Kamu hastaneleri özerkleşiyor

Bakanlık hizmetin esnek hale geleceğini belirtirken, TTB yeni sistemin hem çalışan hem de vatandaş için dezavantajlı olduğunu savunuyor.

Yaklaşık 800 kamu hastanesinin özerk hale getirilmesini öngören Hastane Birlikleri Kanunu Tasarısı, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda görüşülüyor. Tasarı kabul edilirse kamu hastaneleri Sağlık Bakanlığı’na bağlı birlikler tarafından yönetilecek. Buna göre kamu hastaneleri özel hastaneler gibi sınıflara ayrılacak, mali ve idari yönetimi oluşturulan birliklere devredilecek.

Hastadan aldıkları fark ücretini belirlemek için sınıflara ayrılan özel hastaneler sınıflamanın hastanelere prestij kaybı getireceği iddiasıyla karşı çıkmış, SGK ise sınıflamayı yeniden düzenleme yoluna gitmişti. Hastanelerin özelleştirilmesinin önünü açacağı iddia edilen yeni tasarı da sağlık sektörünü ikiye böldü.

Sağlık Bakanlığı tasarının yerinden yönetimi güçlendireceğini, hizmetin daha esnek bir modelle verilmesini kolaylaştıracağını savunurken Türk Tabipleri Birliği (TTB) ve sendikalar tasarının hem çalışanlar hem de hastalar için dezavantaj yaratacağı iddiasında.

İşte 10 soruda yeni yasa tasarısı...

10 SORU 10 CEVAP
Yasa tasarısının amacı nedir?
Çeşitli kamu idarelerine bağlı olarak faaliyet gösteren hastanelerin tek çatı altında toplanarak kamu kaynaklarının verimsiz kullanımının engellenmesi, madde ve insan gücünde kamu kaynaklarının tek merkezden planlanlaması amaçlanıyor. Bunun yanı sıra hastanelerin kendi gelirlerini edinme, bunları hizmet gereklerine göre kullanmaları sağlanacak.

Yeni tasarı ne getirecek?
Tasarı yasalaşırsa yaklaşık 800 kamu hastanesi bundan sonra direkt olarak bulundukları illerde kurulacak Kamu Hastaneler Birliği’ne bağlı olarak faaliyet gösterecek. Bir ilde birden fazla birlik de kurulabilecek. Türkiye’de birlik dışında hastane bırakılmayacak.

Birliği kimler yönetecek?
Birliğin organları yönetim kurulu, genel sekreterlik ve hastane yöneticiliklerinden oluşacak. Yönetim kurulunda, ticaret ve sanayi odalarından bir yetkili, il genel meclisince belirlenen hukuk müşaviri, mali müşavir veya serbest muhasebeci de bulunacak.

Birliğin görev ve yetkileri neler olacak?
Birlik bünyesindeki hastanelerin mali ve idari tüm yetkilerini üstelenecek. Acil sağlık hizmetleri, yoğun bakım, diyaliz üniteleri gibi hizmetleri bölge düzeyinde planlama yaptığı gibi, yeni yatırım ihtiyaçlarını belirlemek, onarım, tadilat, bakım konularından da sorumlu olacak. Birliğe personel planlaması, personel hareketlerini yönetmek, taşınmaz satın almak, ihtiyaç duyulmayan taşınmazları yapı ve tesisleriyle birlikte satma yetkisi de verilecek.

Hastaneler nasıl sınıflandırılacak?
Hastaneler hasta ve çalışan memnuniyeti, hizmet altyapısı, kalite ve verimlilik konularında değerlendirilmeye tabi tutularak, özel hastanelerde olduğu gibi aldıkları puanlara göre A, B, C, D, E sınıflarına ayrılacak. Birliğin yönetim kurulları bünyelerindeki hastanelerin sınıflarına göre huzur ücreti alacak. A sınıfı birliklere yüzde 10 fazla ücret ödenirken E sınıfı hastane yüzde 20 az ücret alacak.

Hastane çalışanları nasıl etkilenecek?
Birliğe dönüştürülen sağlık kurumlarında Sağlık Bakanlığı tarafından atanmış baştabip, baştabip yardımcısı, hastane müdürü ve başhemşire gibi unvanlı kadrolarda çalışanların görevleri iptal edilecek. Görevleri sona eren personel en geç 3 ay içerisinde başka kadrolara geçirilecek. Hastanenin yeni kadrosunu birlik belirleyecek. Hastanelere alınacak kişiler yönetim kurulları tarafından belirlenecek ve sözleşmeli çalışacaklar.

Hastalar nasıl etkilenecek?
Halen vatandaşlar sağlık ocaklarında 3 lira, hastanelerde 8 lira katkı payı ödüyor. Tasarıya karşı olanlar hastaların sınıflara ayrılacak hastanelere giderken ödedikleri katkı paylarının artacağını iddia ediyor. Bakanlık ise hastalara daha esnek ve kolay hizmet verileceğini, hastanelerin kalitelerinin artacağını söylüyor.

Birliğin gelir ve giderleri nasıl karşılanacak?
Birliğin gelirleri tedavi, ilaç ve malzeme satışlarıyla SGK’dan alacağı paradan oluşacak. Bunun dışında taşınmazların kiraya verilmesi ve satışından elde edilecek parayla geçinecek. Hastanelere daha önce yapıldığı gibi Sağlık Bakanlığı bütçesinden para aktarılmayacak. Hastane gelirlerinin yüzde 5’i Sağlık Bakanlığı fonuna aktarılacak. Bu para maddi durumu iyi olmayan hastanelere aktarılacak. Giderler ise hastane çalışanları, ödenen aidatlar ve yatırımlardan oluşacak.

Tasarının avantajları ne olacak?
Kamu hastaneleri esnek bir yapıya kavuşacak. Birlik karar alırken Ankara’ya bağlı kalmayacak. Daha esnek ve kolay hizmet verecek. Sağlık Bakanlığı ise idari işlerden kurtulup sadece sağlık düzenlemeleriyle ilgilenecek.

Tasarıya neden karşı çıkılıyor?
Türk Tabipleri Birliği ve sağlık sendikaları yasa tasarının kamu hastanelerini kâr güden kurumlar haline dönüştüreceğini, vatandaşın ödeyeceği paranın artacağını, sözleşmeli olarak işe alınan sağlıkçıların iş güvencesinin olmayacağını, düşük ücretle
örgütsüz çalışmaya zorlanacaklarını iddia ediyor.