Dünya Uyku Günü’nde uykunun önemi vurgulandı
Türk Uyku Tıbbı Derneği, her yıl bahar ekinoksundan önceki cuma günü kutlanan Dünya Uyku Günü kapsamında toplumda yaygın olan “az uyuyarak idare etme” düşüncesine karşı kamuoyuna uyarıda bulundu.
Dernek Başkanı Zeynep Zeren Uçar, kronik uyku yoksunluğunun ciddi sağlık sorunlarına zemin hazırladığını belirterek uykunun bir lüks değil biyolojik bir zorunluluk olduğunu vurguladı.
Kalp krizi ve hipertansiyon riskini artırıyor
Uçar, kronik uykusuzluğun etkilerinin çoğu zaman fark edilmeden biriktiğini ve uzun vadede ciddi fiziksel hasarlara yol açabildiğini söyledi.
Araştırmalara göre:
Günde 7 saatten az uyuyan kişilerde kalp krizi riski yüzde 48,
Hipertansiyon riski ise yüzde 30 oranında artıyor.
Yetersiz uykunun metabolizma üzerinde de olumsuz etkiler yarattığını belirten Uçar, uyku eksikliğinin açlık ve tokluk hormonlarının dengesini bozarak kişiyi yüksek kalorili gıdalara yönlendirdiğini ifade etti. Bu durumun obezite ve tip 2 diyabet riskini artırabileceğini söyledi.
Uykusuzluk beyin sağlığını da etkiliyor
Uykunun beyin sağlığı açısından da kritik öneme sahip olduğunu belirten Uçar, uyku sırasında beynin doğal temizlenme mekanizmasının devreye girdiğini ifade etti.
Yetersiz uyku durumunda bu sistemin sağlıklı çalışamadığını belirten Uçar, bunun beyinde toksik protein birikimini artırarak Alzheimer hastalığı riskini yükseltebileceğini kaydetti.
“Hafta sonu uyuyarak uyku borcu kapanmaz”
Toplumda yaygın olan “hafta sonu uzun uyuyarak hafta içindeki uyku borcunu kapatma” düşüncesinin bilimsel bir karşılığı olmadığını belirten Uçar, düzenli ve yeterli uyku düzeninin sürdürülebilir sağlık için temel bir gereklilik olduğunu söyledi.
Uçar, “Mesleki kariyerim boyunca en sık duyduğum cümle ‘Az uyuyorum ama idare ediyorum’ oldu. Oysa bu durum uyku yoksunluğunun en tehlikeli semptomlarından biridir.” dedi.
Araştırmaların, iki hafta boyunca günde altı saat uyuyan kişilerin zihinsel performansının iki gün hiç uyumayan kişilerle aynı seviyeye düştüğünü gösterdiğini belirtti.
Uzmanlar erken destek alınmasını öneriyor
Uzmanlara göre uyku problemleri çoğu zaman geçici bir stres kaynağı olarak görülüyor ve bu nedenle profesyonel destek alma süreci ortalama 3–4 yıl gecikebiliyor.
Aşağıdaki belirtiler ise bir uyku uzmanına başvurulması gerektiğini gösteren önemli işaretler arasında yer alıyor:
Haftada üç gece veya daha fazla uykuya dalma güçlüğü
Uykuda nefes durması
Şiddetli horlama
Gün içinde aşırı uyku hali
Uzmanlar, düzenli uyku saatleri, ekran kullanımının azaltılması ve sağlıklı yaşam alışkanlıklarının kaliteli uyku için önemli olduğunu vurguluyor.