Yüksek yağ ve oldukça düşük karbonhidrat içeriğiyle son yılların en popüler beslenme modellerinden biri haline gelen ketojenik diyetin kanser biyolojisi üzerindeki etkilerine ilişkin dikkat çekici ve ezber bozan bir araştırma yayımlandı. Massachusetts Institute of Technology (MIT) bilim insanları tarafından yürütülen ve Nature dergisinde yayımlanan deneysel çalışma, ketojenik beslenmenin gastrointestinal sistemin farklı bölgelerinde tamamen zıt biyolojik sonuçlar yaratabileceğini gösterdi.
Tümör Yükünü Artırdı Ve Sağkalımı Kısaltı
Bağırsak tümörü geliştirmeye genetik olarak yatkın fare modelleri üzerinde gerçekleştirilen araştırmada, hayvanlara ketojenik diyet, standart kontrol diyeti ve yüksek yağlı-yüksek kalorili beslenme programları uygulandı. Elde edilen veriler, ketojenik diyetle beslenen farelerin ince bağırsaklarında kontrol grubuna kıyasla belirgin şekilde daha fazla tümör geliştiğini kanıtladı. Üstelik bu fareler obezite geliştirmemelerine rağmen, tümör yüklerinin obez farelerle aynı seviyelere ulaştığı ve yaşam sürelerinin kısaldığı kaydedildi.
Tehlike Ketonlardan Değil Yağ Yakımından Kaynaklanıyor
Araştırmacılar başlangıçta bu olumsuz tablonun vücutta biriken keton cisimlerinden kaynaklandığını düşünse de yapılan detaylı incelemeler farklı bir biyolojik mekanizmayı işaret etti. Keton üretim seviyelerinin değiştirilmesi tümör seyrini etkilemezken, asıl tetikleyicinin hücrelerin yüksek miktardaki besinsel yağları enerji üretmek amacıyla yakması (yağ asidi oksidasyonu) olduğu belirlendi. Yoğun yağ kullanımının PPAR adı verilen protein ailesini uyararak bağırsak kök hücrelerinin çoğalmasını kontrolsüz şekilde hızlandırdığı ve tümör oluşumuna elverişli bir zemin hazırladığı saptandı.
İnce Bağırsakta Artırdı Kolonda Baskıladı
Çalışmanın en çarpıcı bulgularından biri de diyetin organ bazlı farklı yanıtlar üretmesi oldu. Ketojenik beslenme ince bağırsakta tümör gelişimini hızlandırırken, kalın bağırsak (kolon) bölgesinde tümör oluşumunu baskıladı. Bilim insanları aynı beslenme modelinin komşu dokularda nasıl zıt tepkilere yol açtığını araştırmayı sürdürüyor.
Uzmanlar, araştırmanın genetik olarak yatkınlaştırılmış farelerde yapıldığını hatırlatarak sonuçların doğrudan "ketojenik diyet insanlarda ince bağırsak kanseri yapar" şeklinde yorumlanmaması gerektiğini vurguluyor. Ancak ailesel polipozis gibi genetik yatkınlığı bulunan bireyler açısından bu mekanizmaların gelecekteki klinik araştırmalarla incelenmesinin kritik önem taşıdığı ifade ediliyor.