İlaçta doğrular-yanlışlar!

Bakan Çelik, ilaç hammaddesindeki KDV oranının yüzde 18'den yüzde 8'e indirilmesi konusunda mutabakat sağlandığını ve indirimin bu ay içerisinde gerçekleşeceğini söyledi.
Son günlerde bazı sektörlerde KDV indirimlerinin; önce o sektörle ilgili bakan tarafından açıklanıp, daha sonra da realize edilmesini, en son etin toptan teslimlerindeki KDV oranının yüzde 8'den yüzde 1'e indirilmesinde görmüştük. Bu köşede konuyu değerlendirirken de etin toptan satışında KDV indiriminin, perakende fiyatlara pek olumlu etkisi olmayacağını, hatta bunun perakende piyasanın yarıdan fazlasının organize piyasalar olmaması nedeniyle naylon fatura kullanımı gibi bir sıkıntılı sürece neden olabileceğini, şayet indirim yapılacak ise tüm safhalarda aynı oranda indirim yapılmasının daha doğru olacağını belirtmiştik.

İlaçta durum

İlaçtaki durum, etteki durumun biraz daha aksineydi. Ette eskiden sadece canlı hayvan aşaması yüzde 1, kalan kısım yüzde 8 KDV'ye tabi iken ve bu da kayıtlı sisteme girişteki sıkıntıları giderme haklı gerekçesine dayanırken; son değişiklikle sadece toptan et aşamasını yüzde 1'e indirerek sorun, genel olarak en düzenli diyebileceğimiz aşamadan bir sonraki aşama olan perakende safhaya çekilmişti. Oysa ilacın bütün aşamalarında zaten KDV yüzde 8 idi. Ancak bunun tek istisnası ilaç hammaddesi KDV oranının yüzde 18 olması idi. Bunun gerekçesi de önemli bir kısım ilaç hammaddelerinin kimya sektöründeki başka alanlarda kullanılıyor olmasıydı. Ancak geçen zaman içerisinde özellikle hükümetin sağlık alanında attığı sosyal adımlar ilerledikçe, ilaç fiyatları konusunda da daha titiz belirlemeler yapılmaya başlanmıştı. Bu durum özellikle ilaç üreticileri açısından giderek daha artan dozda sıkıntı kaynağı olmaya başlamıştı. Hatta son birkaç yılda bazı önemli ilaç firmaları yabancılara satılmıştı. Direnmeye çalışan yerli üreticiler bakımından ilgili bakanlıklarca kamunun ilaç alımlarındaki son indirim, yükü dayanılmaz boyutlara getirmişti. Neyse ki Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı durumun ciddiyetini hızlı fark etti. Bakan Çelik tarafından, hammadde KDV oranında yapılan indirimin yanında bazı ilaçlarda uygulanan indirimin de önemli ölçüde geri alınacağının belirtilmesiyle konu doğru bir mecraya girmeye başlamış oldu.

Hammadde KDV indirimi ne sonuç verecek?

KDV bir yayılı muamele vergisi olduğundan her aşamada indirilemeyen KDV'nin mahsup veya iade yoluyla giderilmesi söz konusudur. İlaç üreticileri bakımından aylık bazda mahsup imkânı var. Ancak nakden iadede yıllık uygulama söz konusu. Bu da doğal olarak ilaç üreticileri bakımından en azından ciddi bir finansman maliyeti oluşturuyor. Bunlar indirimin yapılmasının ilaç üreticileri bakımından ne derece önemli olduğunun göstergeleri. Bir de konunun öbür yönü var o da ilaç hammaddelerinin neticede kimyasal ürünler olmasından dolayı diğer alanlarda da yoğun bir kullanımının olması. Zaten ilaç hammaddesinde KDV indiriminin ilaç ile eşitlenmemesinin Maliye açısından en temel gerekçesi de buydu. Şimdi öyle zannediyorum ki; sektör, Sağlık Bakanlığı ve Maliye Bakanlığı uzmanları bir çalışma ile gümrük tarife istatistik pozisyonu ayrıntısında geniş bir liste çalışması ile sektörü belli ölçüde rahatlatabileceklerdir.

Mevcut koşullarda ilaç hammaddesinde KDV oranının yüzde 8'e indirilmesinin bazı ilaçlarda doğrudan ithal yerine yerli kullanıma imkân vermesi, cari açığı azaltıcı bir etki sağlayacak. Bu da yapılacak uygulamanın önemli bir başka artısını oluşturacaktır.
Bazen geç de olsa, doğruların yapılması önemlidir.

Osman ARIOĞLU
[email protected]