükledi”
Mahkeme tarafından verilen maddi ve manevi tazminat kararında, aydınlatılmış onam belgesinin sunulamaması, ispat yükümlülüğünün hekimde olması ve aydınlatmanın yalnızca testler değil, doğum sonrası aileyi bekleyen zorlukları da kapsaması gerektiği yönünde değerlendirmeler yapıldığını belirten İtil, bu yaklaşımın son derece sorunlu olduğunu vurguladı.
“Görüldüğü üzere Down sendromlu bebek doğumu sonucu gelişen mağduriyetler doğrudan hekimle ilişkilendirilmekte ve tüm yük hekimlerin omuzlarına bırakılmaktadır. Verilen bu kararın bizler tarafından kabul edilmesi mümkün değildir” dedi.
Olayın duyulmasının ardından ilgili meslektaşları ve avukatıyla birebir görüşmeler yapıldığını aktaran Prof. Dr. Mete İtil, dosyanın tüm yönleriyle incelenerek TJOD Etik ve Hukuk Kurulu’na taşındığını ve dernek görüşünün istinaf sürecinde sunulacağını açıkladı.
Prof. Dr. İtil, TJOD’un son yıllarda artış gösteren Down sendromu, pleksus brakiyalis ve serebral palsi davalarında aktif şekilde bilirkişi raporları sunduğunu ve müdahil olduğunu belirtti. Son bir yıl içinde Samsun, Eskişehir, Afyon, Muş, İstanbul ve Kocaeli’de görülen davalarda meslektaşların yanında yer aldıklarını vurguladı.
Bu alanda yoğun emek veren Etik ve Hukuk Kurulu’na ayrıca teşekkür eden İtil, yıllardır Yargıtay üyeleri dahil olmak üzere pek çok hukukçu ile ortak toplantılar düzenlediklerini ve çözüm önerileri sunduklarını ifade etti.
“Down sendromlu çocuklar bir sömürü aracına dönüştürülmemeli”
Prof. Dr. Mete İtil, bazı hukuk çevrelerinin, durumu bilen ve kabullenen ailelerin dahi yönlendirilerek dava açmaya teşvik edildiğine dair ciddi bilgiler bulunduğunu söyledi.
Down sendromlu çocukların bir sömürü aracına dönüştürülmek istendiğini vurgulayan İtil, bu nedenle Türk Tabipleri Birliği bünyesinde, malpraktisten en çok etkilenen beş dernek başkanı ve hukukçuların yer aldığı bir komisyon kurulduğunu ve çalışmaların başladığını açıkladı. TJOD Başkanı olarak bu kurulda yer aldığını da ekledi.
“Bu kararlar için bir milat olmasını diliyoruz”
İtil, "Hekim lehine yapılmasını istediğimiz hukuksal değişikliklerin hemen gerçekleşmediği, her istediğimizin hemen olmadığını, uzun süreçler gerektirdiğini biliyoruz. Son dönemde hekimler lehine çok tepki alan olayın bu cezalandırmaların sonlanması için bir milat olmasını diliyoruz." ifadelerine yer verdi.
Meslektaşlarına da çağrıda bulunan İtil, konuya ilişkin öneri ve görüşlerin info@tjod.org adresine ya da doğrudan Yönetim Kurulu üyelerine iletilmesini rica etti.