Avusturya Bilimler Akademisine bağlı CeMM Moleküler Tıp Araştırma Merkezi ve Viyana Üniversitesi iş birliğiyle gerçekleştirilen araştırma, insan vücudundaki organların kronolojik yaştan bağımsız ve farklı hızlarda yaşlandığını ortaya koydu. Nature Medicine dergisinde yayımlanan çalışmada, yüksek çözünürlüklü doku örneklerini inceleyen yapay zeka destekli "doku saatleri" geliştirildi.
Böbrek ve Akciğerler 20'li Yaşlarda Yaşlanmaya Başlayabiliyor
Genotip-Doku İfadesi Projesi (GTEx) verileri doğrultusunda 983 kişiden alınan 40 farklı dokuya ait 25 binden fazla dijital görüntü incelendi. Bilgisayarlı görü modelleri, organların biyolojik yaşını ortalama 4,9 yıllık hata payıyla tahmin etmeyi başardı. İncelemelerde akciğer, böbrek, pankreas ve böbrek üstü bezlerinin henüz 20 ila 40 yaşları arasındayken erken yaşlanma belirtileri gösterebildiği saptandı. Rahim dokusunda menopozla birlikte belirgin yaşlanma izleri görülürken, böbrek yetmezliği ve diyabetin de organ yaşlanmasını hızlandırdığı kaydedildi.
Rutin Kan Testleriyle Organ Sağlığı Takip Edilebilecek
Araştırmacılar, dokularda saptanan yaşlanma izlerini kan örnekleriyle eşleştirerek yalnızca kan tahliliyle organ bazlı yaş tahmini yapabilen özel sistemler tasarladı. Kan tabanlı bu yeni göstergelerin Alzheimer, Crohn, diyabet, kistik fibrozis ve inme gibi hastalıklarla ilişkili yaşlanma kalıplarını önceden tespit edebildiği vurgulandı. Yöntemin gelecekte rutin kan testleriyle organ bazlı hastalık süreçlerini izlemek için kullanılabileceği belirtiliyor.