SEVK ZİNCİRİ HASTASIZLIKTAN BİTİRİLDİ

Sosyal Güvenlik Reformu'yla getirilen en önemli düzenleme olan genel sağlık sigortası ve genel sağlık sigortasındaki harcamaların da kilidi sevk zinciri, ne yazık ki 3 yıldan beri uygulanamadı. Pilot olarak 4 ilde (Denizli, Gümüşhane, Bayburt ve Isparta) sevk zinciri başlatıldı, ama bu dört ildeki hastaneler (kamu ve özel dahil) sevk zincirine 15 gün bile dayanamadılar.

GSS'nin temel direği ve sağlıkta harcamaları düşürmenin tek etmeni olan "sevk zinciri", 1 Kasım 2008 tarihinden itibaren Denizli, Isparta, Gümüşhane ve Bayburt olmak üzere dört ilde pilot olarak başlatıldı. Uygulama başarılı olursa da 01.01.2009 tarihinden itibaren 23 ilde daha başlatılacaktı. Bunlarda da sorun olmazsa 1 Ocak 2010 tarihinden itibaren tüm Türkiye'de uygulanacaktı. Sevk zinciri birtakım aksaklıklara rağmen başarılı oldu ama SIRF BAŞARILI olduğu için 4 ay sonra tümden iptal edildi.

ÖNCE AİLE HEKİMİNE SONRA HASTANEYE
Uygulama gereğince; öncelikle sadece hafta içi sabah 08.00 ile 17.00 saatleri içinde aile hekiminize gidecek ve önce ona muayene olacaksınız. Muayene sonrasında sizi hastaneye sevk ederse hastaneye gidebilirsiniz. Sevk etmezse hastaneye SGK kasasından gidemezsiniz, sevksiz hastaneye giderseniz de tüm masrafları cebinizden ödersiniz. Bu arada aile hekimlerine, mesai saatleri dışında cumartesi-pazar, resmi tatil, bayram tatiline rastlayan günlerde sevk yaptırmanız imkânsızdır, ama bu durumlarda acil servislerde veya 112 Hızır Acil aracığıyla sevk alabilirsiniz.

SEVK ORANINI AŞAN AİLE HEKİMİNE CEZA
Sevk zinciri pilot uygulamasının uygulandığı çok kısa süre içinde yürürlükte olan, "Aile Hekimliği Pilot Uygulaması Hakkında Yönetmelik" gereğince bir aile hekiminin başarısı için, "Madde 14 - Aile hekimlerinin performans değerlendirmesinde vermiş oldukları kişisel koruyucu sağlık hizmetleri ve sevk oranları dikkate alınır" denildiğinden, performans kriterlerine göre aile hekimi kendisine başvuran hastalardan en fazla yüzde 15-20'sini sevk edebiliyordu. Bu orandan fazla sevk ederse gelirinden indirim yapılıp cezaya maruz kalmaktaydı.

Bu sebeple uygulamaya geçen pilot illerdeki hastaneler "İMDAT BİZE HASTA GELMİYOR" demeye başladıklarında uygulamaya son verildi.

PİLOT UYGULAMA BAŞARILI OLDU
Dört ilde uygulanan sevk zinciri maalesef (!) başarılı oldu. Bu sebeple de tüm Türkiye'de uygulanması ertelendi. Şimdi siz "Hayda, bu da ne demek, madem başarılı oldu o zaman uygulanmalıydı" diyebilirsiniz. Başarılı oldu ama bu başarı sebebiyle birinci basamak olan aile hekimlerinden hastanelere hasta gitmemeye başladı. Hastanelere giden hasta sayısı yüzde 70 oranında azaldı. Hastanelere hasta gitmezse ne olur? Özel hastaneler kâr edemez, devlet ve kamu üniversite hastaneleri de döner sermaye gelirlerinden olurlar. O sebeple de tüm sağlık camiası ayaklandı. Ortada hasta yoktu, hasta yoksa para yoktu.

İŞİNİ BİLEN HASTANE VE AİLE HEKİMİ VARDI
Pilot uygulamada aile hekimlerinin ceza yememek ve parasal kayba uğramamak için yönetmeliğe uyup ikinci ve üçüncü basamak sağlık hizmet sunucularına sevk etmediğini gören bazı özel hastaneler ise hekime, "Kaç para ceza gelecekse iki-üç katını veririz, yeter ki hasta sevk et" dedikleri için işini bilen hastaneler ve aile hekimleri de hemen türedi.

Ali Tezel / Bloomberg HT